Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հյուսվածք՝ քաղվածքներ հայ հին պատմագիրների երկերից, մաս 1, գիրք 1

    Աշխատությունը ներկայացնում է հայ հին պատմագրական ժառանգության ընտրված հատվածների և պատմական վկայությունների ժողովածու՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու հայ պատմիչների երկերում պահպանված տեղեկություններին, պատմական հիշողությանը և անցյալի իրադարձությունների մեկնաբանություններին։ Այն ընդգրկում է հայ ժողովրդի պատմության ուսումնասիրության համար կարևոր սկզբնաղբյուրային նյութեր, որոնց միջոցով կարելի է պատկերացում կազմել տարբեր ժամանակաշրջանների քաղաքական, հասարակական, մշակութային և հոգևոր կյանքի, պետական կազմավորումների, իշխանական տների, եկեղեցական հաստատությունների, ազգային հարաբերությունների ու պատմական իրադարձությունների մասին։ Հին պատմագիրների հաղորդումները կարևոր են ոչ միայն փաստական տեղեկությունների պահպանման, այլև պատմական մտածողության, ժամանակի աշխարհայացքի, հասարակական արժեքների և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման ու արտահայտման տեսանկյունից։ Ժողովածուային բնույթը հնարավորություն է տալիս մեկտեղված տեսքով ուսումնասիրելու տարբեր պատմիչների խոսքն ու պատմական նյութը՝ համադրելու նրանց հաղորդումները, ուշադրություն դարձնելու պատմական իրադարձությունների նկարագրության առանձնահատկություններին և գնահատելու հայ միջնադարյան պատմագրության լեզվական ու գրական արժեքը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, հին գրականությամբ, պատմագրությամբ և սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով հայ պատմական ժառանգության ճանաչմանը և ազգային պատմական հիշողության պահպանմանը։

    Updated: 2026-11-14
    Հյուսվածք՝ քաղվածքներ հայ հին պատմագիրների երկերից, մաս 1, գիրք 1
    Online

