Հիմնական միջոցների գույքագրում

Economics

Այս աշխատությունը վերաբերում է տրանսակցիոն ծախքերի կրճատման ինստիտուցիոնալ լծակների ուսումնասիրությանը՝ ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության և տնտեսական քաղաքականության շրջանակում՝ ընդգծելով այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով իրավական, կազմակերպչական և շուկայական ինստիտուտները կարող են նվազեցնել տնտեսական փոխանակումների ծախքերը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել տրանսակցիոն ծախքերի ձևավորման աղբյուրները՝ տեղեկատվական անհամաչափություն, պայմանագրերի իրականացման դժվարություններ, վերահսկման և կատարման ծախքեր, ինչպես նաև վստահության և ինստիտուցիոնալ կայունության խնդիրները, և բացահայտել դրանց նվազեցման հնարավոր ուղիները։ Ուսումնասիրվում են ինստիտուցիոնալ միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ իրավական համակարգի արդյունավետությունը, սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը, դատական համակարգի գործունակությունը, կարգավորող մարմինների որակը և կորպորատիվ կառավարման մեխանիզմները, որոնք միասին ձևավորում են տնտեսական փոխանակումների արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ոչ ֆորմալ ինստիտուտների դերին՝ վստահության, սոցիալական կապիտալի և գործարար մշակույթի ազդեցությանը գործարքային ծախքերի նվազեցման վրա։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև շուկայական և պետական կարգավորման փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են բարեփոխումները իրավական դաշտում և վարչարարության պարզեցումը նպաստել գործարքների ավելի ցածր ծախքերի ձևավորմանը։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձերը և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական միջավայրում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության և տնտեսական քաղաքականության համար՝ նպաստելով ավելի արդյունավետ տնտեսական համակարգերի ձևավորմանը՝ հիմնված նվազ տրանսակցիոն ծախքերի վրա։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր տեսակի կերերի մանրացման համար նախատեսված բազմաֆունկցիոնալ մեքենայի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական պարամետրերի մշակմանն ու գիտական հիմնավորմանը՝ անասնապահական տնտեսություններում կերապատրաստման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի մեքենայական համակարգի ձևավորման վրա, որը կարող է աշխատել տարբեր ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ ունեցող կերային հումքի հետ և ապահովել պահանջվող մանրացման աստիճան, աշխատանքի կայունություն ու արտադրողականություն։ Քննության են առնվում կերային նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, խոնավությունը, ամրությունը, մասնիկների սկզբնական չափերը և այլ հատկություններ, որոնք անմիջականորեն ազդում են մանրացման գործընթացի բնույթի ու էներգատարության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային օրգանների կառուցվածքին, դրանց երկրաչափական չափերին, շարժման արագությանը, հումքի մատակարարման ինտենսիվությանը և մեքենայի հիմնական հանգույցների փոխադարձ աշխատանքի համաձայնեցմանը։ Ուսումնասիրվում են մանրացման որակը բնութագրող ցուցանիշները, ստացվող մասնիկների չափային կազմը, արտադրողականությունը, էներգիայի տեսակարար ծախսը և տեխնոլոգիական գործընթացի կայունությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել տեսական հաշվարկներ, մեքենայական կառուցվածքի մոդելավորում և փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ հիմնական պարամետրերի ու աշխատանքի արդյունավետության միջև գոյություն ունեցող կապերը բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է մեքենայի բազմաֆունկցիոնալությունը, որը հնարավորություն է տալիս մեկ տեխնիկական համակարգի միջոցով մշակել տարբեր տեսակի կերեր և նվազեցնել առանձին մասնագիտացված սարքավորումների օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև աշխատանքային օրգանների մաշվածությանը, մեքենայի հուսալիությանը, տեխնիկական սպասարկման մատչելիությանը և շահագործման տնտեսական արդյունավետությանը։ Պարամետրերի օպտիմալ ընտրությունը դիտարկվում է