Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству (1975)

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է տեսողական ընկալում արտահայտող բայերի իմաստային և շարահյուսական առանձնահատկությունների համակարգված լեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն բայական միավորների վրա, որոնք արտահայտում են տեսնելու, նայելու, դիտելու, նկատելու, հետևելու և տեսողական ընկալման հետ կապված այլ գործողություններ ու վիճակներ։ Քննության են առնվում այդ բայերի բառային նշանակությունները, իմաստային տարբերակները, միմյանց հետ ունեցած հարաբերությունները և տարբեր խոսքային իրավիճակներում դրանց գործածության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է տեսողական ընկալման ակտիվ և պասիվ բնույթի տարբերակումը, քանի որ որոշ բայեր կարող են արտահայտել նպատակաուղղված դիտում, իսկ մյուսները՝ առանց հատուկ մտադրության տեղի ունեցող զգայական ընկալում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բայերի շարահյուսական հնարավորություններին՝ ուսումնասիրելով դրանց կապակցելիությունը ենթակայի, ուղիղ կամ անուղղակի խնդրի, հանգամանքների և նախադասության այլ անդամների հետ։ Վերլուծվում է, թե բայի իմաստային կառուցվածքն ինչպես կարող է պայմանավորել նախադասության կառուցվածքը, անհրաժեշտ լրացումների ընտրությունը և գործողության մասնակիցների միջև ձևավորվող հարաբերությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև բազմիմաստության, իմաստային անցումների և փոխաբերական գործածությունների դեպքերը, երբ տեսողական ընկալման սկզբնական նշանակություն ունեցող բայը կարող է արտահայտել ճանաչողություն, գիտակցում, գնահատում կամ այլ վերացական իմաստներ։ Նման փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտել զգայական ընկալման և մտավոր գործունեության լեզվական արտահայտման միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Բայերի իմաստային դասակարգումը համադրվում է դրանց շարահյուսական վարքագծի հետ, ինչը թույլ է տալիս պարզել, թե տարբեր նշանակություններն ինչպիսի կառուցվածքային մոդելներում են առավել հաճախ իրացվում։ Աշխատությունում կարող են դիտարկվել նաև համատեքստի դերը բայական իմաստի հստակեցման, հոմանիշ ձևերի տարբերակման և խոսքային նշանակության ձևավորման գործընթացներում։ Հետազոտությունը նպաստում է բառային իմաստաբանության և շարահյուսության փոխկապակցվածության ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով, որ բայական միավորների նշանակությունը սերտորեն կապված է դրանց քերականական գործառույթների հետ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, իմաստաբանության, շարահյուսության, բառագիտության և բայական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XVI-ի կյանքին և կառավարմանը, որը կապված է ֆրանսիական միապետության պատմության շրջադարձային ժամանակաշրջանի՝ XVIII դարի վերջի իրադարձությունների հետ։ Լյուդովիկոս XVI-ը Ֆրանսիայի գահին է եղել 1774–1792 թվականներին, երբ երկիրը բախվել է ֆինանսական դժվարությունների, հասարակական անհավասարության, քաղաքական բարեփոխումների պահանջների և պետական կառավարման համակարգի ճգնաժամի։ Նրա թագավորության ընթացքում սկսված Ֆրանսիական հեղափոխությունը հանգեցրել է միապետության վերացմանը և երկրի քաղաքական ու հասարակական կառուցվածքի արմատական փոփոխություններին։ Թագավորի գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բուրբոնների միապետության վերջին շրջանին, արքունիքի և հասարակության հարաբերություններին, պետական ֆինանսների խնդիրներին, հեղափոխական շարժման առաջացմանը և հին վարչակարգի փլուզմանը։ Լյուդովիկոս XVI-ի կերպարը պատմագրության մեջ դիտարկվում է նաև հեղափոխական իրադարձությունների, թագավորական իշխանության սահմանափակման և Ֆրանսիայի պետական համակարգի վերափոխման համատեքստում։ Նման կենսագրական աշխատությունը կարող է ներառել թագավորի անձնական կյանքի, քաղաքական որոշումների, արքունական միջավայրի, հեղափոխության տարիների և նրա գահազրկման ու մահապատժի հանգամանքների նկարագրությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել Ֆրանսիայի նոր շրջանի պատմությամբ, եվրոպական միապետությունների զարգացմամբ և հեղափոխական շարժումների առաջացման պատճառներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև XIX դարի հայերեն պատմական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս եվրոպական պատմության թեմաների ներկայացումը հայ ընթերցողին։ Առանց գրքի բնագրի կամ բովանդակության ցանկի հնարավոր չէ հաստատել, թե աշխատությունն ընդգրկում է թագավորի ամբողջ կենսագրությունը, թե կենտրոնանում է նրա կառավարման որոշակի իրադարձությունների վրա, ինչպես նաև պարզել հեղինակի մեկնաբանական մոտեցումը։

