Հայաստանի ազգային գրադարանի 2018 թ. ծրագիրը

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է արտալյարդային լեղուղիների դրենավորման մեթոդի ընտրությանը և բիլիար համակարգի վիրաբուժական պաթոլոգիա ունեցող հիվանդների մոտ բարդությունների կանխարգելմանը՝ այն դիտարկելով որպես հեպատոբիլիար վիրաբուժության կարևոր կլինիկական խնդիր։ Նյութում վերլուծվում են լեղուղիների խանգարումների հիմնական պատճառները՝ խոլեդոխոլիթիազ, ուռուցքային օբստրուկցիա, բորբոքային ստրիկտուրաներ և հետվիրահատական բարդություններ, որոնք պահանջում են լեղու արտահոսքի վերականգնում տարբեր դրենավորման մեթոդների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դրենավորման մեթոդների ընտրության չափանիշներին՝ հիվանդի ընդհանուր վիճակ, օբստրուկցիայի մակարդակ և բնույթ, ինֆեկցիոն ռիսկ և տեխնիկական հնարավորություններ։ Քննարկվում են ինչպես բաց վիրաբուժական, այնպես էլ էնդոսկոպիկ և պերկուտան դրենավորման մեթոդները՝ դրանց արդյունավետության և բարդությունների համեմատական վերլուծությամբ։ Նշվում են նաև հնարավոր բարդությունները՝ խոլանգիտ, արյունահոսություն, դրենաժի տեղաշարժ և լեղու արտահոսք, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման և վաղ հայտնաբերման ռազմավարությունները։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ դրենավորման ճիշտ մեթոդի ընտրությունը և պերիօպերատիվ կառավարման օպտիմալացումը վճռորոշ դեր ունեն հիվանդների ելքերի բարելավման և բարդությունների նվազեցման գործում հեպատոբիլիար վիրաբուժության մեջ։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է արևելահայերենի և արևմտահայերենի անկախ դերբայների զուգադրական քննությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու գրական տարբերակների քերականական համակարգերում դերբայական ձևերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են անկախ դերբայների ձևաբանական կազմը, շարահյուսական դերը և իմաստային գործառույթները՝ առանձնացնելով դրանց կիրառության առանձնահատկությունները ժամանակակից արևելահայերենում և արևմտահայերենում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դերբայական ձևերի զարգացման պատմական հիմքերին, ինչպես նաև երկու տարբերակների միջև առկա ընդհանրություններին և տարբերություններին։ Ներկայացվում է նաև դերբայների գործածության ոճական արժեքը և դրանց դերը գրավոր ու բանավոր խոսքում՝ որպես բարդ նախադասությունների կառուցման կարևոր միջոց։ Աշխատությունը կարևոր է հայերեն լեզվի համեմատական ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով լեզվական համակարգի ավելի խորը ըմբռնմանը և երկու գրական տարբերակների փոխկապակցվածության բացահայտմանը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Ահվազ քաղաքի տարածքային զարգացման և էկոլոգիական վիճակի վրա ռելիեֆի ազդեցության գնահատմանը՝ աերոլուսանկարների և տիեզերական նկարների վերծանման ու համադրման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են քաղաքի տարածական կառուցվածքը, ռելիեֆի առանձնահատկությունները և դրանց փոխազդեցությունը քաղաքային կառուցապատման, տարածքի ընդլայնման ու բնական միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռազննման տվյալների կիրառմանը՝ քաղաքային տարածքների փոփոխությունների, հողածածկույթի և հողօգտագործման կառուցվածքի, կանաչ տարածքների, ջրային օբյեկտների և էկոլոգիական վիճակի տարածական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ռելիեֆի ձևերի, բարձրությունների, թեքությունների և այլ երկրաձևաբանական գործոնների ազդեցությունը քաղաքի զարգացման ուղղությունների և շրջակա միջավայրի ձևավորման վրա։ Աերո և տիեզերական պատկերների վերծանման միջոցով ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածքային փոփոխությունների դինամիկան, գնահատելու էկոլոգիական խնդիրների տարածական բաշխվածությունը և ավելի հիմնավորված պատկերացում կազմելու քաղաքային միջավայրի զարգացման միտումների վերաբերյալ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, էկոլոգների, քաղաքաշինարարների, քարտեզագետների, հեռազննման մասնագետների, հետազոտողների և քաղաքային տարածքների պլանավորմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Արարատ լեռան գեղարվեստական և խորհրդանշական ընկալմանը՝ որպես հայ մշակութային հիշողության, ազգային ինքնության և հոգևոր աշխարհի կենտրոնական կերպարներից մեկի։ Վերլուծվում են Արարատի կերպարի արտահայտությունները քնարական ստեղծագործություններում՝ ընդգծելով նրա դերը որպես պատմական կորուստի, հայրենիքի իդեալի և հավերժության խորհրդանիշ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեռան պատկերավորման գեղարվեստական միջոցներին՝ բնապատկերային նկարագրությունների, մետաֆորների և սիմվոլիկ կառուցվածքների միջոցով ստեղծվող հուզական ազդեցությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է Արարատի թեմայի զարգացումը տարբեր ժամանակաշրջանների հայ և արտասահմանյան հեղինակների ստեղծագործություններում՝ բացահայտելով դրա համամարդկային և ազգային ընկալումների փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է Արարատի կերպարի մշակութաբանական վերլուծություն՝ որպես ազգային ինքնության և գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ։

Economics

Մշտական և փոփոխուն ծախսերը ձեռնարկության ծախսերի հիմնական տեսակներն են, որոնք կարևոր են արտադրության և ֆինանսական պլանավորման համար։ Մշտական ծախսերը այն ծախսերն են, որոնք չեն փոխվում արտադրության ծավալից կախված և մնում են համեմատաբար կայուն նույնիսկ այն դեպքում, երբ արտադրությունը չի իրականացվում կամ նվազագույն է։ Դրանց օրինակներ են վարձավճարը, վարչական աշխատավարձերը, ապահովագրավճարները, սարքավորումների ամորտիզացիան և որոշ հարկեր։ Այս ծախսերը ձեռնարկությունը պետք է վճարի անկախ այն բանից՝ ունի վաճառք, թե ոչ։ Փոփոխուն ծախսերը, ընդհակառակը, ուղղակիորեն կախված են արտադրության ծավալից և փոխվում են դրա աճի կամ նվազման հետ։ Դրանք ներառում են հումքի և նյութերի արժեքը, արտադրական աշխատողների աշխատավարձերը, էներգիայի և վառելիքի ծախսերը, ինչպես նաև տեղափոխման որոշ ծախսեր։ Որքան ավելի շատ արտադրանք է թողարկվում, այնքան բարձր են փոփոխուն ծախսերը, և հակառակը՝ արտադրության նվազման դեպքում դրանք կրճատվում են։ Մշտական և փոփոխուն ծախսերի տարբերությունը կարևոր է ձեռնարկության համար, քանի որ այն թույլ է տալիս հաշվարկել ինքնարժեքը, շահույթը և հասկանալ, թե որ պահին արտադրությունը դառնում է շահութաբեր։ Այս բաժանումը օգտագործվում է նաև «բեկման կետը» (break-even point) որոշելու համար, որը ցույց է տալիս այն արտադրության ծավալը, երբ եկամուտները հավասարվում են ընդհանուր ծախսերին։ Մշտական և փոփոխուն ծախսերի ճիշտ կառավարումը օգնում է ձեռնարկություններին բարձրացնել արդյունավետությունը և նվազեցնել ֆինանսական ռիսկերը։

Technology

Այս աշխատությունը վերաբերում է մեքենաշինական դետալների կրողունակության (несущая способность) բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը, որոնք պատրաստված են ածխածնային կառուցվածքային պողպատներից՝ ընդգծելով նյութագիտության, մեքենամասերի նախագծման և մեխանիկական դիմադրության փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն գործոնները, որոնք սահմանափակում են մեքենամասերի ամրությունը և ծառայության ժամկետը, ինչպես նաև առաջարկել տեխնոլոգիական և ինժեներական լուծումներ դրանց բարելավման համար։ Ուսումնասիրվում են պողպատների մեխանիկական հատկությունները՝ ամրություն, կարծրություն, հոգնածության դիմադրություն, մաշվածակայունություն, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը քիմիական կազմից և ջերմամշակման ռեժիմներից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերեսային ամրացման մեթոդներին՝ ջերմային մշակում, ցեմենտացում, նիտրացում, ինդուկցիոն կարծրացում և այլ տեխնոլոգիաներ, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել դետալների դիմադրությունը դինամիկ և ցիկլային բեռնվածությունների նկատմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է լարվածությունների բաշխման մոդելավորումը մեքենամասերում՝ օգտագործելով վերջավոր տարրերի մեթոդը, ինչպես նաև կոնստրուկտիվ ձևի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ լարվածության կոնցենտրացիաների նվազեցման նպատակով։ Միաժամանակ վերլուծվում են արտադրական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի վրա, ինչպես նաև տնտեսական արդյունավետության հարցերը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է մեքենաշինության և նյութագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով ածխածնային պողպատներից պատրաստված մեքենամասերի հուսալիության և երկարատև աշխատանքի ապահովման մեթոդների կատարելագործմանը։