որպես մանրացման պահանջվող որակի և նվազագույն հնարավոր էներգածախսի միջև արդյունավետ հարաբերակցության ապահովման կարևոր պայման։ Փորձարարական տվյալների մշակման և համեմատական գնահատման միջոցով հնարավոր է հիմնավորել մեքենայի կառուցվածքային լուծումները, որոշել աշխատանքի նպատակահարմար ռեժիմները և գնահատել առաջարկվող տեխնիկական համակարգի կիրառելիությունը տարբեր արտադրական պայմաններում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել կերերի նախապատրաստման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը և գյուղատնտեսական արտադրության մեքենայացման արդյունավետության բարելավմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, անասնապահության մեքենայացման, կերարտադրության և ագրոինժեներիայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների, տեխնոլոգների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային գործունեության կազմակերպման մեջ հասարակական մասնակցության նշանակության, ձևերի և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Գրադարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրականության պահպանման և ընթերցողներին սպասարկելու հաստատություն, այլև որպես հասարակական ու մշակութային հաղորդակցության կենտրոն, որի արդյունավետ գործունեությունը մեծապես պայմանավորված է համայնքի, ընթերցողների և տարբեր հասարակական կառույցների հետ համագործակցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել կամավորական մասնակցության, հասարակական խորհուրդների, ընթերցողական ակտիվի, մասնագիտական և մշակութային կազմակերպությունների հետ համագործակցության տարբեր ձևերը, ինչպես նաև դրանց դերը գրադարանի աշխատանքների կազմակերպման և զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հասարակության տարբեր խմբերի ներգրավմանը գրքային ֆոնդերի հանրահռչակման, ընթերցանության խթանման, մշակութային միջոցառումների կազմակերպման, տեղեկատվական պահանջների բացահայտման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման գործընթացներում։ Կարևոր ուղղություն է գրադարանի և համայնքի միջև հետադարձ կապի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատելու ընթերցողների հետաքրքրությունները և համապատասխանեցնելու ծառայությունները հասարակության կրթական, տեղեկատվական ու մշակութային պահանջներին։ Հասարակական հիմունքներով իրականացվող աշխատանքը կարող է դիտարկվել նաև որպես գրադարանային ռեսուրսների և մասնագիտական գործունեության լրացուցիչ աջակցման միջոց, հատկապես այն դեպքերում, երբ համայնքի ակտիվ անդամները մասնակցում են միջոցառումների, ցուցադրությունների, քննարկումների, գրքի տարածման և ընթերցողական մշակույթի զարգացման նախաձեռնություններին։ Միաժամանակ կարևորվում է նման մասնակցության կազմակերպված և նպատակային բնույթը, որպեսզի հասարակական աջակցությունը լրացնի մասնագիտական գրադարանային աշխատանքը և չփոխարինի մասնագիտական գործառույթներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրադարանների հասարակական նշանակության ընդլայնմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես կրթության, ինքնակրթության, մշակութային փոխանակման և համայնքային հաղորդակցության տարածքներ։ Այս տեսանկյունից հասարակական մասնակցությունը նպաստում է գրադարանի կապերի ամրապնդմանը տարբեր հաստատությունների, կրթական կազմակերպությունների, մշակութային կառույցների և ընթերցողական խմբերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է գրադարանային գործի հասարակական բաղադրիչը որպես գրադարանի և համայնքի փոխգործակցության կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով մասնակցային աշխատանքի դերը գրադարանային ծառայությունների զարգացման, ընթերցանության տարածման և հասարակության մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։

Law

