Հիշարժան տարեթվեր 2019

Religion

Ստեղծագործության վերնագրում հիշատակվող «թալիբ» և «վաիզ» հասկացությունները կապված են արևելյան մտավոր, կրոնական և բարոյախոսական ավանդույթների հետ։ «Թալիբ» բառը ծագում է արաբերենից և նշանակում է փնտրող, որոնող կամ գիտելիքի ձգտող անձ, իսկ «վաիզը» կրոնական քարոզիչն է, որը խրատներ է տալիս, խոսում բարոյականության, հավատքի և մարդկային վարքի մասին։ Այս հասկացությունների համադրությունը մատնանշում է գիտելիքի որոնման, հոգևոր դաստիարակության և բարոյական իմաստնության թեմաների շուրջ ծավալվող երկխոսության կամ մտքերի շարադրանքի հնարավոր ուղղությունը։ «Համառոտ շարադրանք» ենթավերնագիրը բնորոշում է նյութի ներկայացման հակիրճ ձևը՝ կենտրոնանալով հիմնական մտքերի և գաղափարների փոխանցման վրա։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել արևելյան գրական-մտավոր ժառանգության և հայ ընթերցողական միջավայրում շրջանառվող բարոյախոսական ու կրոնական երկերի համատեքստում, որտեղ կարևոր տեղ են զբաղեցրել գիտելիքի, հավատքի, խոհեմության, ճշմարտության որոնման և մարդու վարքագծի վերաբերյալ հարցերը։ Նման գրականության համար բնորոշ են հասկացությունների մեկնաբանումը, մտքերի համադրումը, բարոյական դատողությունների ներկայացումը և ընթերցողին ինքնաքննության մղող խրատական մոտեցումը։ Երկխոսության կամ մտքերի համառոտ շարադրանքի ձևը հնարավորություն է տալիս բարդ գաղափարները ներկայացնել մատչելի և կենտրոնացված եղանակով՝ ընթերցողին ուղղորդելով ուշադրություն դարձնել ոչ միայն արտահայտված մտքերին, այլև դրանց հիմքում ընկած արժեքներին ու իմաստային կապերին։ Երկի վերնագիրը նաև արտացոլում է 19-րդ դարի հայ գրավոր մշակույթում արևելյան լեզուների, հասկացությունների և մտավոր ավանդույթների ներկայության կարևորությունը։ Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական միջավայրը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն գրավոր ժառանգության տարածման, տարբեր բնույթի երկերի հրատարակման և ընթերցողական մշակույթի զարգացման գործում։ Այս համատեքստում հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն իր ենթադրվող թեմատիկ ուղղվածությամբ, այլև որպես հայ գրատպության պատմության նյութական վկայություն, որն արտացոլում է ժամանակաշրջանի հրատարակչական հետաքրքրությունները և գրավոր խոսքի տարածման ուղիները։ Այն արժեքավոր կարող է լինել հայ գրականության պատմությամբ, կրոնական ու բարոյախոսական մտածողությամբ, արևելյան մտավոր ավանդույթների հայերեն ներկայացմամբ և 19-րդ դարի հայ տպագիր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Ստեղծագործության ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել այդ ժամանակաշրջանի գրական ճաշակի, գաղափարական հետաքրքրությունների, լեզվական գործածության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը՝ միաժամանակ ընդգծելով համառոտ շարադրանքի ձևի դերը գիտելիքի ու գաղափարների փոխանցման գործում։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Literature

Աշխատությունը հայերեն գեղարվեստական գրականության հուշարձաններից է, որի վերնագիրը մատնանշում է անհատական կերպարի կամ անվան շուրջ կառուցված ստեղծագործություն։ «Դալալ Ղաղո» անվանումը կարող է կապված լինել ժողովրդական միջավայրի, կենցաղային հարաբերությունների և հասարակական կյանքի որոշակի իրողությունների գեղարվեստական ներկայացման հետ։ Նմանատիպ երկերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել 19-րդ դարի հայ գրականության մեջ՝ արտացոլելով ժամանակի մարդկանց առօրյան, սովորույթները, խոսելաձևը, սոցիալական հարաբերություններն ու հասարակական պատկերացումները։ Դրանք հաճախ ներկայացնում են տարբեր խավերի ներկայացուցիչների բնավորություններն ու վարքագիծը՝ գեղարվեստական պատումի, երկխոսությունների կամ բեմական գործողությունների միջոցով։ Ստեղծագործության վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել դրա ժանրային առանձնահատկությունները կամ սյուժեն, ուստի այն կարելի է դիտարկել որպես իր ժամանակի հայալեզու գրական միջավայրի և կերպարային մտածողության ուսումնասիրության նյութ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրականության, ժողովրդական լեզվի, կենցաղագրական պատկերման և արևելահայ գրական միջավայրի զարգացման պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետներին, գրականագետներին և պատմական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

