ՀՀ տնտեսության թվային փոխակերպումների ինստիտուցիոնալ համակարգի ձևավորման հիմնախնդիրները

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության ոլորտում հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման ֆինանսական լծակների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն ու ֆինանսական գործիքներն են, որոնց միջոցով արդյունաբերական կազմակերպությունները կարող են ավելի արդյունավետ օգտագործել շենքերը, սարքավորումները, մեքենաները, արտադրական ենթակառուցվածքները և այլ երկարաժամկետ ակտիվներ՝ բարձրացնելով դրանց արտադրողականությունը, շահութաբերությունը և ներդրումային վերադարձը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիմնական կապիտալի կազմը, կառուցվածքը, վերարտադրության և նորացման գործընթացները, ինչպես նաև դրա տեխնիկական վիճակի ու օգտագործման ինտենսիվության ազդեցությունը ձեռնարկության ֆինանսական արդյունքների վրա։ Կարևոր նշանակություն է տրվում հիմնական միջոցների մաշվածությանը, ամորտիզացիոն քաղաքականությանը, վերազինմանը և տեխնոլոգիական արդիականացմանը, քանի որ արտադրական ակտիվների ֆիզիկական և բարոյական մաշվածությունը կարող է նվազեցնել աշխատանքի արտադրողականությունն ու բարձրացնել արտադրանքի ինքնարժեքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական լծակների ուսումնասիրությունը՝ սեփական և փոխառու միջոցների հարաբերակցության, վարկավորման, լիզինգի, ներդրումային ֆինանսավորման, ամորտիզացիոն միջոցների և շահույթի վերաներդրման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Այդ գործիքների ճիշտ համադրումը կարող է արդյունաբերական կազմակերպություններին հնարավորություն տալ իրականացնել հիմնական կապիտալի վերականգնում և ընդլայնում՝ առանց ֆինանսական կայունությունը վտանգելու։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության ցուցանիշները՝ կապիտալի հատույցը, ֆոնդերի վերադարձը, ակտիվների շահութաբերությունը, արտադրական հզորությունների օգտագործման մակարդակը, կապիտալի շրջանառության և ներդրումների արդյունավետության ցուցանիշները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է գնահատել, թե որքան արդյունավետ են օգտագործվում կազմակերպության երկարաժամկետ ակտիվները և ինչ ֆինանսական գործոններ են առավել մեծ ազդեցություն ունենում արդյունքի վրա։ Հայաստանի արդյունաբերության օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել ոլորտի ֆինանսավորման առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական վերազինման խնդիրները, ներդրումային ռեսուրսների սահմանափակությունը և արտաքին ու ներքին ֆինանսավորման աղբյուրների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ կարևորություն կարող է ունենալ լիզինգային ֆինանսավորման, բանկային վարկերի, պետական աջակցության ծրագրերի և մասնավոր ներդրումների համադրման ուսումնասիրությունը՝ արտադրական կարողությունների արդիականացման նպատակով։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցման, ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման և արդյունաբերական ձեռնարկությունների մրցունակության ամրապնդման առաջարկությունների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Culture

Գիրքը նվիրված է Մ. Գորկու դրամատուրգիայի բեմականացման պատմության և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը հայկական թատրոնում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է ռուս մեծ գրողի դրամատիկական ստեղծագործությունների տարածումը հայկական բեմում, դրանց գեղարվեստական մեկնաբանությունները և թատերական տարբեր ներկայացումների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է հայ բեմադրիչների, դերասանների և թատերական գործիչների մոտեցումները Գորկու ստեղծագործությունների նկատմամբ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հայկական թատերական մշակույթի զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում դրամատուրգիական գաղափարների, կերպարների մեկնաբանման, բեմական լուծումների և հանդիսատեսի ընկալման հարցերին՝ ընդգծելով գրողի ստեղծագործությունների հասարակական ու գեղարվեստական նշանակությունը։ Գիրքը կարևոր նյութ է պարունակում XX դարի հայկական թատրոնի պատմության, գրական-մշակութային փոխազդեցությունների և բեմարվեստի զարգացման վերաբերյալ։ Այն արժեքավոր աղբյուր է թատերագետների, գրականագետների, մշակույթի պատմաբանների, դերասանական արվեստով հետաքրքրվողների և ուսանողների համար։