    Religion

    Հավատքի հիմունքներն ու կանոնները, մաս Ա

    Քրիստոնեական հավատի հիմնադրույթների, դավանաբանական սկզբունքների և եկեղեցական ուսմունքի ներկայացմանն ուղղված այս աշխատությունը նվիրված է հավատքի բովանդակության համակարգված բացատրությանը և այն հիմնական կանոնների լուսաբանմանը, որոնց վրա հիմնվում է քրիստոնյայի հոգևոր կյանքն ու կրոնական աշխարհայացքը։ Հատորն ունի ուսուցողական և դավանաբանական բնույթ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին հաղորդակից դարձնել քրիստոնեական կրոնի հիմնարար ճշմարտություններին, պարզաբանել հավատքի նշանակությունը մարդու կյանքում և ներկայացնել այն հոգևոր ու բարոյական սկզբունքները, որոնք ուղղորդում են հավատացյալի հարաբերություններն Աստծո, եկեղեցու, մերձավորների և սեփական անձի հետ։ Աշխատության թեմատիկ առանցքը քրիստոնեական հավատքի հիմքերի և դրանցից բխող կանոնների ուսումնասիրությունն է։ Հավատքը դիտարկվում է որպես մարդու հոգևոր կյանքի հիմնարար պայման, աստվածային ճշմարտությունների ընդունման և քրիստոնեական աշխարհընկալման ձևավորման կարևորագույն միջոց։ Դավանաբանական գիտելիքների փոխանցումը նպատակ ունի ոչ միայն տեղեկացնել կրոնական ուսմունքի մասին, այլև ձևավորել գիտակցված հավատք, ամրապնդել եկեղեցական պատկանելության զգացումը և նպաստել քրիստոնեական արժեքների գործնական կիրառմանը։ Նման բովանդակության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Աստծո ճանաչողության, աստվածային հայտնության, Սուրբ Գրքի, եկեղեցական ավանդության, քրիստոնեական հավատամքի և հոգևոր պարտականությունների վերաբերյալ հիմնահարցերը։ Հավատքի հիմունքների ներկայացումը փոխկապակցվում է քրիստոնեական բարոյականության հետ՝ ընդգծելով, որ ճշմարիտ հավատքը պետք է արտահայտվի մարդու մտածողության, խոսքի, վարքի և առօրյա գործունեության մեջ։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևորում է բարությունը, սերը, խոնարհությունը, ազնվությունը, գթասրտությունը, ներողամտությունը և մերձավորի նկատմամբ պատասխանատվությունը՝ որպես քրիստոնեական կյանքի անբաժանելի արժեքներ։ Վերնագրում նշված կանոնների գաղափարը մատնանշում է նաև հավատացյալի հոգևոր կյանքի կարգավորման, կրոնական սկզբունքների հետևողական պահպանման և եկեղեցական ուսմունքին համապատասխան ապրելու կարևորությունը։ Աշխատության ուսուցողական նշանակությունը պայմանավորված է հավատքի վերաբերյալ վերացական գաղափարները համակարգված գիտելիքի վերածելու և ընթերցողի համար դրանք հասկանալի դարձնելու նպատակով։ Այն կարող էր ծառայել որպես կրոնական կրթության և ինքնուսուցման նյութ՝ նպաստելով դավանաբանական հասկացությունների յուրացմանը, քրիստոնեական գիտելիքների ամրապնդմանը և եկեղեցական ուսմունքի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Որպես բազմամաս աշխատության առաջին մաս՝ այն ներկայացնում է թեմայի սկզբնական և հիմնարար շրջանակը՝ հիմք ստեղծելով հետագա բաժիններում հավատքի ու եկեղեցական կանոնների առավել ամբողջական ուսումնասիրության համար։ Պատմական և մշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր է 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ հոգևոր և կրթական կյանքի համատեքստում։ Կոստանդնուպոլիսը Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի խոշորագույն մշակութային, եկեղեցական և տպագրական կենտրոններից էր, որտեղ զարգանում էին հայերեն կրթությունը, կրոնական գրականությունը, հասարակական միտքը և ազգային ինքնագիտակցությունը։ Այդ միջավայրում քրիստոնեական հավատքի հիմունքներին նվիրված աշխատությունների հրատարակությունը կարևոր դեր ուներ եկեղեցական գիտելիքների տարածման, հայերենով աստվածաբանական գրականության զարգացման և ազգային-կրոնական ժառանգության պահպանման գործում։ Գրքի հրատարակումը վկայում է հայ ընթերցողին մատչելի ու համակարգված կրոնական ուսուցում ապահովելու ձգտման մասին և արտացոլում է ժամանակաշրջանի կրթական միջավայրում հոգևոր դաստիարակության ունեցած կարևոր նշանակությունը։ Գրական առանձնահատկությունների առումով այն պատկանում է աստվածաբանական, դավանաբանական և ուսուցողական արձակի ոլորտին, որտեղ առաջնային են հասկացությունների պարզաբանումը, ուսմունքի տրամաբանական շարադրանքը, սկզբունքների համակարգումը և դաստիարակչական նպատակադրումը։ Աշխատությունն արժեքավոր է հայ կրոնական գրականության, քրիստոնեական դավանաբանության, եկեղեցական կրթության և 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայ գրքի պատմության մասնագետներին և քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմունքներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է հայերեն կրոնական մտքի պատմական զարգացման, հավատքի ուսուցման ավանդույթների և հայ համայնքի հոգևոր ինքնության պահպանման գործընթացների ճանաչման հնարավորությամբ։

