Հայերենի քերականության վերաբերյալ երկու լեզվաբանական ուսումնասիրություն

History

Է. Վ. Խանզադյանի աշխատությունը նվիրված է Էլառ-Դարանի հնագիտական հուշարձանի ուսումնասիրությանը և Հայաստանի հնագույն անցյալի ճանաչմանը։ Հետազոտության հիմնական նշանակությունը հնագիտական նյութերի գիտական քննության միջոցով պատմական բնակավայրի մշակութային և ժամանակագրական առանձնահատկությունների բացահայտումն է։ Հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղեկություններ ստանալու հին բնակչության կենսակերպի, բնակեցման ձևերի, տնտեսական գործունեության, արհեստների և նյութական մշակույթի զարգացման մասին։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է պեղումների ու հայտնաբերված նյութերի ուսումնասիրությունը՝ որպես անցյալի հասարակական և մշակութային գործընթացների վերակազմության հիմք։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հնագիտական գտածոների համադրումը Հայաստանի և հարակից տարածքների այլ հուշարձանների նյութերի հետ, ինչը նպաստում է պատմամշակութային կապերի և տարածաշրջանային առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հեղինակի ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է Հայաստանի հնագիտական ժառանգության փաստագրման և գիտական հետազոտության գործում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հնագետների, պատմաբանների և Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակավայրերի, նյութական մշակույթի ու պատմական զարգացման հարցերով հետաքրքրվողների համար։

Economics

ՀՆԱ-ն (Համախառն ներքին արդյունք) չափում է տվյալ երկրի տարածքում մեկ տարվա ընթացքում արտադրված բոլոր վերջնական ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը, և այն կարող է հաշվարկվել արտադրության, եկամուտների կամ ծախսերի մեթոդներով։ Սակայն ՀՆԱ-ն անվանական արտահայտությամբ կարող է փոփոխվել նաև գների մակարդակի փոփոխության պատճառով, ուստի իրական տնտեսական աճը գնահատելու համար օգտագործվում են գների ինդեքսներ, որոնցից կարևորագույններն են սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) և ՀՆԱ դեֆլյատորը։ Սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) չափում է բնակչության կողմից սպառվող ապրանքների և ծառայությունների զամբյուղի գների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում և հիմնականում օգտագործվում է ինֆլյացիայի մակարդակը գնահատելու համար, քանի որ արտացոլում է տնային տնտեսությունների իրական գնողունակության փոփոխությունը։ ՀՆԱ դեֆլյատորը, ընդհակառակը, չափում է բոլոր արտադրված ապրանքների և ծառայությունների գների միջին փոփոխությունը՝ ներառելով նաև ներդրումային և պետական ծախսերը, և հաշվարկվում է որպես անվանական ՀՆԱ-ի հարաբերություն իրական ՀՆԱ-ին։ Այս երկու ցուցանիշների տարբերությունն այն է, որ ՍԳԻ-ն կենտրոնանում է սպառողական զամբյուղի վրա, իսկ դեֆլյատորը՝ ամբողջ արտադրության կառուցվածքի վրա, ինչի արդյունքում դրանք կարող են տարբեր պատկեր տալ գնաճի մակարդակի վերաբերյալ։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում անգլերենի ուսուցման ընթացքում սովորողների հանրամշակութային գիտելիքների, հաղորդակցական կարողությունների և տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների հետ արդյունավետ փոխգործակցության պատրաստակամության զարգացման տեսական ու մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում օտար լեզվի ուսուցումն է ոչ միայն որպես լեզվական գիտելիքների և խոսքային հմտությունների ձևավորման գործընթաց, այլև որպես սովորողին այլ ժողովուրդների մշակույթին, արժեքներին, վարքային նորմերին, ավանդույթներին և հասարակական կյանքի առանձնահատկություններին ծանոթացնելու միջոց։ Քննվում է հանրամշակութային կոմպետենցիայի կառուցվածքը՝ ներառելով մշակութային գիտելիքները, համապատասխան լեզվական միջոցների ընտրությունը, հաղորդակցական իրավիճակների ընկալումը, մշակութային տարբերությունների գիտակցումը և սեփական ու այլ մշակույթների միջև կապեր բացահայտելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ավագ դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին, քանի որ այս փուլում զարգանում են ինքնուրույն դատողությունը, քննադատական մտածողությունը, արժեքային կողմնորոշումները և սոցիալական ու մշակութային երևույթները համեմատելու կարողությունը։ Դիտարկվում են ուսումնական նյութերի ընտրության սկզբունքները, իսկ բնագիր տեքստերը, երկխոսությունները, տեսողական նյութերը, գրական և մշակութային տեղեկությունները ներկայացվում են որպես լեզվական ու մշակութային ուսուցումը փոխկապակցելու արդյունավետ միջոցներ։ Կարևորվում են հաղորդակցական առաջադրանքները, դերային իրավիճակները, քննարկումները, նախագծային աշխատանքները և համեմատական մշակութային վերլուծությունները, որոնք սովորողին հնարավորություն են տալիս լեզուն կիրառել իրական կամ իրականությանը մոտ հաղորդակցական համատեքստերում։ Հետազոտության շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի մայրենի և ուսումնասիրվող լեզվի մշակութային միջավայրերի համադրումը, ինչը նպաստում է ոչ միայն այլ մշակույթների ճանաչմանը, այլև սեփական մշակութային ինքնության ավելի գիտակցված ընկալմանը։ Ուսուցչի դերը դիտարկվում է որպես միջմշակութային հաղորդակցության կազմակերպողի և ուղղորդողի դեր, որը նպաստում է կարծրատիպային պատկերացումների հաղթահարմանը, մշակութային բազմազանության ընկալմանը և փոխադարձ հարգանքի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, լեզվամշակութաբանության և միջմշակութային հաղորդակցության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել ավագ դպրոցականների լեզվական և հանրամշակութային կարողությունների համակցված զարգացման արդյունավետ ռազմավարություն։

