Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Ջրամատակարարման համալիրներում ջրօգտագործման հաշվառման և ցանցի վիճակի հսկման ավտոմատացման մի քանի խնդիր
Տեխնիկական և ջրային տնտեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջրամատակարարման համալիրներում ջրօգտագործման հաշվառման և ջրատար ցանցերի տեխնիկական վիճակի վերահսկման գործընթացների ավտոմատացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ջրի սպառման տվյալների չափման, գրանցման, փոխանցման և մշակման մեթոդները, ինչպես նաև համապատասխան տեխնիկական միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրամատակարարման ցանցերի աշխատանքի հիմնական ցուցանիշների վերահսկմանը, հնարավոր խափանումների և ջրի կորուստների հայտնաբերմանը ու համակարգի վիճակի վերաբերյալ տեղեկատվության ժամանակին ստացմանը։ Վերլուծվում են չափիչ սարքերի, տվիչների, տվյալների հավաքագրման և ավտոմատ կառավարման միջոցների փոխկապակցված աշխատանքի կազմակերպման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, հաշվառման ճշգրտության բարձրացման, ցանցերի շահագործման հուսալիության և կառավարման արդյունավետության բարելավման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու ջրամատակարարման համակարգերում ավտոմատացված հաշվառման ու վերահսկման հիմնական սկզբունքները և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության, ավտոմատ կառավարման, ջրամատակարարման համակարգերի և չափիչ տեխնիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-04
History
Պատմութիւն Մերձաւոր Արեւելքի եւ Հայաստանի
Այս գիրքը ներկայացնում է Մերձավոր Արևելքի և Հայաստանի պատմական զարգացումները՝ ընդգրկելով հնագույն քաղաքակրթություններից մինչև միջնադարյան և նոր ժամանակների գործընթացները։ Գրքում վերլուծվում են տարածաշրջանի հիմնական պետությունների՝ Միջագետքի, Պարսկաստանի, Բյուզանդիայի, արաբական խալիֆայությունների և օսմանյան ու սեֆյան կայսրությունների պատմական ազդեցությունները Հայաստանի վրա։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Հայաստանի քաղաքական կարգավիճակի փոփոխություններին, մշակութային փոխազդեցություններին և տարածաշրջանային ուժերի բախումների հետևանքներին։ Նյութում ներկայացվում են նաև տնտեսական, կրոնական և մշակութային կապերը, որոնք ձևավորել են Հայաստանի տեղը Մերձավոր Արևելքի պատմական համակարգում։ Գիրքը համադրում է համեմատական պատմական վերլուծությունը և աղբյուրագիտական տվյալները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի փոխկապակցված պատմության մասին։
Updated: 2026-08-29
Culture
Драгоценные камни, их названия и свойства по понятиям армян в XVII веке
Պատմամշակութային և ազգագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XVII դարի հայկական միջավայրում թանկարժեք քարերի վերաբերյալ պատկերացումների, դրանց անվանումների և վերագրվող հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր քարատեսակների անվանաբանական առանձնահատկությունները, դրանց գործածությունը գրավոր աղբյուրներում և համապատասխան եզրույթների տեղը ժամանակաշրջանի հայերեն բառապաշարում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարերին վերագրվող ֆիզիկական, խորհրդանշական, բուժական և պաշտպանական հատկանիշների վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներին՝ դրանք դիտարկելով ժամանակի մշակութային գիտելիքների համատեքստում։ Վերլուծվում են ժողովրդական հավատալիքների, կենցաղային փորձի և գրավոր ավանդույթի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քարերի ընկալման ու դասակարգման սկզբունքները։ Քննարկվում են նաև թանկարժեք քարերի կիրառության մշակութային նշանակությունը, դրանց վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցման ձևերը և համապատասխան պատկերացումների կապը հայկական նյութական ու հոգևոր մշակույթի հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու XVII դարի հայերի բնագիտական գիտելիքների, բառապաշարի և ավանդական աշխարհընկալման որոշ կողմերի մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, ազգագրության, պատմական բառագիտության և մշակույթի պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-07
Technology
Բարդ ռելիեֆային պայմաններում շահագործվող ՋԷԿ-ի գազային արտանետումների ցրման հետազոտումը աշխատանքային փոփոխական ռեժիմներում
Էներգետիկական, բնապահպանական և ինժեներատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բարդ ռելիեֆային պայմաններում շահագործվող ջերմաէլեկտրակայանի գազային արտանետումների մթնոլորտային ցրման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ կայանի աշխատանքային փոփոխական ռեժիմների պայմաններում։ Քննության են առնվում ջերմաէլեկտրակայանների գործունեության ընթացքում առաջացող գազային արտանետումների բնութագրերը, դրանց տարածման ֆիզիկական հիմունքները և մթնոլորտային օդի որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղանքի ռելիեֆի բարդությանը, բարձրությունների տարբերություններին, օդերևութաբանական պայմաններին, քամու արագությանն ու ուղղությանը և մթնոլորտի կայունության ազդեցությանը աղտոտիչ նյութերի տարածման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են էլեկտրակայանի բեռնվածքի փոփոխությունների, վառելիքի սպառման տատանումների և շահագործման տարբեր ռեժիմների ազդեցությունները արտանետումների քանակական ու տարածական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են