    Updated: 2026-11-12
    Հավատքի հիմունքներն ու կանոնները, մաս Ա
    Online

    Literature

    Հայոց ազգային երգարան

    Ժողովածուն նվիրված է հայ երգարվեստի պահպանմանը, տարածմանը և ազգային երաժշտական ժառանգության ներկայացմանը։ Այն միավորում է հայերեն երգեր, որոնց միջոցով արտահայտվում են ժողովրդի պատմական հիշողությունը, կենցաղը, աշխարհայացքը, զգացմունքներն ու գեղարվեստական ճաշակը։ Նման երգարաններում կարող են ընդգրկվել ժողովրդական, հայրենասիրական, քնարական, սիրային, խրատական և հոգևոր բնույթի ստեղծագործություններ, որոնք տարբեր ժամանակներում ուղեկցել են անհատական ու հասարակական կյանքին։ Երգերի բառային բովանդակությունը կարևոր աղբյուր է ժողովրդական մտածողության, լեզվական արտահայտչամիջոցների, ավանդույթների և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Երգարվեստը հայ մշակույթում ոչ միայն գեղարվեստական ինքնարտահայտման ձև է, այլև ազգային ինքնության պահպանման ու սերունդների միջև մշակութային կապի փոխանցման միջոց։ Գրավոր ձևով երգերի ամրագրումը նպաստում է բանավոր ավանդույթի պահպանությանը և հնարավորություն տալիս ծանոթանալու տարբեր երգային տեսակների ու թեմատիկ ուղղությունների։ Ժողովածուն կարող է ծառայել նաև որպես ուսումնական և մշակութային նյութ՝ երգերի տարածման, խմբային կատարման և ազգային երաժշտության նկատմամբ հետաքրքրության զարգացման համար։ Այն արժեքավոր է հայ ժողովրդական երգարվեստի, 19-րդ դարի ազգային մշակութային կյանքի և երգային բանահյուսության գրավոր պահպանման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

    Updated: 2026-11-09
    Հայոց ազգային երգարան
    Online

    Pedagogy

    Աստրախանի Աղաբաբյան հայոց ուսումնարանը /1809-1918 թթ./

    Այս գիրքը նվիրված է Աստրախանի հայկական կրթական կարևորագույն հաստատություններից մեկի պատմությանը՝ ներկայացնելով դրա հիմնադրումը, զարգացումը և գործունեությունը 19-րդ դարի սկզբից մինչև 20-րդ դարի սկիզբն ընդգրկող ժամանակահատվածում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է հայոց ուսումնական հաստատության դերը Աստրախանի հայ համայնքի ազգային, մշակութային և կրթական կյանքի ձևավորման գործում, ինչպես նաև դրա նշանակությունը հայեցի կրթության պահպանման ու տարածման համար։ Ներկայացվում են ուսումնարանի ստեղծման նախադրյալները, կրթական ծրագրերը, ուսուցման կազմակերպման առանձնահատկությունները, ուսուցիչների և աշակերտների գործունեությունը, ինչպես նաև հաստատության կապերը ժամանակի հայկական հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Գիրքը անդրադառնում է այն պատմական պայմաններին, որոնցում գործել է ուսումնարանը՝ ներառելով Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանի կրթական քաղաքականության, հայ համայնքների զարգացման և ազգային ինքնագիտակցության պահպանման հարցերը։ Հեղինակը հիմնվում է արխիվային փաստաթղթերի, պատմական աղբյուրների և վավերագրական նյութերի վրա՝ վերականգնելով ուսումնարանի անցած ուղին և ներկայացնելով նրա ազդեցությունը բազմաթիվ սերունդների կրթության ու դաստիարակության վրա։ Աշխատությունը արժեքավոր ուսումնասիրություն է հայ կրթական հաստատությունների պատմությամբ, գաղթօջախների մշակութային կյանքով և հայ ժողովրդի կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։

    Updated: 2026-08-17
    Աստրախանի Աղաբաբյան հայոց ուսումնարանը /1809-1918 թթ./
    Online

