Институт финансового уполномоченного в Российской Федерации и зарубежных странах (сравнительно-правовой анализ)

Environmental Science

Աշխատանքը նվիրված է ծանր մետաղներով աղտոտված հողերի վերականգնման և էկոլոգիական վիճակի բարելավման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ տարբեր բույսերի մշակության և ֆիտոմելիորացիայի մեթոդների կիրառմամբ Իրանի Խուզիստանի նահանգի պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել բուսական ծածկույթի միջոցով աղտոտված հողերի մաքրման կամ կայունացման արդյունավետությունը և բացահայտել այն բուսատեսակները, որոնք առավել հարմար են ծանր մետաղներով ծանրաբեռնված հողերում աճելու, աղտոտիչները կուտակելու կամ դրանց շարժունակությունը սահմանափակելու համար։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ ծանր մետաղներով աղտոտված հողերը կարող են երկար ժամանակ պահպանել իրենց վտանգավոր հատկությունները, բացասաբար ազդել հողի կենսաբանական ակտիվության, բույսերի աճի, գյուղատնտեսական արտադրանքի անվտանգության և շրջակա միջավայրի ընդհանուր վիճակի վրա։ Խուզիստանի նահանգի պայմաններում խնդիրը կարող է առնչվել արդյունաբերական և գյուղատնտեսական գործունեության, ոռոգման, հողօգտագործման ինտենսիվության և այլ մարդածին գործոնների ազդեցությանը, ինչի հետևանքով որոշ տարածքներում հողում կարող են կուտակվել տարբեր մետաղական աղտոտիչներ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել աղտոտված հողերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ծանր մետաղների պարունակությունն ու տարածական բաշխումը, ինչպես նաև դրանց հասանելիությունը բույսերի համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր բույսերի՝ աղտոտված միջավայրում աճելու ունակությանը, արմատային համակարգի զարգացմանը, կենսազանգվածի ձևավորմանը և մետաղների կլանման ու կուտակման առանձնահատկություններին։ Ֆիտոմելիորացիան ներկայացվում է որպես համեմատաբար մատչելի և էկոլոգիապես ավելի մեղմ մոտեցում, որի դեպքում բույսերը կարող են օգտագործվել աղտոտիչների հեռացման, կուտակման, անշարժացման կամ հողի էրոզիայի նվազեցման նպատակով։ Կախված բույսի կենսաբանական հատկություններից՝ հնարավոր է կիրառել տարբեր ռազմավարություններ։ Որոշ բույսեր կարող են մեծ քանակությամբ մետաղներ կուտակել վերգետնյա կամ ստորգետնյա օրգաններում, իսկ մյուսները կարող են նպաստել աղտոտիչների ամրացմանը հողում և սահմանափակել դրանց տարածումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր բույսերի մշակության արդյունքները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը հողի աղտոտվածության մակարդակի, մետաղների շարժունակության և հողի հիմնական հատկությունների վրա։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել բույսերի կողմից ծանր մետաղների կլանման արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով հողի pH-ը, օրգանական նյութի պարունակությունը, խոնավությունը, աղայնությունը և այլ ֆիզիկաքիմիական գործոններ։ Խուզիստանի բնորոշ տաք և չոր կլիմայական պայմանները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ինչպես բույսերի աճի, այնպես էլ աղտոտիչների վարքի վրա, ուստի ֆիտոմելիորացիայի մեթոդների արդյունավետությունը պետք է գնահատվի հենց տեղական էկոլոգիական պայմանների համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է ներառել դաշտային և լաբորատոր փորձեր, որոնց միջոցով համեմատվում են տարբեր բուսատեսակների աճի ցուցանիշները, հողի և բույսերի հյուսվածքներում ծանր մետաղների պարունակությունը և կիրառված մեթոդների ընդհանուր արդյունավետությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի բույսերի ընտրության հարցը․ առավել նպատակահարմար են այն տեսակները, որոնք արագ են աճում, արտադրում են մեծ կենսազանգված, ունեն լավ զարգացած արմատային համակարգ, դիմացկուն են տեղական կլիմայական պայմանների նկատմամբ և կարող են արդյունավետորեն փոխազդել հողում առկա աղտոտիչների հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ֆիտոմելիորացիայի տնտեսական և գործնական արդյունավետության գնահատումը։ Բուսական մեթոդները որոշ դեպքերում կարող են ավելի քիչ ծախսատար լինել, քան հողի մեխանիկական հեռացումը կամ ֆիզիկաքիմիական մաքրման բարդ տեխնոլոգիաները, սակայն դրանց կիրառումը պահանջում է ժամանակ, համապատասխան բուսատեսակների ընտրություն և աղտոտված կենսազանգվածի անվտանգ կառավարում։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հավաքված բուսական նյութի հետագա տնօրինման խնդրին, որպեսզի կուտակված մետաղները կրկին չվերադառնան շրջակա միջավայր։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ Խուզիստանի աղտոտված հողերի համար առավել արդյունավետ բուսական տեսակների և մշակության տեխնոլոգիաների ընտրության, ինչպես նաև տեղական պայմաններին համապատասխան ֆիտոմելիորացիոն ծրագրերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է հողագիտության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, էկոտոքսիկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի վերականգնման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ինչպես կարելի է տարբեր բույսերի նպատակային մշակության միջոցով նվազեցնել ծանր մետաղներով աղտոտված հողերի էկոլոգիական վտանգը և վերականգնել դրանց արտադրական ու էկոլոգիական արժեքը։ Թեման ունի կարևոր գործնական նշանակություն աղտոտված հողերի կայուն կառավարման, գյուղատնտեսական տարածքների պաշտպանության, շրջակա միջավայրի առողջացման և էկոլոգիապես անվտանգ հողօգտագործման ռազմավարությունների մշակման համար։

Literature

Սա գրականագիտական և համեմատական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ուիլյամ Սարոյանի ստեղծագործական ժառանգության ընկալմանը ամերիկյան գրականագիտության և քննադատության մեջ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Սարոյանի արձակի, դրամատուրգիայի և կարճ պատմվածքների վերաբերյալ տարբեր քննադատական մոտեցումները, նրա տեղը XX դարի ամերիկյան գրական գործընթացներում, ինչպես նաև ազգային ինքնության, միգրացիայի և մարդասիրական արժեքների թեմատիկ արտահայտումները նրա ստեղծագործություններում։ Քննարկվում են ամերիկյան գրական քննադատության հիմնական ուղղությունները՝ կապված Սարոյանի ոճի գնահատման հետ, այդ թվում՝ մոդեռնիստական, հումանիստական և էթնոմշակութային մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-ամերիկյան ինքնության արտացոլմանը, Սարոյանի լեզվաոճական առանձնահատկություններին և նրա ստեղծագործությունների ընկալման փոփոխություններին տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ամերիկյան գրականագիտության, համեմատական գրականության և սփյուռքահայ ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ բացահայտելով Սարոյանի գրական ժառանգության քննադատական ընկալման բազմաշերտ պատկերը։

Linguistics

«Պաշտոնական ոճ» աշխատությունը, որի հեղինակն է Ավետիսյան Յու.Ս., լեզվաբանության և ոճագիտության բնագավառի ուսումնական-տեսական ձեռնարկ է, որը նվիրված է հայոց լեզվի պաշտոնական (պաշտոնատառ) ոճի համակարգված ուսումնասիրությանը՝ որպես գրավոր և վարչական հաղորդակցության հիմնական միջոցներից մեկի։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է պաշտոնական ոճի ձևավորման լեզվական և գործառական առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով նրա կիրառման ոլորտները պետական կառավարման, իրավական փաստաթղթերի, վարչական նամակագրության և գործավարության համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է պաշտոնական ոճին բնորոշ լեզվական միջոցները՝ բառապաշարի չեզոքություն, ձևակերպումների ստանդարտացվածություն, շարահյուսական խստություն և կառուցվածքային հստակություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ապահովում հաղորդակցության միանշանակություն և իրավական ճշգրտություն։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև պաշտոնական փաստաթղթերի տեսակները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ձևակերպման կանոնները՝ ներառելով օրինակներ և գործնական բացատրություններ, որոնք օգնում են ճիշտ կիրառել լեզվական նորմերը տարբեր իրավիճակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտոնական խոսքի և այլ ոճերի՝ հատկապես գիտական և հրապարակախոսական ոճերի տարբերակմանը՝ ընդգծելով դրանց գործառական սահմանները։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, պետական ծառայողների, իրավաբանների, գործավարների և լեզվաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես գործնական և տեսական կարևոր ուղեցույց պաշտոնական հաղորդակցության մշակույթի ձևավորման գործում։