History

Գիրքը նվիրված է խալիֆայության գաղափարին և պատմական նշանակությանը՝ իսլամական աշխարհի քաղաքական ու կրոնական զարգացման համատեքստում։ Խալիֆայությունը պատմական կառավարման համակարգ էր, որի շրջանակում խալիֆը հանդես էր գալիս որպես մահմեդական համայնքի առաջնորդ՝ միավորելով քաղաքական իշխանության և կրոնական հեղինակության որոշ գործառույթներ։ Խալիֆայության պատմությունը կապված է իսլամի տարածման, տարբեր պետությունների կազմավորման, վարչական կառավարման ձևերի զարգացման և մահմեդական հասարակությունների ներքին ու արտաքին հարաբերությունների հետ։ Այս համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու կրոնի և պետական իշխանության փոխհարաբերություններին, առաջնորդության սկզբունքներին, իրավական ու վարչական ավանդույթներին և իսլամական քաղաքակրթության պատմական փոփոխություններին։ Խալիֆայության տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել են քաղաքական կառավարման տարբեր մոդելներ, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել Մերձավոր Արևելքի, Հյուսիսային Աֆրիկայի և հարակից տարածաշրջանների պատմության վրա։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայերեն պատմական և արևելագիտական գրականության ուսումնասիրության համար՝ որպես իսլամական աշխարհի քաղաքական կառույցների մասին հայերենով տարածված գիտելիքի օրինակ։ Առանց ամբողջական բովանդակության տվյալների հնարավոր չէ որոշել, թե խալիֆայության պատմության որ փուլերին կամ հարցերին է հատկապես անդրադառնում գիրքը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, արևելագետներին, կրոնագետներին և իսլամական աշխարհի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է սննդարդյունաբերության երկրորդային հումքի հիման վրա բինար սորբենտների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ընդգծելով արդյունաբերական թափոնների վերամշակման և շրջակա միջավայրի պահպանության արդիական խնդիրները։ Վերլուծվում են տարբեր օրգանական մնացորդների՝ բուսական և կենդանական ծագման թափոնների քիմիական և կառուցվածքային վերափոխման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով ստանալ բարձր արդյունավետությամբ սորբցիոն նյութեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բինար սորբենտների ֆիզիկաքիմիական հատկություններին, դրանց մակերեսային ակտիվությանը, ծակոտկեն կառուցվածքին և աղտոտիչների (ծանր մետաղներ, օրգանական միացություններ) կլանման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է ստացման տեխնոլոգիական փուլերը, ակտիվացման մեթոդները և գործընթացի օպտիմալացման պայմանները՝ ապահովելով բարձր արդյունավետություն և տնտեսապես շահավետ արտադրություն։ Աշխատությունը ներկայացնում է կիրառական լուծումներ, որոնք կարող են օգտագործվել ջրի մաքրման, էկոլոգիական վերականգնման և արդյունաբերական թափոնների կառավարման ոլորտներում։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների ընտրական իրավունքի իրականացման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով ընտրական գործընթացների իրավական, ինստիտուցիոնալ և գործնական կողմերը։ Գրքում ներկայացվում են ընտրական իրավունքի սահմանադրական հիմքերը, ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման ընթացակարգերը, ընտրական հանձնաժողովների համակարգը և վերահսկողության մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է ընտրական իրավունքի իրացման վրա ազդող գործոնները՝ ներառյալ իրավական կարգավորումների արդյունավետությունը, ընտրական վարչարարության որակը, քաղաքական մասնակցության մակարդակը և հասարակական վստահությունը ընտրական գործընթացների նկատմամբ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև ընտրական խախտումների տեսակները, դրանց կանխարգելման և իրավական պատասխանատվության մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման և ընտրական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է իրավաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման մասնագետների և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների համար՝ նպաստելով ընտրական իրավունքի արդյունավետ իրացման և ժողովրդավարական գործընթացների կատարելագործմանը։