ՀՀ բնակչության հիվանդացության գործոնների վիճակագրական վերլուծությունը

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տեղական ինքնակառավարման համակարգում մասնակցային կառավարման զարգացման ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քաղաքացիների ներգրավվածության դերը համայնքային կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է մասնակցային կառավարման հիմնական գործիքները՝ հանրային լսումներ, համայնքային քննարկումներ, բյուջետային մասնակցություն, նախաձեռնող խմբեր և էլեկտրոնային մասնակցության հարթակներ՝ գնահատելով դրանց կիրառման արդյունավետությունը ՀՀ համայնքներում։ Գրքում դիտարկվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինների և բնակչության փոխգործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև որոշումների կայացման գործընթացում թափանցիկության և հաշվետվողականության ապահովման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական և ինստիտուցիոնալ միջավայրին, որը կարգավորում է քաղաքացիների մասնակցությունը, և դրա համապատասխանությանը ժողովրդավարական կառավարման սկզբունքներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը՝ մասնակցային բյուջետավորման և համայնքային կառավարման հաջողված մոդելների համեմատական վերլուծությամբ՝ առաջարկելով դրանց կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է մասնակցային կառավարման կարևորությունը տեղական զարգացման, սոցիալական վստահության ամրապնդման և համայնքային խնդիրների արդյունավետ լուծման գործընթացներում։

Culture

Հրատարակությունը մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու է, որը նախատեսված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության մասին համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է մշակութային և գեղարվեստական կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին, գրադարաններին և մասնագետներին արագ տեղեկանալ համապատասխան ժամանակաշրջանում հրապարակված նոր գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ մատենագիտական նյութերի մասին։ Տեղեկատուի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվության կազմակերպումն ու տարածումն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության որոնումը և ընտրությունը։ Նյութերը կարող են ընդգրկել գրականություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ճարտարապետություն, ժողովրդական արվեստ, մշակույթի պատմություն, արվեստաբանություն և հարակից ոլորտներ։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հրատարակությունների հեղինակներին, վերնագրերը, թեմատիկ ուղղությունները և անհրաժեշտ այլ տվյալներ՝ դրանք հետագայում գրադարանային կամ գիտահետազոտական աշխատանքներում օգտագործելու համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական միջավայրի փաստաթուղթ, քանի որ արտացոլում է խորհրդային Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության շրջանակը և տեղեկատվական առաջնահերթությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես արագ կողմնորոշման և գրականության համալրման գործիք գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, ուսումնական կազմակերպությունների և հետազոտական կենտրոնների համար։ Տեղեկատուն հատկապես օգտակար է գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է կոնվերսիայի (conversion)՝ որպես լեզվական երևույթի և ուսուցման մեթոդական գործիքի ուսումնասիրությանը, որի միջոցով ձևավորվում են լեզվաբանական և կոմպենսատորական (լրացուցիչ) կարողություններ ռուս բանասիրության ֆակուլտետներում սովորող ուսանողների մոտ Հայաստանի Հանրապետությունում։ Հեղինակը վերլուծում է կոնվերսիայի դերը բառապաշարի հարստացման, խոսքի ճկունության զարգացման և լեզվական կառուցվածքների ընկալման խորացման գործընթացներում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ռուսերենի ուսուցման առանձնահատկություններին ոչ ռուսալեզու միջավայրում։ Գրքում դիտարկվում են լեզվաբանական կոմպետենցիայի բաղադրիչները՝ քերականական, բառագիտական և հաղորդակցական հմտությունները, ինչպես նաև կոմպենսատորական ռազմավարությունները, որոնք օգնում են ուսանողներին հաղթահարել լեզվական դժվարությունները խոսքային և գրավոր հաղորդակցության ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներին, վարժությունների համակարգերին և լեզվական վերլուծության կիրառական ձևերին, որոնք նպաստում են կոնվերսիայի ակտիվ յուրացմանը։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է կրթական գործընթացի կազմակերպման մեթոդական մոտեցումները, ուսումնական նյութերի ընտրության սկզբունքները և ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի դերը լեզվական կարողությունների զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր է ռուսերենի դասախոսների, մեթոդիստների և լեզվաբանական կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով արդյունավետ մոտեցումներ լեզվական կոմպետենցիաների ձևավորման համար։