գազային արտանետումների ցրման մաթեմատիկական մոդելավորման, աղտոտիչների կոնցենտրացիաների հաշվարկման և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունների գնահատման մեթոդաբանական հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մթնոլորտային գործընթացների թվային մոդելավորման, հաշվարկային արդյունքների համեմատական վերլուծության և արտանետումների տարածման առավել զգայուն գոտիների որոշման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմաէլեկտրակայանների բնապահպանական անվտանգության ապահովմանը, արտանետումների վերահսկման համակարգերի կատարելագործմանը և էներգետիկական օբյեկտների շահագործման արդյունավետ ու էկոլոգիապես հիմնավորված ռեժիմների ընտրությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաէներգետիկայի, մթնոլորտային օդի պահպանության, բնապահպանական ճարտարագիտության, արդյունաբերական էկոլոգիայի և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-09
Informatics
Некоторые вопросы организации параллельных вычислений в многопроцессорных вычислительных системах кластерного типа
Այս աշխատությունը նվիրված է կլաստերային տիպի բազմապրոցեսորային հաշվողական համակարգերում զուգահեռ հաշվարկների կազմակերպման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում դիտարկվում են բազմապրոցեսորային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և հաշվողական գործընթացների զուգահեռացման արդյունավետ մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային խնդիրների տարանջատմանը և առանձին պրոցեսորների կամ հաշվողական հանգույցների միջև դրանց օպտիմալ բաշխմանը, քանի որ համակարգի ընդհանուր արտադրողականությունը մեծապես կախված է առաջադրանքների ճիշտ կազմակերպումից և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումից։ Ուսումնասիրվում են պրոցեսների և առաջադրանքների համաժամացման, տվյալների փոխանակման, հաղորդակցության կազմակերպման, բեռնվածության հավասարակշռման և հաշվարկների համակարգման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև կլաստերային համակարգերի մասշտաբայնությանը, հաշվողական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և այն գործոններին, որոնք կարող են սահմանափակել զուգահեռացման արդյունքում ստացվող արտադրողականության աճը։ Քննարկվում են զուգահեռ ալգորիթմների մշակման և իրականացման տարբեր մոտեցումներ՝ հաշվի առնելով պրոցեսորների միջև հաղորդակցության ծախսերը, տվյալների հասանելիության առանձնահատկությունները և առանձին հաշվողական հանգույցների աշխատանքի համաժամացումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում զուգահեռ հաշվարկների արդյունավետության գնահատմանը՝ ներառելով հաշվարկային ժամանակի կրճատման, արագացման, պրոցեսորների օգտագործման արդյունավետության և համակարգի ընդհանուր արտադրողականության չափանիշները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարելի է բարդ հաշվողական խնդիրները վերածել միմյանց զուգահեռ կատարվող ենթախնդիրների և ինչպես կազմակերպել դրանց փոխգործակցությունը կլաստերային միջավայրում։ Ներկայացված տեսական մոտեցումները և մեթոդները կարող են կիրառվել բարձր արտադրողականությամբ հաշվողական համակարգերի նախագծման, գիտական և ինժեներական հաշվարկների, մեծածավալ տվյալների մշակման և բարդ ալգորիթմների զուգահեռ իրականացման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել համակարգչային գիտությունների, կիրառական մաթեմատիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով բազմապրոցեսորային կլաստերային համակարգերում զուգահեռ հաշվարկների կազմակերպման սկզբունքների և արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնների խորքային ընկալմանը։
Updated: 2026-09-22
Medicine
Կոճղեզային շաղկապենու միկրոշրջանառության և արյան ձևավոր տարրերի ագրեգացիայի հատկությունների խանգարումները դեմպինգ - համախտանիշով հիվանդների մոտ
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է դեմպինգ-համախտանիշով հիվանդների մոտ կոճղեզային շաղկապենու (mesenteric) միկրոշրջանառության և արյան ձևավոր տարրերի ագրեգացիոն հատկությունների խանգարումներին՝ ընդգծելով ստամոքս-աղիքային համակարգի հետվիրահատական ֆունկցիոնալ փոփոխությունների համակարգային ազդեցությունները։ Նյութում վերլուծվում են դեմպինգ-համախտանիշի պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները՝ կապված սննդային զանգվածի արագ անցման, օսմոտիկ բեռի փոփոխության և վեգետատիվ-անոթային ռեակցիաների խանգարման հետ, որոնք կարող են հանգեցնել ինչպես տեղային, այնպես էլ համակարգային հեմոդինամիկ փոփոխությունների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոշրջանառության խանգարումների դրսևորումներին՝ մազանոթային հոսքի նվազում, հյուսվածքային հիպօքսիա և անոթային տոնուսի անկայունություն, ինչպես նաև արյան ձևավոր տարրերի՝ էրիթրոցիտների և թրոմբոցիտների ագրեգացիոն ակտիվության փոփոխություններին, որոնք կարող են խորացնել միկրոցირკուլյատոր խանգարումները։ Քննարկվում են նաև կլինիկական գնահատման մեթոդները՝ ռեոգրաֆիա, լաբորատոր հեմոռեոլոգիական թեստեր և դինամիկ հեմոդինամիկ մոնիթորինգ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ այս փոփոխությունների վաղ հայտնաբերումը և համալիր բուժական մոտեցումը կարևոր են դեմպինգ-համախտանիշի բարդությունների կանխարգելման և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման համար։
Updated: 2026-08-10