Literature

Ֆրանց Շուբերտը ավստրիացի դասական երաժշտության կոմպոզիտոր է, ով համարվում է ռոմանտիզմի շրջանի ամենանշանավոր ստեղծագործողներից մեկը։ Նա ծնվել է Վիեննայում և վաղ տարիքից ցուցաբերել է բացառիկ երաժշտական տաղանդ՝ երգելով եկեղեցական երգչախմբում և սովորելով երաժշտական կրթություն։ Շուբերտի ստեղծագործական ժառանգությունը առանձնանում է իր խոր հուզականությամբ, մեղեդայնությամբ և մարդկային զգացմունքների նուրբ արտահայտմամբ։ Նա հատկապես հայտնի է իր երգերով՝ «Lieder»-ներով, որոնց միջոցով կարողացել է համադրել բանաստեղծական տեքստը և երաժշտությունը՝ ստեղծելով յուրահատուկ արվեստային միություն։ Նրա ստեղծագործություններից են նաև սիմֆոնիաներ, կամերային երաժշտություն, դաշնամուրային գործեր և օպերային փորձեր։ Շուբերտի երաժշտությունը հաճախ արտահայտում է տխրություն, կարոտ, սիրո և կյանքի փխրունության զգացումներ, ինչը նրան դարձնում է ռոմանտիկ երաժշտության ամենախորքային ներկայացուցիչներից մեկը։ Չնայած իր կարճ կյանքին և ֆինանսական դժվարություններին՝ նա թողել է հսկայական ստեղծագործական ժառանգություն, որը հետագայում մեծ ճանաչում է ստացել և դարձել դասական երաժշտության անբաժանելի մաս։ Նրա երաժշտությունը առանձնանում է պարզությամբ, բայց միաժամանակ խորությամբ, ինչը թույլ է տալիս այն հասկանալի լինել լայն լսարանի համար և միաժամանակ գրավել մասնագետներին։ Ֆրանց Շուբերտի անունը այսօր համարվում է եվրոպական երաժշտական մշակույթի կարևորագույն խորհրդանիշներից մեկը, իսկ նրա ստեղծագործությունները շարունակում են հնչել աշխարհի լավագույն բեմերում։

Medicine

Գիրքը ներկայացնում է ցավի բժշկական և ֆիզիոլոգիական բնույթը՝ բացատրելով, թե ինչպես է ցավի ազդանշանը ձևավորվում նյարդային համակարգում, ինչպես է այն փոխանցվում դեպի ուղեղ և ինչ գործոններ են ազդում դրա ուժգնության ու ընկալման վրա։ Այն ընդգծում է, որ ցավը պաշտպանական մեխանիզմ է, որը ծառայում է օրգանիզմին զգուշացնելու վնասի կամ հնարավոր վտանգի մասին, սակայն որոշ դեպքերում այն կարող է դառնալ քրոնիկ և կորցնել իր օգտակար պաշտպանական գործառույթը։ Տեքստում ներկայացվում են ցավի կառավարման բժշկական մոտեցումները՝ սկսած պատճառի ախտորոշումից և դեղորայքային բուժումից մինչև ֆիզիկական թերապիա, վերականգնողական մեթոդներ և ոչ դեղորայքային միջամտություններ, ինչպիսիք են շնչառական վերահսկումը և թուլացման տեխնիկաները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև նյարդային համակարգի դերին ցավի ընկալման մեջ՝ բացատրելով, որ հոգեբանական վիճակը, սթրեսը և ուշադրության կենտրոնացումը կարող են ուժեղացնել կամ թուլացնել ցավի զգացողությունը։ Բացի այդ, քննարկվում է քրոնիկ ցավի կառավարումը որպես երկարաժամկետ գործընթաց, որը պահանջում է բազմամասնագիտական մոտեցում՝ բժիշկների, ֆիզիոթերապևտների և երբեմն հոգեբանների մասնակցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ գիրքը ներկայացնում է ցավը ոչ թե որպես միայն տհաճ զգացողություն, այլ որպես բարդ կենսաբանական և հոգեբանական երևույթ, որի ճիշտ կառավարումը նպաստում է կյանքի որակի էական բարելավմանը։