    Economics

    Գիտատեխնոլոգիական մշակումների առևտրայնացման արդի հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է գիտական հետազոտությունների և տեխնոլոգիական մշակումների արդյունքները տնտեսական շրջանառության մեջ ներգրավելու, դրանց շուկայական կիրառությունը զարգացնելու և նորարարական գործունեության արդյունավետությունը բարձրացնելու հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում գիտական գաղափարից և հետազոտական արդյունքից մինչև կիրառելի տեխնոլոգիա, նոր արտադրանք կամ ծառայություն անցնելու գործընթացն է՝ դիտարկելով դրա տնտեսական, կազմակերպական, իրավական և կառավարչական բաղադրիչները։ Քննվում են գիտահետազոտական կազմակերպությունների, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների, նորարարական ձեռնարկությունների, ներդրողների և մասնավոր հատվածի միջև համագործակցության հնարավոր ձևերը, ինչպես նաև գիտության և տնտեսության միջև արդյունավետ կապերի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մտավոր սեփականության պաշտպանության, գիտատեխնիկական արդյունքների տնտեսական արժեքի գնահատման, տեխնոլոգիաների փոխանցման և լիցենզավորման ընդհանուր խնդիրներին։ Դիտարկվում են նաև նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները, ներդրումային ռիսկերը, շուկայի պահանջարկի գնահատումը և գիտատար արտադրանքի մրցունակության ձևավորման գործոնները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գիտատեխնոլոգիական մշակումների առևտրայնացման ենթակառուցվածքների ուսումնասիրությունը՝ տեխնոլոգիաների փոխանցման կենտրոնների, բիզնես ինկուբատորների, տեխնոլոգիական կենտրոնների և գիտություն–բիզնես համագործակցության այլ մեխանիզմների տեսանկյունից։ Վերլուծվում են այն հնարավոր խոչընդոտները, որոնք կարող են առաջանալ հետազոտական արդյունքների գործնական կիրառության ճանապարհին՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունից և կառավարման փորձի պակասից մինչև շուկայի հետ կապերի և առևտրայնացման համապատասխան մեխանիզմների զարգացման անհրաժեշտություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պետական քաղաքականության և իրավական միջավայրի դերին՝ նորարարական ձեռնարկատիրության, հետազոտությունների կիրառական ուղղվածության և մասնավոր ներդրումների խթանման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի փորձի ուսումնասիրությունը և միջազգային կիրառվող մոտեցումների համեմատական վերլուծությունը՝ տեղական պայմաններին համապատասխան զարգացման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նորարարությունների տնտեսագիտության, տեխնոլոգիական կառավարման, ձեռնարկատիրության և մտավոր սեփականության ոլորտների մոտեցումները՝ գիտական ներուժի և տնտեսական զարգացման միջև առավել արդյունավետ փոխկապակցվածության ձևավորման հնարավորությունները ուսումնասիրելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Գիտատեխնոլոգիական մշակումների առևտրայնացման արդի հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Other Subjects

    Общий очерк армянских сказок

    Աշխատությունը նվիրված է հայկական ժողովրդական հեքիաթների ընդհանուր բնութագրմանը, դրանց ծագման, զարգացման, կառուցվածքի և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հայկական հեքիաթային բանահյուսության հիմնական տեսակները, տարածված սյուժեները, կերպարային համակարգը, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներն ու պատմողական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաշապատում, կենդանական և կենցաղային հեքիաթներին, դրանցում արտացոլված ժողովրդական պատկերացումներին, բարոյական արժեքներին, սոցիալական հարաբերություններին և աշխարհընկալմանը։ Վերլուծվում են հերոսների բնորոշ կերպարները, բարու և չարի հակադրությունը, արդարության, խիզախության, իմաստության, աշխատասիրության և փոխօգնության գաղափարների դրսևորումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առասպելական ու հնագույն հավատալիքների հետ հեքիաթների կապին, ավանդական մոտիվների պահպանմանը և դրանց փոփոխություններին բանավոր փոխանցման ընթացքում։ Ուսումնասիրվում են կրկնվող սյուժետային կառուցվածքները, խորհրդանշական կերպարները, հրաշագործ տարրերը և ժողովրդական խոսքին բնորոշ լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Հայկական հեքիաթները դիտարկվում են որպես ժողովրդի պատմական հիշողության, մշակութային փորձի և հոգևոր ժառանգության կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով սերնդեսերունդ փոխանցվել են հասարակական պատկերացումներ և արժեքային համակարգեր։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական հեքիաթային ավանդույթի բնորոշ գծերի և ազգային բանահյուսության մեջ դրա ունեցած նշանակության մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել բանագետների, գրականագետների, ազգագրագետների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և հայկական ժողովրդական ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-30
    Общий очерк армянских сказок