ՀՀ արդյունաբերության ձեռնարկությունների ներդրումների հիմնավորման մոտեցումները

Culture

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական ՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակվող գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը՝ որպես տեղեկատվական-տեղեկատու բնույթի հրատարակություն, որի նպատակն է ապահովել օգտվողներին արդի և պարբերաբար թարմացվող տվյալներով մշակութային ոլորտի նորագույն հրապարակումների մասին։ Հեղինակը նկարագրում է մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպման սկզբունքները՝ ընդգծելով նյութերի ընտրության, դասակարգման և համակարգման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս ձևավորել մշակույթի և արվեստի ոլորտին վերաբերող գիտական և հանրամատչելի գրականության ամբողջական պատկեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթացիկ մատենագիտական ցուցակների դերին՝ որպես գիտական հետազոտությունների, գրադարանային սպասարկման և տեղեկատվական որոնման կարևոր գործիք, որոնք նպաստում են ընթերցողների և հետազոտողների ժամանակին տեղեկացվածությանը նոր հրատարակությունների մասին։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է գրականության տարբեր տեսակներ՝ գիտական մենագրություններ, հոդվածներ, տեղեկատուներ և արվեստի վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, որոնք ընդգրկվում են տվյալ մատենագիտական հոսքերում։ Նշվում է, որ նման ընթացիկ տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն մշակութային կյանքի զարգացման, գիտական հաղորդակցության ընդլայնման և տեղեկատվական հոսքերի համակարգման գործում՝ ապահովելով գիտելիքի արագ շրջանառություն և հասանելիություն մասնագիտական համայնքների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է տեկտոնական խախտումներով թուլացած կողով լեռնային բացահանքում հանքաքարի տեղափոխման ռացիոնալ տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ հաշվի առնելով հանքավայրի երկրաբանական, լեռնատեխնիկական և արտադրական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում բացահանքի կողերի կայունության և հանքաքարի տեղափոխման արդյունավետության փոխկապակցված ուսումնասիրությունն է, քանի որ տեկտոնական խախտումների առկայությունը կարող է էապես փոխել ապարային զանգվածի ամրությունը, առաջացնել սահքի կամ փլուզման վտանգ և սահմանափակել տրանսպորտային աշխատանքների անվտանգ ու արդյունավետ կազմակերպումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հանքավայրի երկրաբանական կառուցվածքը, խախտումների տարածական դիրքը, ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, բացահանքի կողի երկրաչափական պարամետրերը և հանքաքարի տեղադրման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թուլացած կողի կայունության գնահատմանը և այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում հնարավոր է անվտանգ կազմակերպել հանքաքարի բեռնման և տեղափոխման աշխատանքները։ Տրանսպորտային տեխնոլոգիայի ընտրության ժամանակ կարևոր նշանակություն ունեն տեղափոխման հեռավորությունը, բարձրությունների տարբերությունը, ճանապարհների երկրաչափական պարամետրերը, հանքաքարի և ապարների ֆիզիկական հատկությունները, աշխատանքային ճակատի արտադրողականությունը և օգտագործվող տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ավտոմոբիլային, կոնվեյերային կամ համակցված տրանսպորտային համակարգերի կիրառման նպատակահարմարության գնահատում՝ հաշվի առնելով տվյալ բացահանքի պայմանները։ Կարևոր խնդիր է հանքաքարի տեղափոխման երթուղիների այնպիսի կազմակերպումը, որը կնվազեցնի թուլացած կողի վրա առաջացող լրացուցիչ ազդեցությունները և միաժամանակ կապահովի տեղափոխման անհրաժեշտ արտադրողականությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև բեռնման և տեղափոխման մեքենաների փոխհամաձայնեցված աշխատանքի, տրանսպորտային ցիկլի տևողության, մեքենաների արտադրողականության, վառելիքի կամ էներգիայի ծախսերի և շահագործման արժեքի ցուցանիշները։ Տեխնոլոգիական լուծումների ընտրության կարևոր չափանիշներից է անվտանգության և տնտեսական արդյունավետության համադրումը, քանի որ առավել կարճ կամ արագ տեղափոխման ճանապարհը միշտ չէ, որ համապատասխանում է լեռնային զանգվածի կայունության և աշխատանքի անվտանգության պահանջներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տրանսպորտային ճանապարհների կառուցման և պահպանման, թուլացած հատվածների շրջանցման, բեռնատար հոսքերի կազմակերպման և լեռնային աշխատանքների փուլայնության հարցերին։ Տեխնոլոգիական մոդելավորումը և տեխնիկատնտեսական հաշվարկները կարող են հնարավորություն տալ համեմատելու տարբեր տարբերակներ և ընտրելու այն լուծումը, որն ապահովում է հանքաքարի տեղափոխման անհրաժեշտ ծավալը նվազագույն ծախսերով և ընդունելի ռիսկի պայմաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել բացահանքերի նախագծման և շահագործման, լեռնային տրանսպորտի կազմակերպման, արտադրական գործընթացների օպտիմալացման և աշխատանքի անվտանգության բարձրացման նպատակներով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեռնային ինժեներներին, հանքավայրերի նախագծողներին, բացահանքերի տեխնոլոգներին, տրանսպորտային համակարգերի մասնագետներին, երկրաբաններին և լեռնային գործի համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի մշակել տեկտոնական խախտումներով թուլացած կող ունեցող բացահանքում հանքաքարի տեղափոխման այնպիսի ռացիոնալ տեխնոլոգիա, որը կապահովի արտադրական պահանջվող արդյունավետությունը, կնվազեցնի տրանսպորտային ծախսերը, հաշվի կառնի ապարային զանգվածի կայունության առանձնահատկությունները և կբարձրացնի լեռնային աշխատանքների անվտանգության մակարդակը։

Mathematics

Մաթեմատիկական և մեխանիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է առաձգականության հարթ տեսության որոշ խառը եզրային խնդիրների լուծմանը զույգ ինտեգրալային հավասարումների մեթոդի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրվում են առաձգական մարմիններում արտաքին բեռնվածությունների ազդեցությամբ առաջացող լարումների և ձևախախտումների բաշխման առանձնահատկությունները՝ տարբեր տեսակի սահմանային պայմանների առկայության դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնցում մարմնի սահմանի տարբեր հատվածներում միաժամանակ սահմանվում են տեղափոխությունների և լարումների վերաբերյալ տարբեր պայմաններ։ Քննության են առնվում սկզբնական մեխանիկական խնդիրը համապատասխան ինտեգրալային հավասարումների համակարգի վերածելու, դրանց լուծումները կառուցելու և ստացված արդյունքներով առաձգական դաշտի հիմնական բնութագրերը որոշելու մեթոդները։ Վերլուծվում են նաև լուծումների գոյության և կիրառելիության հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև հաշվարկային արտահայտությունների ստացման ու պարզեցման հնարավորությունները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել կառուցվածքային տարրերում լարվածային և դեֆորմացիոն վիճակների ձևավորումը և գնահատել տարբեր սահմանային պայմանների ազդեցությունը դրանց վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, առաձգականության տեսության, պինդ մարմնի մեխանիկայի և ինժեներական հաշվարկների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Սև ծովի տարածաշրջանի և Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի ու Ասիայի վաղ քաղաքակրթությունների միջև ձևավորված պատմական, տնտեսական և մշակութային կապերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Սև ծովն է՝ որպես կարևոր աշխարհագրական տարածք և հաղորդակցության հանգույց, որի միջոցով տարբեր ժողովուրդներ ու քաղաքակրթություններ հազարամյակների ընթացքում շփվել են միմյանց հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Սևծովյան ավազանի բնական և աշխարհագրական պայմանները, հնագույն բնակավայրերը և տարածաշրջանի զարգացման վրա ծովային ու ցամաքային հաղորդակցության ուղիների ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ քաղաքակրթությունների ձևավորմանը և դրանց փոխազդեցությանը՝ սկսած նախապատմական հասարակություններից մինչև հին աշխարհի առավել զարգացած պետական կազմավորումները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել առևտրի, մետաղագործության, գյուղատնտեսության, ծովագնացության և արհեստների զարգացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց տարածումը տարբեր տարածաշրջաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հնագիտական գտածոներին, բնակավայրերի նյութական մշակույթին, կերամիկային, զենքերին, զարդերին և այլ առարկաներին, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել հին ժողովուրդների փոխադարձ կապերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սև ծովի ափերին և հարակից տարածքներում ձևավորված հունական գաղութներին, տեղական բնակչության հետ նրանց հարաբերություններին և մշակութային փոխանակմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են Սևծովյան տարածաշրջանի կապերը Մերձավոր Արևելքի և Ասիայի հնագույն կենտրոնների հետ՝ բացահայտելով ապրանքների, տեխնոլոգիաների, գաղափարների և մշակութային տարրերի տարածման հնարավոր ուղիները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում միգրացիաների և ժողովուրդների տեղաշարժերի ուսումնասիրությունը, քանի որ Սևծովյան տարածաշրջանը տարբեր ժամանակաշրջաններում եղել է բնակչության տեղաշարժերի և մշակութային փոխազդեցությունների կարևոր գոտի։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև վաղ քաղաքակրթությունների միջև քաղաքական և տնտեսական հարաբերությունները, պատերազմները, դաշինքները և առևտրային կապերը։ Սև ծովը ներկայացվում է ոչ թե որպես մեկուսացնող բնական սահման, այլ որպես տարբեր աշխարհների միջև կապ հաստատող տարածք, որի շուրջ ձևավորվել են բազմազան մշակութային միջավայրեր։ Հետազոտության կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն հնարավորություն է տալիս վաղ Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Ասիայի պատմությունը դիտարկել փոխկապակցված գործընթացների շրջանակում՝ խուսափելով քաղաքակրթությունների մեկուսացված զարգացման մասին պատկերացումներից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, հնագույն քաղաքակրթությունների մասնագետներին, աշխարհագրագետներին, արևելագետներին և Սևծովյան տարածաշրջանի հնագույն պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։

Literature

Գիրքը առակների ժողովածու է, որն ընթերցողին ներկայացնում է խրատական և դաստիարակչական բովանդակությամբ կարճ պատմություններ։ Առակը գրական այն ժանրերից է, որտեղ կենդանիների, մարդկանց կամ այլ կերպարների գործողությունների միջոցով ներկայացվում են մարդկային բնավորության առանձնահատկությունները, վարքագծի տարբեր դրսևորումները և հասարակական կյանքի հակասությունները։ Այս ժանրին բնորոշ այլաբանական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս պարզ ու պատկերավոր պատմությունների միջոցով բացահայտելու այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են ազնվությունը, արդարությունը, աշխատասիրությունը, խոհեմությունը, ընկերասիրությունը, ագահությունը, ինքնասիրահարվածությունը և խորամանկությունը։ Պատմությունների վերջում կամ դրանց ընդհանուր իմաստի մեջ ամփոփվող բարոյական խորհուրդը խրախուսում է ընթերցողին գնահատել հերոսների արարքները, համեմատել դրանք սեփական փորձի հետ և եզրակացություններ անել մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ։ Առակների համառոտությունը, պատկերավոր լեզուն և հիշվող կերպարները ժողովածուն դարձնում են մատչելի ընթերցանության նյութ տարբեր տարիքի ընթերցողների համար։ Այն կարող է օգտագործվել նաև կրթական և դաստիարակչական նպատակներով՝ ընթերցանության հմտությունները զարգացնելու, բառապաշարը հարստացնելու, բանավոր ու գրավոր խոսքը կատարելագործելու և բարոյական հարցերի շուրջ քննարկումներ կազմակերպելու համար։ Առակների միջոցով հնարավոր է ներկայացնել բարդ գաղափարներ հասկանալի ձևով՝ միաժամանակ զարգացնելով համեմատելու, մեկնաբանելու և քննադատաբար մտածելու կարողությունները։ Ժողովածուն կարևոր տեղ ունի նաև հայերեն գրական և ուսումնական հրատարակությունների պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես առակագրության և բարոյախրատական ընթերցանության տարածմանը նպաստող հրատարակություն։