Chemistry

Աշխատությունը նախատեսված է կենսաքիմիայի ուսուցման և պրակտիկ հմտությունների զարգացման համար։ Գիրքը ներկայացնում է կենսաքիմիայի հիմնական թեստերի և փորձությունների իրականացման ամբողջական ընթացակարգերը՝ մանրամասն նկարագրությամբ, անհրաժեշտ նյութերով և ապահովության կանոններով։ Այն ուղղված է ուսանողներին, լաբորատորիաների աշխատակիցներին և բոլոր այն մարդկանց, ովքեր ցանկանում են խորապես հասկանալ կենսաքիմիական փորձաքննության հիմունքները և կատարել ճշգրիտ լաբորատոր աշխատանքներ։ Գիրքը ընդգրկում է կենսաքիմիայի հիմնական բաժինները՝ ֆերմենտաբանություն, սպիտակուցներ, ածխաջրեր, լիպիդներ, էնզիմներ, նուկլեինաթթուներ և այլն, և յուրաքանչյուր թեմայի համար առաջարկում է համապատասխան լաբորատոր աշխատանքներ՝ ինչպես նաև արդյունքների վերլուծության և մեկնաբանության ուղեցույցներ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ոչ ստանդարտ աշխատանքային պայմաններում գործող ինտեգրալ սխեմաների նախագծման միջոցների, մեթոդների և մոդելավորման մոտեցումների մշակմանը։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրոնային սխեմաների այնպիսի նախագծման խնդիրներն են, որոնց դեպքում անհրաժեշտ է ապահովել սարքերի կայուն և կանխատեսելի աշխատանք սովորական շահագործման միջավայրից տարբերվող արտաքին պայմաններում։ Դիտարկվում է ջերմաստիճանի, սնուցման լարման, տեխնոլոգիական պարամետրերի և այլ արտաքին կամ ներքին գործոնների փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունը ինտեգրալ սխեմաների էլեկտրական բնութագրերի, արագագործության, էներգասպառման և հուսալիության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախագծման փուլում այդ ազդեցությունները գնահատելու և սխեմայի վարքը կանխատեսելու համար անհրաժեշտ մաթեմատիկական մոդելների ու ավտոմատացված գործիքների ձևավորմանը։ Քննվում են ինտեգրալ սխեմաների տարրերի պարամետրային փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը ամբողջ համակարգի աշխատանքի վրա՝ հաշվի առնելով, որ ոչ ստանդարտ պայմաններում նույնիսկ առանձին բաղադրիչների բնութագրերի շեղումները կարող են փոխել սխեմայի ընդհանուր գործառնական հատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սխեմատեխնիկական մոդելավորման կատարելագործումը՝ տարբեր աշխատանքային ռեժիմների և հնարավոր սահմանային վիճակների վերլուծության համար։ Կարևորվում են նաև նախագծային լուծումների կայունության գնահատման, սխալների վաղ հայտնաբերման և նախագծման տարբերակների համեմատական վերլուծության խնդիրները։ Ավտոմատացված նախագծման միջոցների կիրառումը հնարավորություն է տալիս դեռևս նախագծային փուլում ուսումնասիրել բազմաթիվ հնարավոր պայմաններ և ընտրել այնպիսի կառուցվածքային ու սխեմատեխնիկական լուծումներ, որոնք առավել համապատասխան են սահմանված պահանջներին։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մոդելների ճշգրտության և հաշվարկային արդյունավետության միջև հավասարակշռությանը, քանի որ բարդ ֆիզիկական երևույթների մանրամասն ներկայացումը մեծացնում է հաշվարկային ռեսուրսների պահանջը։ Քննվում են նախագծման գործընթացում օգտագործվող տվյալների կազմակերպման, տարրերի մոդելների ձևավորման, սխեմայի տարբեր հանգույցների փոխազդեցության և արդյունքների ավտոմատ վերլուծության հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև նախագծված միջոցների արդյունավետության գնահատում տարբեր տիպի ինտեգրալ սխեմաների մոդելավորման միջոցով՝ համեմատելով ստացված արդյունքները սահմանված աշխատանքային պահանջների հետ։ Նման մոտեցումները կարևոր են այն էլեկտրոնային համակարգերի համար, որոնց շահագործման միջավայրը կարող է բնութագրվել զգալի փոփոխականությամբ և որտեղ անհրաժեշտ է բարձրացնել սարքավորումների աշխատանքային կայունությունն ու հուսալիությունը։ Աշխատությունը նպաստում է ինտեգրալ սխեմաների համակարգչային նախագծման և մոդելավորման մեթոդների զարգացմանը՝ միավորելով միկրոէլեկտրոնիկայի, սխեմատեխնիկայի, հուսալիության տեսության և ավտոմատացված նախագծման համակարգերի մոտեցումները։