Linguistics

Գիրքը նվիրված է արաբական գեղարվեստական թարգմանության լեզվական առանձնահատկությունների և թարգմանության համարժեքության ու ադեկվատության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում տարբեր լեզուների և մշակույթների միջև գեղարվեստական ստեղծագործությունների փոխանցման ընթացքում առաջացող լեզվական ու իմաստային խնդիրներն են, հատկապես բառային և դարձվածաբանական միավորների թարգմանության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է այն հանգամանքները, որոնց պայմաններում թարգմանիչը պետք է ոչ միայն հնարավորինս ճշգրիտ փոխանցի սկզբնաղբյուրի բառային իմաստը, այլև պահպանի դրա ոճական երանգները, հուզական ազդեցությունը, ենթատեքստը, ազգային-մշակութային բաղադրիչը և հեղինակի անհատական խոսքի առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում համարժեքության տարբեր մակարդակներին՝ բառային, իմաստային, ոճական և գործաբանական, ինչպես նաև այն դժվարություններին, որոնք առաջանում են դարձվածքների, կայուն բառակապակցությունների, փոխաբերական արտահայտությունների և մշակութայինորեն պայմանավորված լեզվական միավորների փոխանցման ժամանակ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են թարգմանական տարբեր ռազմավարություններ և հնարքներ, դրանց կիրառման նպատակահարմարությունը, ինչպես նաև բառացի և ազատ թարգմանության միջև հավասարակշռություն գտնելու խնդիրը։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ գեղարվեստական թարգմանության որակը կախված է ոչ միայն երկու լեզուների բառապաշարի և քերականական համակարգերի իմացությունից, այլև մշակութային համատեքստի, հաղորդակցական նպատակի և գրական ոճի խորքային ընկալումից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել արաբերենի և այլ լեզուների միջև թարգմանության տեսության ու պրակտիկայի ուսումնասիրության, բառագիտության և դարձվածաբանության հետազոտության, ինչպես նաև գեղարվեստական թարգմանության որակի գնահատման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում թարգմանագետների, արաբագետների, լեզվաբանների, բանասերների, գրականագետների, թարգմանիչների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Biology

Учебник «Фитоценология» посвящён науке о растительных сообществах (фитоценозах), их структуре, функционировании и закономерностях развития. В нём рассматривается растительный покров как сложная система взаимодействующих видов и экологических факторов. Основные темы включают: Понятие фитоценоза и его основные признаки Видовой состав и структура растительных сообществ Пространственная и временная организация фитоценозов Сукцессии и динамика растительности Классификация растительных сообществ Взаимодействие растений внутри сообщества и с окружающей средой Учебник является важным источником для студентов-биологов, экологов и геоботаников, так как формирует системное понимание организации растительного покрова.

Law

Պենիտենցիար հանցավորությունը վերաբերում է այն հանցագործություններին, որոնք կատարվում են պատժիչ հաստատություններում՝ հիմնականում բանտերում, կալանավայրերում և այլ ազատազրկման վայրերում, ինչպես նաև այդ միջավայրում ձևավորվող հանցավոր վարքագծին ու ենթամշակույթին։ Հայաստանի Հանրապետությունում այս երևույթը դիտարկվում է որպես քրեագիտական և սոցիալական խնդիր, որը կապված է ազատազրկման համակարգի ներսում կարգապահության խախտումների, կալանավորների միջև բռնության, ոչ օրինական հարաբերությունների, ինչպես նաև երբեմն նաև անձնակազմի և դատապարտյալների միջև կոնֆլիկտային կամ կոռուպցիոն երևույթների հետ։ Պենիտենցիար հանցավորության կառուցվածքում հաճախ առանձնացվում են ներքին բռնությունները (կռիվներ, շանտաժ, հոգեբանական ճնշում), արգելված իրերի շրջանառությունը, ենթամշակութային հիերարխիաների ձևավորումը և քրեական ենթամշակույթի ազդեցությունը դատապարտյալների վարքագծի վրա։ ՀՀ-ում այս խնդիրը ուսումնասիրվում է նաև իրավական բարեփոխումների համատեքստում, որտեղ նպատակ է դրվում բարելավել ազատազրկման պայմանները, ուժեղացնել վերահսկողությունը, նվազեցնել ոչ ֆորմալ իշխանական կառուցվածքները և ապահովել մարդու իրավունքների պաշտպանությունը կալանավայրերում։ Այս երևույթը համարվում է բազմագործոն՝ պայմանավորված թե սոցիալական միջավայրով, թե քրեակատարողական համակարգի կառավարման արդյունավետությամբ, և դրա կանխարգելումը պահանջում է ինչպես իրավական, այնպես էլ վերականգնողական և հոգեբանական մոտեցումներ: