ՀՀ բնակչության եկամուտների բաշխման տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորումը և կանխատեսումը

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններում դարձվածային միավորների (ֆրազեոլոգիզմների) կիրառության, դրանց տիպաբանության և ոճական գործառույթների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հայերեն դարձվածքների կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները, դրանց դասակարգման հիմնական սկզբունքները՝ ըստ ծագման, կառուցվածքի և գործառական դերի։ Հեղինակը վերլուծում է Թումանյանի լեզվական արվեստը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դարձվածները ծառայում որպես կերպարների խոսքի բնութագրման, հումորի, սարկազմի և ժողովրդական իմաստության փոխանցման միջոցներ։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդախոսակցական լեզվի և գրական լեզվի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև բանահյուսական տարրերի ներգործությանը Թումանյանի ոճի ձևավորման վրա։ Ներկայացվում է դարձվածքների ոճական բազմազանությունը՝ դրանց օգտագործումը պատմողական, քնարական և հումորային համատեքստերում։ Գիրքը նաև ընդգծում է Թումանյանի լեզվամտածողության ժողովրդական հիմքը և նրա ստեղծագործության լեզվական հարուստ համակարգը, որը ձևավորում է ազգային գրական լեզվի զարգացման կարևոր փուլերից մեկը։ Աշխատությունը նախատեսված է գրականագետների, լեզվաբանների, ուսանողների, ուսուցիչների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական բյուջեի գանձապետական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ֆինանսների կառավարման այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ապահովվում են բյուջետային միջոցների հաշվառումը, կենտրոնացումը, բաշխումը, վճարումների իրականացումը, բյուջեի կատարման վերահսկողությունը և համապատասխան հաշվետվողականությունը։ Գանձապետական համակարգի հիմնական գործառույթների շարքում ներառվում են բյուջեների կատարման ապահովումն ու ընթացիկ վերահսկողությունը, եկամուտների հաշվառումը, վճարումների կազմակերպումը, ինչպես նաև պետական դրամական միջոցների և միասնական գանձապետական հաշվի կառավարումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական բյուջեի կատարման գործընթացի կազմակերպական և ֆինանսատնտեսական առանձնահատկությունները, գանձապետական գործառնությունների ընթացակարգերը, ֆինանսական հոսքերի կառավարման արդյունավետությունը և բյուջետային միջոցների օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ բյուջետային պարտավորությունների պլանավորման և փաստացի վճարումների կազմակերպման, ֆինանսական տեղեկատվության ժամանակին ստացման, հաշվառման ճշգրտության, միջոցների իրացվելիության կառավարման և տարբեր պետական մարմինների միջև տեղեկատվական փոխգործակցության ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միասնական գանձապետական հաշվի արդյունավետ կառավարումը, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է կենտրոնացված կերպով կառավարել պետական ֆինանսական միջոցները և ապահովել նախատեսված վճարումների անխափան իրականացումը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև գանձապետական սպասարկման գործընթացների թվայնացման և ավտոմատացման հնարավորությունները, էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը, ֆինանսական վերահսկողության ինքնաշխատ մեխանիզմների ներդրումը և պետական ֆինանսների կառավարման տարբեր համակարգերի ինտեգրումը։ ՀՀ-ում վերջին բարեփոխումների շրջանակում կարևորվել է պետական ֆինանսների կառավարման միասնական հարթակի ներդրումը, որը նպատակ ունի բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը, արագացնել գործընթացները և ընդլայնել ավտոմատացված վերահսկողության հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գանձապետական սպասարկման և բյուջետային պլանավորման փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով, թե որքանով են ծրագրային բյուջետավորման, միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրավորման, բյուջեի կատարման վերահսկողության և գանձապետական համակարգի կատարելագործման գործընթացները նպաստում պետական միջոցների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման բարեփոխումների շրջանակում գանձապետական համակարգը դիտարկվել է որպես առանձին կարևոր ուղղություն՝ հարկաբյուջետային կարգապահության, ֆինանսական վերահսկողության և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել գանձապետական սպասարկման ընթացակարգերի պարզեցման, վճարումների արագացման, ֆինանսական վերահսկողության ուժեղացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման և պետական միջոցների կառավարման արդյունավետության բարձրացման առաջարկությունների մշակման համար։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման և հանրային ֆինանսների մասնագետներին, գանձապետական համակարգի աշխատակիցներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է ամառացան վարունգի կենսաբանական և մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև մշակության արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակների մշակմանը՝ Արարատյան հարթավայրի հողակլիմայական պայմանների հաշվառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բույսերի աճի և զարգացման հիմնական փուլերը, վեգետացիոն շրջանի տևողությունը, արմատային համակարգի, ցողունի, տերևների, ծաղիկների և պտուղների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է դարձվում շրջակա միջավայրի գործոնների՝ օդի և հողի ջերմաստիճանի, խոնավության, լուսավորության և ջրային ապահովվածության ազդեցությանը բույսերի զարգացման, բերքատվության և ստացվող արտադրանքի որակի վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի ամառային ցանքի ժամկետների ընտրությունը, քանի որ Արարատյան հարթավայրին բնորոշ բարձր ջերմաստիճաններն ու խոնավության պայմանները կարող են էականորեն ազդել սերմերի ծլման, բույսերի աճի, ծաղկման և պտղակալման ընթացքի վրա։ Քննության են առնվում հողի նախապատրաստման, ցանքի կազմակերպման, բույսերի սնուցման, ոռոգման և մշակության ընթացքում իրականացվող ագրոտեխնիկական միջոցառումների արդյունավետության հարցերը։ Ուսումնասիրվում է տարբեր մշակության գործոնների ազդեցությունը բերքի ձևավորման, պտուղների քանակական և որակական ցուցանիշների, ինչպես նաև ապրանքային արտադրանքի ստացման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ջրային և սննդային ռեժիմների ճիշտ կազմակերպմանը, մշակաբույսի կենսաբանական պահանջներին համապատասխան խնամքի համակարգի ձևավորմանը և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ որոշելու տվյալ հողակլիմայական գոտու համար առավել նպատակահարմար ագրոտեխնիկական մոտեցումները, բարձրացնելու մշակաբույսի արտադրողականությունը և ապահովելու կայուն ու որակյալ բերք։ Անդրադարձ կարող է կատարվել նաև հիվանդությունների, վնասատուների և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ պայմանների ազդեցությանը՝ դիտարկելով դրանց կանխարգելման ու կառավարման ընդհանուր միջոցառումները մշակության միասնական համակարգի շրջանակում։ Աշխատությունն ունի ինչպես գիտական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն բանջարաբուծության համար՝ նպաստելով ամառային շրջանում վարունգի արտադրության կազմակերպման կատարելագործմանը, տեղական պայմաններին համապատասխան մշակության տեխնոլոգիայի ընտրությանը և Արարատյան հարթավայրում գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։

Agriculture

Աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության բնագավառում նոր գյուտերի հեղինակային վկայագրությունների և պատենտների վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվական-մատենագիտական նյութ, որի նպատակն է մասնագետներին և հետազոտողներին տեղեկացնել գյուղատնտեսական արտադրության տարբեր ոլորտներում ստեղծված և արտոնագրված տեխնիկական ու տեխնոլոգիական նորարարությունների մասին։ Այն ընդգրկում է գյուղատնտեսության հետ կապված գյուտերի վերաբերյալ տվյալներ և կարող է ծառայել որպես գիտատեխնիկական տեղեկատվության որոնման ու օգտագործման կարևոր աղբյուր։ Հավաքածուում ներկայացված նյութերը վերաբերում են գյուղատնտեսական արտադրության կատարելագործմանը, տեխնիկական միջոցների զարգացմանը, արտադրական գործընթացների մեքենայացմանն ու արդյունավետացմանը, մշակաբույսերի մշակության և բերքահավաքի գործընթացների բարելավմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսության այլ ուղղություններում կիրառվող նորարարական լուծումներին։ Հեղինակային վկայագրությունների և պատենտների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսական տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղությունների մասին, բացահայտել նորարարական գործունեության հիմնական ոլորտները և հետևել տարբեր տեխնիկական լուծումների զարգացման ընթացքին։ Նման տեղեկատվությունը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես այն մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են գյուղատնտեսության մեքենայացմամբ, արտադրական գործընթացների կատարելագործմամբ, տեխնիկական սարքավորումների մշակմամբ և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմամբ։ Նյութի արժեքավոր կողմերից է նաև գյուտերի մասին տեղեկատվության մատենագիտական բնույթը, որը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ նորարարությունը որոնել և նույնականացնել համապատասխան հեղինակային վկայագրի կամ պատենտի տվյալներով։ Այս առումով աշխատանքը ոչ միայն տեղեկատու, այլև որոնողական նշանակություն ունեցող աղբյուր է, որը կարող է հեշտացնել մասնագիտական գրականության և արտոնագրային փաստաթղթերի հետ աշխատանքը։ Գյուղատնտեսական գյուտերի վերաբերյալ տվյալների ամբողջացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տեխնիկական առաջընթացի տարբեր ուղղությունները և գնահատել, թե ինչպիսի խնդիրների լուծմանն են ուղղված եղել տվյալ ժամանակաշրջանի նորարարությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև գյուտերի դասակարգման հնարավորությունը՝ ըստ գյուղատնտեսության ճյուղերի, տեխնիկական նշանակության և կիրառման ոլորտների, ինչը մեծացնում է տեղեկատվության գործնական օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսության, ագրոտեխնիկայի, գյուղատնտեսական մեքենաների և մեխանիզացիայի մասնագետներին, գիտատեխնիկական տեղեկատվության աշխատակիցներին, գյուտարարության և արտոնագրային գործի մասնագետներին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Հատկապես կարևոր է դրա նշանակությունը պատմական և գիտատեխնիկական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ նման մատենագիտական ցանկերը հնարավորություն են տալիս վերականգնել խորհրդային ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսության ոլորտում իրականացված գյուտարարական գործունեության պատկերը և հետևել տեխնիկական նորարարությունների տարածմանը։ Հայաստանի ազգային գրադարանի մատենագիտական տվյալները ցույց են տալիս, որ այս հրատարակությունը լույս է տեսել տարբեր տարիների համարներով, այդ թվում՝ 1970–1979 թվականներին, իսկ 1975 թվականի թողարկումը ներկայացված է որպես գյուղատնտեսության վերաբերյալ նոր հեղինակային վկայագրությունների և գյուտերի պատենտների տեղեկատվական ցուցիչ։ Ըստ գրադարանային նկարագրության՝ նյութը ռուսերեն է և ունի մատենագիտական ցանկի բնույթ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը գյուղատնտեսության բնագավառում գյուտարարական և արտոնագրային տեղեկատվության համակարգված աղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել գյուղատնտեսական տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների նորարարական զարգացումները, որոնել համապատասխան գյուտերի վերաբերյալ տեղեկություններ և գնահատել տվյալ ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսական արտադրության տեխնիկական կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է պոլիկիստոզ ձվարանների ժամանակակից կլինիկա-ախտորոշիչ չափանիշների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հիվանդության ճանաչման, տարբերակիչ ախտորոշման և կլինիկական դրսևորումների համապարփակ գնահատման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի հիմնական կլինիկական առանձնահատկությունները, հորմոնալ և վերարտադրողական խանգարումները, դաշտանային ցիկլի փոփոխությունները և հիպերանդրոգենիզմի դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումներին, որոնց դեպքում համադրվում են հիվանդի գանգատները, անամնեզը, կլինիկական զննումը, լաբորատոր հորմոնալ հետազոտությունները և ձվարանների ուլտրաձայնային գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ախտորոշիչ տարբեր չափանիշների կիրառման առանձնահատկություններին և դրանց սահմանափակումներին՝ ընդգծելով այն հանգամանքը, որ հիվանդության ախտորոշումը պահանջում է կլինիկական և հետազոտական տվյալների համակցված գնահատում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշը նմանատիպ ախտանշաններով ուղեկցվող այլ էնդոկրին և գինեկոլոգիական վիճակներից տարբերակելուն, ինչը կարևոր նշանակություն ունի ճիշտ ախտորոշման և հետագա բուժական մարտավարության ընտրության համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև հիվանդության հետ կապված նյութափոխանակային առանձնահատկությունների, ինսուլինային դիմադրության, մարմնի քաշի փոփոխությունների և երկարաժամկետ առողջական ռիսկերի գնահատման հարցերը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգների, էնդոկրինոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար՝ որպես պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի ախտորոշման ժամանակակից սկզբունքների ուսումնասիրության նյութ։ Ընդհանուր առմամբ, այն ընդգծում է ախտորոշման բազմակողմանի մոտեցման կարևորությունը՝ նպաստելով հիվանդության ժամանակին հայտնաբերմանը, ճիշտ տարբերակիչ ախտորոշմանը և յուրաքանչյուր հիվանդի համար համապատասխան բժշկական մոտեցման ընտրությանը։

Medicine

Առողջապահական լուսավորության, գրադարանագիտության և մատենագիտության բնույթի այս հրատարակությունը գրականության հանձնարարական ցանկ է, որը նվիրված է առողջ ապրելակերպի, հիվանդությունների կանխարգելման և առողջության պահպանման վերաբերյալ ընթերցանության կազմակերպմանը։ Ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ուղղորդել դեպի առողջապահական գիտելիքներ հաղորդող գրականություն և նպաստել առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակում կարող են ընդգրկվել անձնական հիգիենային, ճիշտ սննդակարգին, ֆիզիկական ակտիվությանը, աշխատանքի և հանգստի կազմակերպմանը, ինչպես նաև վնասակար սովորությունների կանխարգելմանը վերաբերող գրքեր ու հոդվածներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է տրվել մարդու օրգանիզմի գործունեության, շրջակա միջավայրի ազդեցության և առօրյա կենսակերպի առողջապահական հետևանքների վերաբերյալ հանրամատչելի նյութերին։ Գրականության հանձնարարական ցանկի միջոցով հնարավոր է ներկայացնել առողջապահական թեմաներով տարբեր հրատարակություններ՝ նպաստելով ընթերցողների տեղեկատվական պահանջմունքների բավարարմանը։ Անդրադարձ կարող է կատարվել նաև երեխաների, երիտասարդների և մեծահասակների առողջության պահպանման առանձնահատկություններին ու կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակությանը։ Կարևորվում է գրադարանների դերը առողջապահական գիտելիքների տարածման, թեմատիկ գրականության հանրահռչակման և ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացման գործում։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել գրադարանային ցուցադրությունների, թեմատիկ միջոցառումների, ընթերցողական զրույցների և առողջ ապրելակերպին նվիրված տեղեկատվական աշխատանքների կազմակերպման ընթացքում։ Այն ունի տեղեկատվական և կրթադաստիարակչական նշանակություն՝ նպաստելով առողջապահական գրագիտության բարձրացմանը և համապատասխան գրականության մատչելիության ապահովմանը։ Ցանկը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մանկավարժների, առողջապահական լուսավորությամբ զբաղվող մասնագետների և առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։