History

Աշխատությունը նվիրված է Օրբելյան իշխանական տոհմի պատմությանը՝ ներկայացնելով նրա ծագումը, քաղաքական գործունեությունը, տարածքային ազդեցությունը և դերը միջնադարյան Հայաստանի հասարակական ու մշակութային կյանքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում տոհմի ձևավորման պատմական պայմաններին, իշխանական դիրքի ամրապնդմանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածաշրջանի քաղաքական գործընթացներին նրա ներկայացուցիչների մասնակցությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սյունիքի հետ Օրբելյանների կապին, քանի որ նրանց իշխանությունը կարևոր դեր է ունեցել այդ տարածաշրջանի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացման գործում։ Ներկայացվում են իշխանական տոհմի առանձին ներկայացուցիչների գործունեությունը, նրանց հարաբերությունները հարևան իշխանությունների և քաղաքական կենտրոնների հետ, ինչպես նաև ռազմական և վարչական դերակատարությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի իշխանական համակարգի, ֆեոդալական հարաբերությունների և տարածքային կառավարման առանձնահատկությունների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Օրբելյանների մշակութային և եկեղեցական գործունեությանը, նրանց հովանավորությամբ իրականացված շինարարական, կրթական և հոգևոր նախաձեռնություններին, որոնք նշանակալի հետք են թողել հայկական պատմամշակութային ժառանգության մեջ։ Տոհմի պատմության ուսումնասիրությունը զուգակցվում է տվյալ ժամանակաշրջանի ավելի լայն քաղաքական իրադարձությունների վերլուծության հետ՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես էին արտաքին քաղաքական փոփոխությունները, ռազմական բախումները և տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը ազդում իշխանական տների դիրքի և գործունեության վրա։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուրագիտական և պատմագիտական նշանակություն ունի Օրբելյանների պատմական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից և նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային պատմության ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, միջնադարյան Հայաստանի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, մշակութաբաններին, դասախոսներին, ուսանողներին և հայկական պատմական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Literature

«Իվանոե» վերնագիրը հավանաբար վերաբերում է շոտլանդացի գրող Վալտեր Սքոթի «Իվանհո» պատմավեպին, որի գործողությունները ծավալվում են միջնադարյան Անգլիայում։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է ասպետական աշխարհի, ֆեոդալական հարաբերությունների, քաղաքական հակամարտությունների և տարբեր հասարակական խմբերի միջև լարվածության գեղարվեստական պատկերը։ Պատմության կենտրոնում ասպետ Ուիլֆրեդ Իվանհոն է, որի ճակատագիրը զարգանում է թագավորական իշխանության, ազնվականների մրցակցության, ասպետական պատվի, սիրո և հավատարմության թեմաների համատեքստում։ Վեպում անդրադարձ է կատարվում նաև նորմանդների և սաքսերի հարաբերություններին, միջնադարյան հասարակության կառուցվածքին և պատմական իրադարձությունների ազդեցությանը անհատների կյանքի վրա։ Երրորդ հատորը կարող է ընդգրկել վեպի սյուժեի շարունակությունը՝ ներկայացնելով հերոսների հետագա փորձությունները, հակամարտությունների զարգացումը և պատմական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել համաշխարհային գրականության, պատմավեպի ժանրի և XIX դարի հայերեն թարգմանական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այնուամենայնիվ, առանց գրքի տիտղոսաթերթի և բնագրի համեմատության հնարավոր չէ վերջնականապես հաստատել, որ այս հրատարակությունը Վալտեր Սքոթի հայտնի վեպի հայերեն տարբերակն է, ինչպես նաև պարզել թարգմանչին, հրատարակության ամբողջական կառուցվածքը և երրորդ հատորում ընդգրկված հատվածները։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը միավորում է հայերենի քերականությանը նվիրված երկու լեզվաբանական ուսումնասիրություն՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայոց լեզվի կառուցվածքի և քերականական առանձնահատկությունների տարբեր կողմերը։ Քերականության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի լեզվի հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերի բացահայտման, ինչպես նաև լեզվական երևույթների օրինաչափությունների բացատրության համար։ Հայերենի վերաբերյալ նման հետազոտությունները նպաստում են լեզվի ինքնատիպ կառուցվածքի, պատմական զարգացման և այլ լեզուների հետ ունեցած ընդհանրությունների ու տարբերությունների գիտական ճանաչմանը։ Աշխատության երկու ուսումնասիրությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս լեզվական հարցերը դիտարկելու տարբեր տեսանկյուններից՝ ընդգծելով քերականական վերլուծության և լեզվաբանական համեմատության կարևորությունը։ Հատուկ արժեք ունի այն հանգամանքը, որ հայոց լեզուն ներկայացվում է եվրոպական գիտական միջավայրում՝ որպես ինքնուրույն ուսումնասիրության արժանի լեզվական համակարգ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, հայերենի քերականության պատմության և 19-րդ դարի եվրոպական լեզվաբանական մտքի զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է հայոց լեզվի գիտական հետազոտության և միջազգային գիտական շրջաններում դրա ճանաչման գործընթացը։