Աշխատությունը նվիրված է անմիջական ժողովրդաիշխանության տեսական ակունքների և դրա ինստիտուցիոնալ-իրավական ձևերի պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը Հայաստանի նորագույն սահմանադրական զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ժողովրդաիշխանության գաղափարի ձևավորման տեսական հիմքերը, դրա դրսևորման հիմնական ձևերը և Հայաստանի սահմանադրական համակարգում դրանց աստիճանական ամրագրման ու վերափոխման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում անմիջական ժողովրդաիշխանությունը դիտարկվում է որպես ժողովրդավարության այնպիսի ձև, որի դեպքում քաղաքացիները հանրային իշխանության իրականացմանը մասնակցում են ոչ միայն ընտրովի ներկայացուցիչների միջոցով, այլև անմիջականորեն՝ օրենքով և Սահմանադրությամբ նախատեսված համապատասխան մեխանիզմների կիրառմամբ։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ժողովրդաիշխանության տեսական ըմբռնումների ձևավորմանը, ժողովրդական ինքնիշխանության, ժողովրդի կամքի, քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության և պետական իշխանության լեգիտիմության գաղափարների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անմիջական ժողովրդաիշխանության հիմնական ինստիտուցիոնալ ձևերին՝ հանրաքվեին, ժողովրդական նախաձեռնությանը, ընտրություններին, հանրային մասնակցության այլ մեխանիզմներին և տեղական ինքնակառավարման շրջանակում քաղաքացիների անմիջական մասնակցության հնարավորություններին։ Հայաստանի նորագույն պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն ճանապարհին, որով ժողովրդաիշխանության գաղափարը տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացել է տարբեր իրավական և ինստիտուցիոնալ արտահայտություններ։ Քննության են առնվում Հայաստանի սահմանադրական զարգացման հիմնական փուլերը, սահմանադրական ակտերի և գործող իրավակարգավորումների փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանցում ժողովրդի անմիջական կամքի արտահայտման մեխանիզմների ամրագրումն ու զարգացումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է անմիջական և ներկայացուցչական ժողովրդավարության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինչպես են այդ երկու ձևերը փոխլրացնում միմյանց և ինչ սահմաններում կարող է իրականացվել ժողովրդի անմիջական մասնակցությունը պետական իշխանության ձևավորմանն ու որոշումների կայացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հանրաքվեի իրավական բնույթին, դրա անցկացման պայմաններին, առարկային, ընթացակարգերին և իրավական հետևանքներին՝ գնահատելով այդ ինստիտուտի նշանակությունը սահմանադրական ժողովրդաիշխանության համակարգում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության արդյունավետությանը, անմիջական ժողովրդավարության ինստիտուտների իրական կիրառելիությանը և դրանց միջոցով հանրային կամքի արտահայտման հնարավորություններին։ Աշխատության շրջանակում կարևոր է նաև իրավական երաշխիքների ուսումնասիրությունը, որոնք պետք է ապահովեն ժողովրդավարական ընթացակարգերի օրինականությունը, քաղաքացիների ազատ կամարտահայտությունը, քաղաքական հավասարությունը և հանրաքվեների ու այլ մասնակցային գործընթացների նկատմամբ հանրային վստահությունը։ Պատմական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ներկայացնելու գործող իրավական համակարգը, այլև բացահայտելու դրա ձևավորման պատճառներն ու զարգացման տրամաբանությունը՝ ցույց տալով, թե քաղաքական և հասարակական փոփոխություններն ինչպես են ազդել սահմանադրական ինստիտուտների վերափոխման վրա։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել սահմանադրագետներին, իրավաբաններին, քաղաքագետներին, պետական կառավարման մասնագետներին, քաղաքական ինստիտուտների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև իրավագիտության և քաղաքագիտության ոլորտների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է անմիջական ժողովրդաիշխանությունը որպես Հայաստանի սահմանադրական զարգացման կարևոր բաղադրիչ և ուսումնասիրում է դրա տեսական հիմքերի, իրավական ամրագրման ու ինստիտուցիոնալ կիրառության պատմական էվոլյուցիան՝ ընդգծելով քաղաքացիների անմիջական մասնակցության նշանակությունը ժողովրդավարական և սահմանադրական պետության կայացման գործընթացում։

Technology

Այս աշխատանքը նվիրված է ցածր արտադրողականությամբ ցորենի և այլ սերմերի խզիչների (зернодробилка) նախագծման և դրա տեխնիկական պարամետրերի հիմնավորման հետազոտությանը։ Նյութում ներկայացվում են սարքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքային պրոցեսի մեխանիզմները և հիմնական տեխնիկական ցուցանիշները, ինչպիսիք են արտադրողականությունը, սերմերի մշակման հզորությունը, էներգախնայողությունը և խզման արդյունավետությունը։ Աշխատությունը ներառում է հաշվարկային մոդելներ՝ սարքի հիմնական մասերի չափագրումների, շարժիչի ուժի, ռոտորի արագության և մղիչի ձևերի օպտիմալացման համար, ինչպես նաև փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ առաջարկված պարամետրերի գործնական համապատասխանությունը գնահատելու համար։ Քննարկվում են նաև սարքի շահագործման պայմանները, պահպանման մեխանիզմները և արտադրության մեջ ինտեգրման հնարավորությունները, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման արդյունավետությունը փոքր տնտեսություններում։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի կրթական համակարգում անձի մասնագիտական ինքնության ձևավորման և դրսևորման գենդերային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մասնագիտական ինքնությունն է՝ որպես անձի ինքնընկալման, մասնագիտական արժեքների, նպատակների, հետաքրքրությունների, կարողությունների և ապագա մասնագիտական գործունեության նկատմամբ վերաբերմունքի փոխկապակցված համակարգ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում է, թե կրթական միջավայրը, սոցիալական սպասումները, ընտանիքի ազդեցությունը, մշակութային նորմերը և մասնագիտական կողմնորոշման գործընթացը ինչպես կարող են մասնակցել տարբեր գենդերային խմբերի ներկայացուցիչների մասնագիտական ինքնության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե արդյոք տղամարդկանց և կանանց մասնագիտական ինքնության կառուցվածքում, զարգացման դինամիկայում, մասնագիտական ընտրության մոտիվացիայում և ապագա կարիերայի վերաբերյալ պատկերացումներում առկա են էական տարբերություններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել անձի մասնագիտական ինքնորոշման մակարդակի, մասնագիտական արժեքների, ինքնագնահատականի, մասնագիտական հավակնությունների, կարիերային կողմնորոշումների և կրթական ու մասնագիտական նպատակների հետ կապված ցուցանիշների վերլուծություն։ Կարևոր ուղղություն է նաև կրթական համակարգի տարբեր մակարդակներում սովորողների և ուսանողների մասնագիտական ինքնության ձևավորման պայմանների ուսումնասիրությունը, քանի որ մասնագիտական ինքնորոշումը սովորաբար զարգանում է աստիճանաբար և կարող է փոփոխվել կրթական փորձի, մասնագիտության վերաբերյալ պատկերացումների և սոցիալական միջավայրի ազդեցությամբ։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել գենդերային կարծրատիպերի ազդեցությունը մասնագիտական ընտրության վրա, մասնագիտությունների «կանանց» և «տղամարդկանց» ոլորտների բաժանման ընկալումները, մասնագիտական հաջողության վերաբերյալ հասարակական սպասումները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը անձի ինքնաիրացման գործընթացի վրա։ Հայաստանի կրթական համակարգի օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տեղական սոցիալ-մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները և դրանց կապը մասնագիտական ինքնության զարգացման հետ։ Միաժամանակ կարող են ուսումնասիրվել կրթական հաստատության դերը, ուսուցիչների և դասախոսների դիրքորոշումները, հասակակիցների ազդեցությունը և մասնագիտական կողմնորոշման ծրագրերի նշանակությունը՝ անձի մասնագիտական ընտրության և ինքնության կայացման գործընթացում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել կրթական համակարգում մասնագիտական կողմնորոշման և խորհրդատվության ավելի արդյունավետ մեխանիզմների մշակմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների անհատական և գենդերային առանձնահատկությունները՝ առանց մասնագիտական ընտրությունը սահմանափակելու կարծրատիպային պատկերացումներով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիոլոգների, կրթության կառավարման մասնագետների, կարիերայի խորհրդատուների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես է ձևավորվում անձի մասնագիտական ինքնությունը Հայաստանի կրթական միջավայրում, ինչ դեր ունեն գենդերային գործոններն այդ գործընթացում և ինչ պայմաններ կարող են նպաստել մասնագիտական ինքնորոշման, ինքնաիրացման և հավասար հնարավորությունների զարգացմանը։