Literature

Դեմիրճյան. Երկեր (գիրք առաջին)-ը Դերենիկ Դեմիրճյանի բազմահատոր ժողովածուի առաջին հատորն է, որը ներկայացնում է հեղինակի ստեղծագործական վաղ և ձևավորման շրջանի արձակ գործերը, պատմվածքները և գեղարվեստական արձակի տարբեր նմուշներ, աշխատությունում առանձնանում են մարդու հոգեբանական պատկերումների խորությունը, սոցիալական կյանքի դիտարկումները և ժամանակի իրականության գեղարվեստական արտացոլումը, ինչպես նաև լեզվական հստակությունն ու նկարագրական ոճի հարստությունը, որը բնորոշ է Դեմիրճյանի գրականությանը, միաժամանակ դիտարկվում են ազգային կյանքի, մարդկային հարաբերությունների և բարոյական արժեքների ձևավորման թեմաները, որոնք հեղինակը ներկայացնում է ռեալիստական և երբեմն հումորային երանգներով, այս հատորը կարևոր է Դեմիրճյանի գրական զարգացման սկիզբը և նրա ստեղծագործական աշխարհը ամբողջական հասկանալու համար, ինչպես նաև հայ արձակի զարգացման ընդհանուր պատկերի մեջ նրա դերի գնահատման համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի արտաքին առևտրի վրա Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանն անդամակցության հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ որպես վերլուծության կոնկրետ օրինակ դիտարկելով ձեռագործ գորգերի ոլորտը։ Ուսումնասիրության հիմքում միջազգային առևտրի ազատականացման, շուկաների հասանելիության ընդլայնման, մրցակցության ուժեղացման և առևտրային քաղաքականության փոփոխությունների ազդեցության գնահատումն է Իրանի տնտեսության և հատկապես ավանդական արտադրության կարևոր ճյուղերից մեկի վրա։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են Իրանի արտաքին առևտրի ընդհանուր առանձնահատկությունները, երկրի միջազգային տնտեսական կապերը, առևտրային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և համաշխարհային առևտրային համակարգին ավելի սերտ ինտեգրվելու հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագործ գորգերի արտադրությանն ու արտահանմանը, որը Իրանի պատմամշակութային ժառանգության և ոչ նավթային արտահանման ավանդական ուղղություններից է։ Վերլուծվում են այս արտադրանքի միջազգային շուկայում մրցունակության վրա ազդող գործոնները, արտահանման աշխարհագրությունը, շուկաների հասանելիությունը, մաքսային և առևտրային սահմանափակումները, միջազգային մրցակցությունը և արտադրության ու արտահանման զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ԱՀԿ անդամակցության պայմաններում առաջացող հնարավոր առավելություններն ու ռիսկերը՝ ներառյալ առևտրային խոչընդոտների նվազեցումը, նոր շուկաների հասանելիության ընդլայնումը, օտարերկրյա գործընկերների հետ տնտեսական կապերի խորացումը և իրանական արտադրողների նկատմամբ միջազգային մրցակցության աճը։ Ձեռագործ գորգերի օրինակը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել, թե ինչպես կարող են միջազգային առևտրային կանոնների փոփոխությունները անդրադառնալ ավանդական արտադրության, արտահանման ծավալների, արտադրողների մրցունակության և ազգային շուկայի վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների և արտաքին առևտրի մասնագետներին, Իրանի տնտեսությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև միջազգային առևտրային քաղաքականությամբ, ԱՀԿ գործունեությամբ և ավանդական արտադրանքի համաշխարհային շուկաներով հետաքրքրվող ուսանողներին ու մասնագետներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ֆորմալ մոդուլների սիմպլեկտիկ տարածությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով ժամանակակից մաթեմատիկայի մի շարք խորքային ուղղություններ, մասնավորապես՝ ֆորմալ մոդուլների տեսությունը, դեֆորմացիաների տեսությունը, սիմպլեկտիկ երկրաչափությունը և թվաբանական երկրաչափությունը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ ֆորմալ մոդուլների ընտանիքների և դրանց պարամետրական տարածությունների կառուցվածքը կարելի է ուսումնասիրել երկրաչափական և ալգեբրական մեթոդների միջոցով՝ բացահայտելով դրանցում առկա սիմպլեկտիկ կառուցվածքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ֆորմալ մոդուլների, դեֆորմացիաների և մոդուլների տարածությունների հիմնական հասկացությունները, դրանց տեղական և գլոբալ հատկությունները, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում համապատասխան պարամետրական տարածությունը ձեռք է բերում սիմպլեկտիկ կառուցվածք։ Սիմպլեկտիկ երկրաչափության տեսանկյունից կարևոր են փակ և ոչ դեգեներացված երկգծային կամ դիֆերենցիալ ձևերը, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել տարածության ներքին երկրաչափական կառուցվածքը և ուսումնասիրել դրա վրա գործող տարբեր փոխակերպումները։ Ֆորմալ մոդուլների համատեքստում նման կառուցվածքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու դեֆորմացիաների տարածությունը, համարժեքության հարաբերությունները և մոդուլների միջև փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ձևական խմբերի, ֆորմալ սխեմաների և տեղային պարամետրական կառուցվածքների դերին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ալգեբրական տվյալները վերածվում երկրաչափական օբյեկտների և ինչպես են դրանց հատկությունները արտահայտվում համապատասխան մոդուլային տարածություններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սիմպլեկտիկ կառուցվածքների առաջացման և պահպանման պայմանների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այդ կառուցվածքների կապը ֆորմալ մոդուլների դեֆորմացիոն տեսության հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս միավորել տեղային ալգեբրական հաշվարկները և ավելի ընդհանուր երկրաչափական մեթոդները՝ ստանալով ֆորմալ մոդուլների տարածությունների կառուցվածքի ամբողջական պատկերացում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաքուր մաթեմատիկայի ոլորտում աշխատող մասնագետներին և ուսանողներին, հատկապես նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են հանրահաշվական երկրաչափություն, թվերի տեսություն, մոդուլների տարածություններ, դեֆորմացիաների տեսություն և սիմպլեկտիկ երկրաչափություն։ Այն ներկայացնում է բավական մասնագիտացված թեմա, որի նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր ժամանակակից մաթեմատիկական տեսությունների փոխկապակցման և բարդ երկրաչափական կառուցվածքների ուսումնասիրման հնարավորությամբ։