Other Subjects

Հրատարակությունը հայկական օրացուցային գրականության օրինակ է, որը նախատեսված է որոշակի տարվա օրերի, ամիսների և տոնական ու հիշատակի ամսաթվերի վերաբերյալ տեղեկություններ ներկայացնելու համար։ Օրացուցային հիմնական նյութի հետ մեկտեղ այն ներառում է կանխատեսումների և ժողովրդական պատկերացումների վրա հիմնված տեղեկություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի կենցաղային մշակույթի, հավատալիքների և ժամանցային ընթերցանության առանձնահատկությունները։ Նման հրատարակություններում օրացուցային տվյալները կարող են զուգակցվել տարվա եղանակների, բնության երևույթների, գյուղատնտեսական աշխատանքների, ընտանեկան և հասարակական կյանքի հետ կապված տարբեր խորհուրդների ու կանխատեսումների հետ։ Առանձին նշանակություն ունեն հայկական ավանդույթներին, եկեղեցական և ժողովրդական տոներին, հիշարժան օրերին ու սովորույթներին վերաբերող նյութերը, որոնց միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել ժամանակաշրջանի հասարակության առօրյա կյանքի մասին։ Կանխատեսումները ներկայացվում են որպես ժողովրդական հավատալիքների և ժամանակի մշակութային պատկերացումների արտահայտություն, այլ ոչ թե գիտականորեն հաստատված տեղեկություններ։ Հրատարակությունն այս առումով կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես գործնական օրացույց, այլև որպես պատմամշակութային աղբյուր, որն արտացոլում է ընթերցողական հետաքրքրությունները, ավանդական պատկերացումները և օրացուցային մշակույթի առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետների, պատմաբանների, բանագետների, մշակութաբանների, գրադարանային և մատենագիտական ոլորտների մասնագետների, ինչպես նաև հայկական կենցաղային մշակույթով և հին օրացուցային հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Culture

Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ոլորտին վերաբերող նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցանկը՝ նպատակ ունենալով գիտնականներին, արվեստագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և այլ հետաքրքրված ընթերցողներին ժամանակին ապահովել արդիական մատենագիտական տեղեկատվությամբ։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ բաժինների և ներառում են մշակույթի, արվեստի տարբեր ճյուղերի, մշակութային շինարարության, գրադարանագիտության, մատենագիտության, ինչպես նաև հարակից ոլորտների վերաբերյալ գրքեր, հոդվածներ և այլ հրատարակություններ՝ հայերեն և ռուսերեն լեզուներով։ Հրատարակությունն օգնում է արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած մասնագիտական գրականության մեջ, հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումը և կարող է ծառայել որպես արժեքավոր աղբյուր գիտահետազոտական, կրթական և գրադարանային գործունեության համար, ինչպես նաև մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

History

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսական կայսրությունում հայ բնակչության տեղաբաշխմանը ըստ 1897 թվականի Համառուսաստանյան առաջին մարդահամարի տվյալների՝ ընդգծելով հայերի ժողովրդագրական պատկերը, տարածքային բաշխվածությունը և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները կայսրության շրջանակներում։ Դիտարկվում է, որ 19-րդ դարի վերջում հայերը բնակվում էին կայսրության տարբեր նահանգներում և քաղաքներում՝ առավել խիտ կենտրոնացում ունենալով Կովկասում, մասնավորապես Թիֆլիսի, Երևանի, Բաքվի նահանգներում և Կարսի մարզում, որտեղ պատմական, տնտեսական և վարչական պայմանները նպաստել էին հայկական համայնքների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Միաժամանակ նշվում է նաև հայերի ներկայությունը Ռուսաստանի ներքին շրջաններում և խոշոր քաղաքներում՝ Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում և այլ կենտրոններում, որտեղ նրանք հիմնականում զբաղվում էին առևտրով, արհեստներով, արդյունաբերությամբ և մտավորական գործունեությամբ։ Աշխատանքում վերլուծվում են մարդահամարի տվյալների հիման վրա հայերի զբաղվածության կառուցվածքը, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ազգային ինքնության պահպանման գործոնները բազմազգ կայսրության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայերի տեղաբաշխումը սերտորեն կապված էր պատմական գաղթերի, տնտեսական հնարավորությունների և Ռուսական կայսրության վարչական քաղաքականության հետ, որոնք միասին ձևավորել էին տարածքային ցրված, բայց միևնույն ժամանակ որոշ շրջաններում բարձր կենտրոնացված հայկական համայնքային պատկեր։ Ընդգծվում է, որ 1897 թվականի մարդահամարի տվյալները կարևոր աղբյուր են ոչ միայն ժողովրդագրական, այլ նաև սոցիալ-պատմական գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ բացահայտելով հայերի ինտեգրացիայի և ինքնության պահպանման բարդ մեխանիզմները կայսրության բազմազգ կառուցվածքում։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է դրամավարկային քաղաքականության դերին տնտեսության պետական կարգավորման համակարգում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով, այն դիտարկելով որպես մակրոտնտեսական կայունության ապահովման հիմնական գործիքներից մեկը։ Նյութում վերլուծվում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական նպատակները՝ գնաճի վերահսկում, ազգային արժույթի կայունության պահպանում, ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովում և տնտեսական աճի խթանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի գործառույթներին, տոկոսադրույքային քաղաքականությանը, բաց շուկայի գործառնություններին և պարտադիր պահուստավորման մեխանիզմներին, որոնք կիրառվում են դրամական զանգվածի կարգավորման նպատակով։ Քննարկվում են նաև արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցությունը դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության վրա՝ ներառյալ փոխարժեքային տատանումները, համաշխարհային շուկաների ազդեցությունը և ֆինանսական դոլարիզացիայի մակարդակը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ արդյունավետ դրամավարկային քաղաքականությունը պահանջում է ճկուն գործիքակազմ, կանխատեսելիություն և հարկաբյուջետային քաղաքականության հետ սերտ համակարգում՝ ապահովելու համար երկարաժամկետ մակրոտնտեսական կայունություն և տնտեսական զարգացման կայուն տեմպեր Հայաստանի Հանրապետությունում։