Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950 (1950, Դեկտեմբեր)

Chemistry

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ոչ սիմետրիկ օքսիդների հիման վրա իրականացվող սինթեզների ուսումնասիրմանը և դրանց կիրառմամբ նոր քիմիական միացությունների ստացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է այնպիսի օքսիդային միացությունների քիմիական հատկությունների ուսումնասիրության հետ, որոնք ունեն կառուցվածքային անհամաչափություն և այդ պատճառով կարող են դրսևորել յուրահատուկ ռեակցիոնունակություն։ Աշխատանքում դիտարկվում են ոչ սիմետրիկ օքսիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցությունը տարբեր ռեագենտների հետ և սինթեզի ընթացքում ընթացող քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների պայմանների ընտրությանը՝ ջերմաստիճանի, լուծիչի, կատալիզատորի, ռեագենտների հարաբերակցության և ռեակցիայի տևողության ազդեցությանը վերջնական արտադրանքի ելքի և մաքրության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ինչպես արդեն հայտնի սինթեզների կատարելագործում, այնպես էլ նոր մեթոդների մշակման փորձեր՝ նպատակ ունենալով ստանալ կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առումով արժեքավոր միացություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատումը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդներով, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել դրանց բաղադրությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և մաքրության աստիճանը։ Ոչ սիմետրիկ օքսիդների հիման վրա իրականացվող սինթեզների ուսումնասիրությունը կարող է ընդլայնել տարբեր օրգանական և անօրգանական միացությունների ստացման սինթետիկ հնարավորությունները և նպաստել նոր նյութերի ստացման արդյունավետ մեթոդների ձևավորմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես հիմնարար քիմիայի, այնպես էլ կիրառական սինթեզի տեսանկյունից, քանի որ ռեակցիոնունակ օքսիդային համակարգերի նպատակային օգտագործումը կարող է հնարավորություն տալ վերահսկելի եղանակով ստանալ տարբեր կառուցվածքով նյութեր։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտել ոչ սիմետրիկ օքսիդների քիմիական փոխակերպումների առանձնահատկությունները, գնահատել դրանց սինթետիկ ներուժը և մշակել արդյունավետ պայմաններ նոր քիմիական միացությունների ստացման համար։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Culture

Երաժշտագիտական և երաժշտության տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XX դարի երաժշտագիտության մեջ հարմոնիայի ֆունկցիոնալ ուսմունքի հիմնական տեսական դրույթների, զարգացման ուղղությունների և վերլուծական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարմոնիկ համակարգի տարրերի փոխհարաբերությունները, ակորդների գործառույթները, տոնայնության կազմակերպման սկզբունքները և երաժշտական ամբողջության կառուցման մեջ դրանց նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիոնալ մտածողության զարգացմանը, դասական տեսական պատկերացումների վերաիմաստավորմանը և նոր երաժշտական լեզվի պայմաններում հարմոնիկ երևույթների մեկնաբանման խնդիրներին։ Վերլուծվում են տարբեր տեսական մոտեցումներ, որոնց միջոցով բացահայտվում են հարմոնիկ հաջորդականությունների կառուցվածքը, լարվածության և հանգուցալուծման հարաբերությունները, ինչպես նաև տոնային կենտրոնների փոխազդեցությունը։ Քննարկվում են նաև XX դարի երաժշտական ստեղծագործության փոփոխությունների ազդեցությունը հարմոնիայի տեսության և երաժշտագիտական վերլուծության մեթոդների զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու ֆունկցիոնալ հարմոնիայի տեսական նշանակության և դրա կիրառման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտության տեսաբանների և մասնագիտական երաժշտական կրթությամբ զբաղվողների համար։

History

Պատմագիտական և կրոնագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է հին հայերի պետական կառավարման համակարգի, հասարակական կազմակերպման և կրոնական պատկերացումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի հնագույն և նախաքրիստոնեական պատմության համատեքստում։ Քննության են առնվում հայկական պետականության վաղ շրջանի քաղաքական կառույցները, թագավորական իշխանության առանձնահատկությունները, հասարակական հարաբերությունները և կառավարման ավանդույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հին Հայաստանի իշխանության կազմակերպման սկզբունքներին, միապետական կառավարման ձևերին, արքունիքի և ավագանու դերակատարությանը, ինչպես նաև քաղաքական իշխանության և կրոնական հաստատությունների փոխհարաբերություններին։ Դիտարկվում են նախաքրիստոնեական հայկական հավատալիքները, դիցաբանական պատկերացումները, աստվածությունների պաշտամունքը, ծիսական արարողությունները և կրոնական սովորույթների նշանակությունը հասարակական կյանքում։ Վերլուծվում են կրոնական աշխարհայացքի ազդեցությունը պետական իշխանության գաղափարական հիմնավորման, հասարակական արժեքների ձևավորման և մշակութային ավանդույթների պահպանման գործընթացների վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև հին հայկական կրոնական համակարգի և հարևան ժողովուրդների հավատալիքների առնչություններին, պատմական աղբյուրների մեկնաբանությանը և հնագույն հայկական մշակույթի ինքնատիպության հարցերին։ Կարևորվում է քաղաքական և կրոնական պատմության համատեղ ուսումնասիրությունը՝ հին Հայաստանի հասարակական կառուցվածքն ու աշխարհայացքային առանձնահատկություններն առավել ամբողջական պատկերացնելու տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց հին պատմության, պատմական կրոնագիտության, հայկական դիցաբանության, պետականության պատմության և նախաքրիստոնեական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հիշողության սարքերում կիրառվող считывающих усилителей-ի, այսինքն՝ ընթերցման ուժեղացուցիչների, սպառվող հզորության նվազեցման միջոցների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի տեխնիկական ու սխեմայական լուծումներ, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնել հիշողության միկրոսխեմաների ընթերցման գործընթացի ընթացքում էներգիայի սպառումը՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալների ընթերցման բավարար արագությունը, հուսալիությունը և ազդանշանի ճանաչման ճշգրտությունը։ Հիշողության սարքերում ընթերցման ուժեղացուցիչները կարևոր դեր են կատարում, քանի որ դրանք փոքր էլեկտրական ազդանշանները վերածում են հետագա թվային մշակման համար անհրաժեշտ հստակ տրամաբանական մակարդակների։ Այդ պատճառով դրանց էներգետիկ արդյունավետությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ամբողջ հիշողության համակարգի ընդհանուր սպառվող հզորության վրա։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ընթերցման ուժեղացուցիչների կառուցվածքային և էլեկտրական բնութագրերը, դրանց աշխատանքի ռեժիմները, անցողիկ գործընթացները, հոսանքի սպառումը և տվյալների ընթերցման արագությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հանգամանքին, որ հզորության նվազեցումը չպետք է հանգեցնի ընթերցման սխալների ավելացման, աշխատանքի արագության էական նվազման կամ սարքի կայունության վատթարացման։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել ուժեղացուցիչների նոր սխեմայական կառուցվածքներ, կառավարման ալգորիթմներ և էներգիայի սպառումը սահմանափակող մեխանիզմներ։ Դրանց թվում կարող են դիտարկվել սնուցման լարման օպտիմալացում, ուժեղացուցիչի ակտիվացման ժամանակի կրճատում, սպասման ռեժիմներում էներգիայի կորուստների նվազեցում և տարբեր աշխատանքային փուլերի արդյունավետ կառավարում։ Կարևոր խնդիր է նաև ուժեղացուցիչների պարամետրերի օպտիմալացման միջոցով արագության, հզորության և հուսալիության միջև անհրաժեշտ փոխզիջման ապահովումը։ Աշխատանքում կարող են իրականացվել մշակված լուծումների մաթեմատիկական մոդելավորում և համակարգչային սիմուլյացիա, ինչպես նաև տարբեր սխեմաների համեմատական վերլուծություն՝ ըստ սպառվող հզորության, ազդանշանի ուժեղացման արագության, զգայունության և տեխնոլոգիական սահմանափակումների։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային տեխնոլոգիական գործընթացներում փոքր չափերի և ցածր սնուցման լարումների պայմաններում ընթերցման ուժեղացուցիչների աշխատանքի առանձնահատկություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել տարբեր տեսակի կիսահաղորդչային հիշողության սարքերում՝ նպաստելով դրանց էներգաարդյունավետության բարձրացմանը և համակարգերի ընդհանուր էներգասպառման նվազեցմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են հատկապես կարևոր լինել շարժական, ներկառուցված և սահմանափակ էներգետիկ ռեսուրսներով աշխատող հաշվողական համակարգերի համար, որտեղ ցածր էներգասպառումը կարևոր տեխնիկական պահանջ է։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է միկրոէլեկտրոնային սխեմաների նախագծման, ազդանշանների մշակման և էներգաարդյունավետության խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել հիշողության սարքերի ընթերցման ավելի արդյունավետ և ցածր էներգասպառում ունեցող լուծումներ։

Mathematics

Ֆիզիկայի, բյուրեղագիտության և նյութագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հաստ բյուրեղների խախտված կառուցվածքային շերտերի հետազոտման և ախտորոշման ռենտգենագրական մեթոդների տեսական ու փորձարարական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բյուրեղային նյութերի կառուցվածքային կազմակերպման առանձնահատկությունները, բյուրեղային ցանցի անկատարությունները և դրանց ազդեցությունը ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի ու տարածման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստ բյուրեղներում կառուցվածքային խախտումների առաջացման հնարավոր պատճառներին, դեֆորմացված շերտերի բնութագրերին և դրանց հայտնաբերման ֆիզիկական սկզբունքներին։ Վերլուծվում են ռենտգենագրական հետազոտության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները բյուրեղների ներքին կառուցվածքի, շերտերի հաստության, բյուրեղային ցանցի աղավաղումների և կառուցվածքային անհամասեռությունների գնահատման համար։ Քննարկվում են ռենտգենյան ճառագայթների դինամիկական դիֆրակցիայի առանձնահատկությունները, դիֆրակցիոն պատկերների ձևավորման օրինաչափությունները և փորձարարական տվյալների մեկնաբանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ռենտգենյան տոպոգրաֆիայի, դիֆրակցիոն չափումների, կառուցվածքային արատների տեղորոշման և բյուրեղների որակի գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում հետազոտական արդյունքների նշանակությանը բյուրեղային նյութերի հատկությունների ուսումնասիրության, դրանց կառուցվածքային կատարելության վերահսկման և կիսահաղորդչային ու օպտիկական նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, ռենտգենյան բյուրեղագիտության, նյութագիտության, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի և բյուրեղային կառուցվածքների հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։