Հետվնասվածքային գոնարթրոզի բուժման և կանխարգելման մոտեցումները միջային մահիկի արթրոսկոպիկ վիրահատություններից հետո

Mathematics

Ֆիզիկայի, ոչ գծային օպտիկայի և գերկարճ լազերային իմպուլսների տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆեմտովայրկյանային լազերային իմպուլսների կառավարման, ձևավորման և բնութագրման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակային ոսպնյակի ինդուկցիայի, սիմիլարիտոնների և սոլիտոնային գործընթացների կիրառման հիման վրա։ Քննության են առնվում գերկարճ օպտիկական իմպուլսների տարածման ֆիզիկական օրինաչափությունները, ոչ գծային օպտիկական միջավայրերում դրանց փոխակերպումները և ժամանակային ու սպեկտրային բնութագրերի փոփոխման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակային ոսպնյակի ձևավորման սկզբունքներին, օպտիկական իմպուլսների ժամանակային սեղմման և ընդարձակման հնարավորություններին, ինչպես նաև հաճախականային մոդուլյացիայի և դիսպերսիայի փոխազդեցությանը։ Վերլուծվում են սիմիլարիտոնային իմպուլսների ինքնանման տարածման առանձնահատկությունները, սոլիտոնների ձևավորման պայմանները և ոչ գծայնության ու դիսպերսիայի հավասարակշռության դերը իմպուլսների կառուցվածքի պահպանման կամ փոփոխման գործընթացներում։ Քննարկվում են ֆեմտովայրկյանային իմպուլսների տևողության, ինտենսիվության, սպեկտրային լայնության և փուլային բնութագրերի վերահսկման ու չափման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օպտիկական մանրաթելերում և այլ ոչ գծային միջավայրերում իմպուլսների տարածման մաթեմատիկական մոդելավորման, փորձարարական հետազոտության և ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող գործընթացների նշանակությանը գերարագ օպտիկական համակարգերի, բարձր ճշգրտության սպեկտրոսկոպիայի, լազերային չափագիտության և ֆոտոնային տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լազերային ֆիզիկայի, ոչ գծային և գերկարճ իմպուլսների օպտիկայի, ֆոտոնիկայի ու օպտիկական ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

Agriculture

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական աջակցությամբ գյուղատնտեսական ապահովագրության համակարգի ներդրման և դրա արդյունավետ գործունեությունն ապահովող կառուցակարգերի ձևավորման խնդիրներին։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ բնական, կլիմայական և տնտեսական ռիսկերը, դրանց հետևանքով առաջացող հնարավոր կորուստները և ապահովագրական պաշտպանության կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության մասնակցության ձևերին, ապահովագրավճարների սուբսիդավորման մեխանիզմներին, ապահովագրական կազմակերպությունների և գյուղատնտեսական արտադրողների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև ռիսկերի գնահատման ու փոխհատուցումների իրականացման մոտեցումներին։ Վերլուծվում են ապահովագրական համակարգի ֆինանսական կայունության, մատչելիության և գյուղատնտեսների ներգրավվածության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև պետական կառավարման մարմինների, ապահովագրական ընկերությունների, ֆինանսական կառույցների և գյուղացիական տնտեսությունների համագործակցության կազմակերպական ու տնտեսական հիմքերը։ Համապատասխան կառուցակարգերի կատարելագործումը դիտարկվում է որպես գյուղատնտեսական ռիսկերի կառավարման, արտադրողների եկամուտների կայունության և ոլորտի ֆինանսական պաշտպանվածության բարձրացման միջոց։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, ապահովագրության, պետական աջակցության և գյուղատնտեսական քաղաքականության ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Political Science

Եվրոպական միության և Հարավային Կովկասի երկրների հարաբերությունները 1992–2020 թթ աշխատությունը քաղաքական գիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Եվրոպական միության և Հարավային Կովկասի երկրների՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև ձևավորված հարաբերությունների զարգացումը 1992–2020 թվականների ընթացքում, այն ներկայացնում է հետսովետական շրջանում տարածաշրջանի քաղաքական և տնտեսական վերափոխումները, ԵՄ-ի հարևանության քաղաքականության և Արևելյան գործընկերության նախաձեռնության ազդեցությունը, ինչպես նաև համագործակցության հիմնական ուղղությունները՝ էներգետիկա, առևտուր, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացում և անվտանգություն, գիրքը անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային հակամարտություններին և դրանց ազդեցությանը ԵՄ-ի քաղաքականության ձևավորման վրա, միաժամանակ ընդգծելով եվրոպական ինտեգրման հեռանկարներն ու սահմանափակումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի տարբեր ձևերի դեպքում ինսուլինառեզիստենտության և հիպերինսուլինեմիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը, դրանց փոխկապակցվածությանը հորմոնալ և նյութափոխանակային խանգարումների հետ, ինչպես նաև շտկման հնարավոր մեթոդների գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ինսուլինային ազդանշանների նկատմամբ օրգանիզմի զգայունության նվազման ազդեցությունը գլյուկոզայի նյութափոխանակության, ինսուլինի արտադրության, ձվարանների ֆունկցիայի և վերարտադրողական համակարգի հորմոնալ հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախտանիշի տարբեր կլինիկական և կենսաքիմիական ձևերի համեմատական գնահատմանը, ինսուլինառեզիստենտության տարածվածությանը, արտահայտվածության աստիճանին և դրա հնարավոր կապին մարմնի զանգվածի, նյութափոխանակային ցուցանիշների և անդրոգենային խանգարումների հետ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ինսուլինային դիմադրության և հիպերինսուլինեմիայի ախտորոշման ու գնահատման լաբորատոր և կլինիկական մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց հայտնաբերման նշանակությունը հիվանդության ընթացքի և հնարավոր բարդությունների կանխատեսման տեսանկյունից։ Առանձին բաժին կարող է նվիրված լինել բուժական և կանխարգելիչ միջոցառումներին՝ կենսակերպի փոփոխությանը, սննդակարգի և ֆիզիկական ակտիվության կարգավորմանը, նյութափոխանակային խանգարումների դեղորայքային շտկմանը և վերարտադրողական ֆունկցիայի պահպանմանն ուղղված համալիր մոտեցումներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն պատճառով, որ պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշը հաճախ ուղեկցվում է ոչ միայն վերարտադրողական, այլև նյութափոխանակային խնդիրներով, ուստի հիվանդի վիճակի գնահատումը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել տարբեր կլինիկական ձևերի դեպքում անհատականացված մոտեցումների մշակմանը, նյութափոխանակային ռիսկերի վաղ հայտնաբերմանը և բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գինեկոլոգներին, էնդոկրինոլոգներին, վերարտադրողական բժշկության մասնագետներին, ընտանեկան բժիշկներին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Հրատարակությունը նվիրված է հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ և հեղափոխական շարժման մասնակից Բոգդան Կնունյանցի կյանքին, գործունեությանը և պատմական ժառանգությանը վերաբերող գրականության համակարգված ներկայացմանը։ Մատենագիտական ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել գործչի կենսագրության, գաղափարական հայացքների, հասարակական գործունեության և ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունների ուսումնասիրության համար կարևոր գրական աղբյուրներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի առանձնահատկություններին, հեղափոխական շարժումների զարգացմանը և դրանցում Կնունյանցի ունեցած մասնակցությանը։ Ներկայացվող գրականությունը կարող է ընդգրկել կենսագրական ուսումնասիրություններ, պատմագիտական աշխատություններ, հուշագրություններ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ, փաստագրական նյութեր և այլ աղբյուրներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նրա գործունեության տարբեր կողմերը։ Կարևորվում են պատմական իրադարձությունների լուսաբանման աղբյուրագիտական մոտեցումները, ժամանակակիցների վկայությունների նշանակությունը և գործչի գաղափարական ու կազմակերպական գործունեության գնահատման տարբեր տեսանկյունները։ Մատենագիտական նյութերի համակարգումը նպաստում է համապատասխան հրատարակությունների որոնմանը, պատմական տեղեկությունների համադրմանը և հետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայ քաղաքական մտքի զարգացման, հասարակական շարժումների ձևավորման և ժամանակաշրջանի գաղափարական պայքարի ուսումնասիրության հնարավորություններին։ Հրատարակությունն ունի ճանաչողական, տեղեկատվական և գիտաօժանդակ նշանակություն՝ ծառայելով որպես ուղեցույց տվյալ պատմական ժամանակաշրջանի և նշանավոր գործչի կենսագրության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, հասարակական-քաղաքական մտքի պատմության հետազոտողների, մանկավարժների, ուսանողների և հայոց նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է [MeO–Me₁] տիպի համակարգերում ընթացող պինդֆազային ռեակցիաների ուսումնասիրությանը և դրանց հիման վրա գերբարձր կարծրության ու հրակայուն նյութերի ստացման գիտական և տեխնոլոգիական հիմքերի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարբեր բաղադրիչների միջև պինդ վիճակում տեղի ունեցող փոխազդեցությունների օրինաչափությունները, պարզել նոր ֆազերի առաջացման պայմանները և գնահատել ստացված նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ջերմաստիճանի, բաղադրության, ռեակցիայի տևողության, մասնիկների չափերի և այլ տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը պինդֆազային փոխակերպումների ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆազային կազմի և կառուցվածքի ձևավորմանը, բյուրեղային ցանցի փոփոխություններին, դիֆուզիոն գործընթացներին և նյութի հատկությունների ու ստացման պայմանների փոխկապակցվածությանը։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել ռենտգենյան դիֆրակցիա, ջերմային վերլուծություն, մանրադիտակային և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդներ՝ ստացված նյութերի կառուցվածքն ու բաղադրությունը ուսումնասիրելու նպատակով։ Կարևոր ուղղություն է նաև բարձր կարծրության, հրակայունության, մաշակայունության, ջերմային կայունության և մեխանիկական ամրության ապահովման համար օպտիմալ բաղադրությունների և սինթեզի պայմանների որոնումը։ Գերբարձր կարծրության հրակայուն նյութերը կարող են ունենալ կարևոր նշանակություն այն ոլորտներում, որտեղ նյութերը ենթարկվում են բարձր ջերմաստիճանների, մեծ մեխանիկական բեռնվածությունների և ինտենսիվ մաշվածության։ Այդպիսի կիրառությունները կարող են ընդգրկել մետաղամշակումը, կտրող գործիքների արտադրությունը, մեքենաշինությունը, հանքարդյունաբերական տեխնիկան և այլ տեխնոլոգիական գործընթացներ։ Հետազոտության արդյունքում ստացված տվյալները կարող են նպաստել պինդֆազային ռեակցիաների մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը, նոր նյութերի նպատակային սինթեզին և դրանց հատկությունների կանխատեսմանը։ Աշխատանքի գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն կապում է նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունները դրա ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հետ՝ հնարավորություն տալով մշակել բարձր արդյունավետությամբ հրակայուն նյութերի ստացման մոտեցումներ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, քիմիկոսներին, ֆիզիկոսներին, մետալուրգներին, տեխնոլոգներին, ինժեներներին և բարձր կարծրության ու բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում կիրառվող նյութերի մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին։