Իրանի հայկական դպրոցները

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է արաբական փոխառությունների ուսումնասիրությանը հայերենում՝ հատկապես հայրեններում և կաֆաներում (միջնադարյան բանաստեղծական ու կրոնական-գրական ձևերում)։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է արաբերենի ազդեցությունը հայերեն բառապաշարի ձևավորման վրա, փոխառությունների ներթափանցման պատմական ուղիները և դրանց կիրառման ոլորտները միջնադարյան գրական միջավայրում։ Աշխատությունում դիտարկվում են ինչպես ուղղակի փոխառությունները, այնպես էլ միջնորդ լեզուների միջոցով ներթափանցած բառային միավորները, որոնք արտացոլում են հայ-արաբական մշակութային և քաղաքական շփումների բազմաշերտ բնույթը։

Psychology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հիմնային պահանջմունքների և անձնային հատկությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ մանկավարժական բուհի ուսանողների օրինակով։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել, թե անձի տարբեր հատկություններն ինչպես են կապված անվտանգության, սոցիալական շփման, ընդունված լինելու և ինքնադրսևորման պահանջմունքների արտահայտվածության հետ։ Թեման հիմնված է այն մոտեցման վրա, որ պահանջմունքները անձի հոգեբանական կառուցվածքից մեկուսացված երևույթներ չեն, այլ փոխներգործում են անձնային այլ բաղադրիչների հետ և կարող են ազդել մարդու վարքի, սոցիալական հարմարման և ինքնադրսևորման ձևերի վրա։ Աշխատանքի էմպիրիկ ուսումնասիրությանը մասնակցել են Խ. Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ-ի երկրորդ կուրսի 139 ուսանողներ։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվել են հիմնային պահանջմունքների բավարարվածության աստիճանի ախտորոշման մեթոդիկա և Ռ. Կետտելի 16-գործոնային անձնային հարցարանը, իսկ պահանջմունքների և անձնային հատկությունների փոխհարաբերությունները գնահատվել են Սպիրմենի կարգային համահարաբերակցության մեթոդով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են սոցիալական, ընդունված լինելու, անվտանգության և ինքնադրսևորման պահանջմունքների ու տարբեր անձնային գործոնների միջև առկա կապերը՝ փորձելով առանձնացնել այն հատկությունները, որոնք առավել նշանակալի դեր ունեն պահանջմունքների դրսևորման և դրանց բավարարման միջոցների ընտրության գործընթացում։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ տարբեր պահանջմունքների դրսևորումները կապված են Կետտելի անձնային գործոնների տարբեր համակցությունների հետ, իսկ որոշ գործոններ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մի քանի պահանջմունքների դեպքում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես ապագա մանկավարժների անձնային զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ուսանողի պահանջմունքային համակարգի և անձնային առանձնահատկությունների փոխկապակցվածության ըմբռնումը կարող է նպաստել նրա սոցիալական հարմարմանը, մասնագիտական ինքնադրսևորմանը և անձնային ներուժի բացահայտմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել ընդհանուր և կրթական հոգեբանության, մանկավարժական հոգեբանության, ուսանողների անձնային զարգացման և մասնագիտական պատրաստվածության ուսումնասիրություններում։

Other Subjects

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1975 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի օրացույցային ցանկը՝ ներառելով պատմական իրադարձությունների, մշակույթի, գիտության, հասարակական կյանքի և այլ ոլորտների կարևոր ամսաթվեր։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատու նյութ՝ օգնելու գրադարաններին, կրթական և մշակութային հաստատություններին կազմակերպել թեմատիկ միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ, զրույցներ և տեղեկատվական աշխատանքներ։ Օրացույցում ընդգրկված տարեթվերը կարող են ծառայել որպես հիմք պատմական իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների կյանքի և գործունեության, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն ունեցող երևույթների վերաբերյալ նյութերի պատրաստման համար։ Հրատարակությունը օգտակար է գրադարանավարների, ուսուցիչների, մշակույթի ոլորտի աշխատակիցների, կազմակերպիչների և պատմական ու մշակութային տեղեկատու նյութերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը ներկայացնում է սեմինար պարապմունքների համար նախատեսված ուսումնական նյութերի համակարգված ժողովածու, որը նպատակ ունի աջակցել ուսանողների տեսական գիտելիքների խորացմանը և գործնական քննարկումների կազմակերպմանը։ Այն ընդգրկում է տարբեր թեմատիկ բաժիններ՝ կախված ուսումնասիրվող առարկայից, և առաջարկում է հարցադրումներ, քննարկման խնդիրներ, վերլուծական առաջադրանքներ և ինքնուրույն աշխատանքի նյութեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեմինարների կառուցվածքի մեթոդական ապահովմանը՝ նպատակների ձևակերպում, քննարկման փուլերի կազմակերպում, ուսանողների ակտիվ ներգրավում և գնահատման չափանիշների սահմանում։ Աշխատությունում ներկայացված նյութերը նպաստում են քննադատական մտածողության, վերլուծական կարողությունների և ակադեմիական քննարկման հմտությունների զարգացմանը։ Հեղինակը կամ կազմողները ընդգծում են նաև դասախոս-ուսանող ինտերակտիվ փոխգործակցության կարևորությունը ուսումնական գործընթացում։ Այս աշխատանքը կարող է օգտագործվել որպես մեթոդական ուղեցույց բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների և ուսանողների համար՝ սեմինարների արդյունավետ կազմակերպման նպատակով։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հարկային կառավարման համակարգում առկա կազմակերպական, վարչարարական, տնտեսական և տեխնոլոգիական խնդիրները և գնահատել դրանց ազդեցությունը պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման, հարկային կարգապահության և տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հարկային վարչարարության հիմնական մեխանիզմները, հարկերի հաշվարկման և գանձման գործընթացները, հարկային պարտավորությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը, ինչպես նաև հարկ վճարողների և պետական մարմինների փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային վարչարարության պարզեցմանը, հարկային գործընթացների թվայնացմանն ու ավտոմատացմանը, տվյալների արդյունավետ օգտագործմանը և հարկային վերահսկողության ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը։ Կարևորվում է նաև հարկային համակարգի թափանցիկության և կանխատեսելիության ապահովումը, քանի որ պարզ և հասկանալի կանոնները կարող են նպաստել հարկային կարգապահության բարձրացմանը և ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև հարկային բեռի օպտիմալացման, հարկային ռիսկերի կառավարման, հարկերից խուսափելու դեմ պայքարի և հարկային պարտավորությունների կամավոր կատարման խթանման խնդիրները։ Աշխատանքը անդրադառնում է պետական կառավարման արդյունավետության և հարկային համակարգի փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով, որ արդյունավետ վարչարարությունը պետք է միաժամանակ ապահովի պետական եկամուտների կայունությունը և նվազագույնի հասցնի հարկ վճարողների համար ավելորդ վարչական ծախսերն ու բարդությունները։ Հնարավոր լուծումների շարքում կարևորվում են էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացումը, հարկային տվյալների վերլուծական համակարգերի կատարելագործումը, մասնագիտական կարողությունների բարձրացումը, վերահսկողության ռիսկերի վրա հիմնված մոտեցումների ընդլայնումը և հարկ վճարողների սպասարկման որակի բարելավումը։ Ստացված մոտեցումները կարող են նպաստել հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը, պետական ֆինանսների կայունացմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը և հարկային հարաբերությունների նկատմամբ վստահության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի հիմնավորել Հայաստանի Հանրապետությունում ժամանակակից, արդյունավետ և հավասարակշռված հարկային կառավարման համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը՝ համադրելով պետական ֆինանսական շահերը, տնտեսական զարգացման նպատակները և հարկ վճարողների օրինական շահերը։

Religion

Աշխատությունը Նոր Կտակարանի չորս Ավետարանների՝ Մատթեոսի, Մարկոսի, Ղուկասի և Հովհաննեսի գրքերի քրդերեն թարգմանությունն է՝ հայոց այբուբենով։ Այն ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքին, քարոզչությանը, ուսմունքին, հրաշքներին, խաչելությանը և հարությանը վերաբերող ավետարանական պատմությունները՝ ըստ չորս ավետարանիչների շարադրանքի։ Յուրաքանչյուր Ավետարան ունի իր առանձնահատուկ կառուցվածքն ու շեշտադրումները, սակայն բոլորը միասին ներկայացնում են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար պատմություններն ու ուսմունքները։ Հրատարակությունը նշանակալի է նաև լեզվական և մշակութային տեսանկյունից, քանի որ քրդերեն տեքստը գրված է հայոց այբուբենով՝ արտացոլելով այն պատմական միջավայրը, որտեղ հայերեն տառերը կիրառվել են նաև այլ լեզուներով գրականություն ստեղծելու և տարածելու համար։ Այսպիսի հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել քրիստոնեական գրականության հասանելիության ընդլայնման և քրդախոս ընթերցողների շրջանում կրոնական տեքստերի տարածման գործում։ Գիրքը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է քրդերեն գրավոր լեզվի պատմության, հայատառ քրդերեն գրականության, Աստվածաշնչի թարգմանությունների և Օսմանյան կայսրության բազմալեզու հրատարակչական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Պատմագիտական աղբյուրները հաստատում են, որ 1857 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս է տեսել քրդերենով և հայոց այբուբենով հրատարակված չորս Ավետարանների այս ժողովածուն: