Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPsychology
Լոկուս վերահսկման դերը կպչուն սևեռուն ձևավորումների մեջ
Այս աշխատանքը նվիրված է լոկուս վերահսկման (locus of control) հոգեբանական կոնստրուկտի դերին կպչուն-սևեռուն ձևավորումների (օբսեսիվ-կոմպուլսիվ դրսևորումների) առաջացման, զարգացման և պահպանման գործընթացներում՝ ընդգծելով անձի վերահսկողության զգացման ընկալման և անհանգստության կառավարման մեխանիզմների փոխկապվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են արտաքին կամ ներքին լոկուս վերահսկման կողմնորոշումները ազդում անհատի մտքերի, վախերի և կրկնվող վարքագծերի ձևավորման վրա, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ անձը փորձում է նվազեցնել անորոշությունը կամ կանխել հնարավոր բացասական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ արտաքին լոկուս վերահսկման գերակայության դեպքում անհատը ավելի հակված է իր կյանքի իրադարձությունները վերագրելու արտաքին ուժերին, ինչը կարող է ուժեղացնել վերահսկողության կորստի զգացումը և նպաստել կպչուն մտքերի ու կոմպուլսիվ գործողությունների ամրապնդմանը, մինչդեռ ներքին լոկուս վերահսկումը կարող է հանդես գալ որպես պաշտպանիչ գործոն՝ նպաստելով ինքնակարգավորման և անհանգստության նվազեցման մեխանիզմների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև կոգնիտիվ-վարքային մոտեցումները, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են աղավաղված համոզմունքները և վերահսկողության գերագնահատված անհրաժեշտությունը պահպանում օբսեսիվ-կոմպուլսիվ ցիկլը, ինչպես նաև միջամտության հնարավորությունները՝ ուղղված վերահսկողության ընկալման վերակառուցմանը և ադապտիվ վարքային ռազմավարությունների ձևավորմանը:
Updated: 2026-09-19
Economics
Աշխատանքային պայմանների կառավարման բարելավման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատանքային պայմանների կառավարման համակարգի բարելավման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով աշխատավայրերում առողջ, անվտանգ և արդյունավետ միջավայրի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Նյութում վերլուծվում են աշխատանքային օրենսդրության կիրառման արդյունավետությունը, աշխատանքի անվտանգության և հիգիենայի պահանջների ապահովումը, աշխատողների իրավունքների պաշտպանությունը, ինչպես նաև գործատու-աշխատող հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատությունը դիտարկում է կառավարման կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ խնդիրները՝ ներառյալ վերահսկողության թույլ մեխանիզմները, պատասխանատվության մակարդակը և աշխատանքի պայմանների գնահատման համակարգերի կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային փորձի կիրառելիությանը Հայաստանի պայմաններում, ինչպես նաև մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և արտադրողականության բարձրացման փոխկապակցվածությանը։ Նյութը կարևոր է պետական կառավարման, աշխատանքի տնտեսագիտության և սոցիալական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով աշխատանքային պայմանների բարելավման ռազմավարությունների մշակմանը։
Updated: 2026-09-12
Economics
Տեղական ինքնակառավարմն համակարգի արդյունավետության բարձրացման ուղիները ՀՀ-ում
Հանրային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման համակարգի գործունեության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունների և կառուցակարգերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում համայնքային կառավարման կազմակերպման սկզբունքները, տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորությունների իրականացումը, վարչական և ֆինանսական կարողությունների զարգացումը, ինչպես նաև համայնքային ծառայությունների կազմակերպման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության, սեփական եկամուտների ձևավորման, բյուջետային միջոցների արդյունավետ օգտագործման և կառավարման հաշվետվողականության բարձրացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են պետական ու տեղական կառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները, լիազորությունների բաշխման և ապակենտրոնացման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև համայնքային կառավարման թափանցիկության, բնակչության մասնակցության, տեղական ծրագրերի մշակման և համայնքային ենթակառուցվածքների զարգացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Դիտարկվում են կառավարման համակարգի կատարելագործման և տեղական մակարդակում որոշումների ընդունման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, տարածքային զարգացման և համայնքային տնտեսության ոլորտներով զբաղվող հետազոտողների, մասնագետների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-03
History
Отчет о деятельности бакинского армянского культурного союза за...
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Բաքվի հայկական մշակութային միության գործունեության վերաբերյալ հաշվետվական նյութ, որտեղ ամփոփվում են կազմակերպության իրականացրած աշխատանքները, մշակութային նախաձեռնությունները, կրթական ծրագրերը և համայնքային գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Նյութում արտացոլվում են միության նպատակները, կազմակերպչական կառուցվածքը, իրականացված միջոցառումները, մշակութային կյանքի պահպանմանն ու զարգացմանը նպաստող ծրագրերը, ինչպես նաև համայնքի անդամների մասնակցությունը տարբեր նախաձեռնություններին։ Հաշվետվությունը կարևոր տեղեկություններ է տրամադրում տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական մշակութային կազմակերպության դերի, հասարակական գործունեության և ազգային մշակութային արժեքների պահպանմանն ուղղված ջանքերի մասին։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու համար Բաքվի հայ համայնքի պատմությունը, հայկական մշակութային կազմակերպությունների գործունեությունը, սփյուռքյան կառույցների զարգացումը և հասարակական կյանքի առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել պատմաբանների, ազգագրագետների, մշակույթի ուսումնասիրողների, սփյուռքագիտության մասնագետների և հայկական համայնքների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-10
Pedagogy
Բանավոր խոսքի զարգացման հիմնախնդիրը միջին դպրոցում
Այս թեման վերաբերում է միջին դպրոցի սովորողների բանավոր խոսքի զարգացման հիմնախնդրին՝ ընդգծելով լեզվական կարողությունների ձևավորման, հաղորդակցական հմտությունների և մտածողության զարգացման փոխկապակցված գործընթացները։ Բանավոր խոսքը հանդիսանում է ուսուցման և սոցիալականացման կարևորագույն միջոցներից մեկը, որի միջոցով աշակերտները արտահայտում են իրենց մտքերը, ձևավորում տրամաբանական կառուցվածք ունեցող խոսք և զարգացնում հաղորդակցական վարքագիծը։ Միջին դպրոցական տարիքում (հատկապես 5–9-րդ դասարաններում) երեխաների խոսքային զարգացումը պայմանավորված է ինչպես լեզվական գիտելիքների ընդլայնմամբ, այնպես էլ ճանաչողական կարողությունների խորացմամբ, սակայն այս փուլում հաճախ նկատվում են մի շարք հիմնախնդիրներ՝ բառապաշարի սահմանափակություն, խոսքի ոչ բավարար կառուցվածքայնություն, ինքնուրույն և հիմնավորված արտահայտվելու դժվարություններ, ինչպես նաև խոսքային վախ կամ անինքնավստահություն դասարանի առաջ խոսելիս։ Այս խնդիրների առաջացման վրա ազդում են ինչպես կրթական միջավայրի առանձնահատկությունները, այնպես էլ ընտանեկան և սոցիալական գործոնները, ներառյալ ընթերցանության պակասը, թվային միջավայրի գերակշռությունը և հաղորդակցման իրական իրավիճակների սահմանափակումը։ Բանավոր խոսքի զարգացման արդյունավետ ապահովման համար կարևոր է կիրառել ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդներ, քննարկումներ, բանավեճեր, դերային խաղեր, ստեղծագործական պատմություններ և նախագծային աշխատանքներ, որոնք խթանում են ակտիվ խոսքային գործունեությունը և ինքնարտահայտումը։ Այսպիսով, բանավոր խոսքի զարգացման հիմնախնդիրը միջին դպրոցում ունի թե՛ մանկավարժական, թե՛ հոգեբանական նշանակություն՝ ուղղված աշակերտների հաղորդակցական, մտածողական և սոցիալական կարողությունների համակողմանի զարգացմանը։
Updated: 2026-09-02
Chemistry
Внутримолекулярная циклизация непредельных аммониевых солей, механизм реакции и внутримолекулярная рециклизация солей 4.гидроксиметилизоиндолин
Աշխատությունը նվիրված է չհագեցած ամոնիումային աղերի ներմոլեկուլային ցիկլացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը, դրանց մեխանիզմների բացահայտմանը և 4-հիդրօքսիմեթիլիզոինդոլինի աղերի ներմոլեկուլային վերացիկլացման գործընթացների հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը օրգանական միացությունների ներմոլեկուլային փոխակերպումների օրինաչափությունների բացահայտումն է, երբ նույն մոլեկուլի տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցության արդյունքում ձևավորվում են նոր ցիկլային կառուցվածքներ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող կառուցվածքային և քիմիական գործոններին, հնարավոր միջանկյալ փուլերին, ռեակցիոն կենտրոնների փոխազդեցությանը և վերջնական արտադրանքների առաջացման մեխանիզմներին։ Ներմոլեկուլային ցիկլացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպես են մոլեկուլի կառուցվածքը, չհագեցված կապերի դիրքը, ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթը և տարածական դասավորվածությունը պայմանավորում ցիկլային միացությունների առաջացումը։ Առանձին նշանակություն ունի 4-հիդրօքսիմեթիլիզոինդոլինի աղերի վերացիկլացման գործընթացների ուսումնասիրությունը, որը կարող է բացահայտել հետերոցիկլային համակարգերի փոխակերպման նոր օրինաչափություններ և դրանց հնարավոր ռեակցիոն ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր է օրգանական սինթեզի և ռեակցիաների մեխանիզմների տեսական ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ նման հետազոտությունները նպաստում են բարդ կառուցվածքով հետերոցիկլային միացությունների ստացման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմներով զբաղվող հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-21