Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1973: Հունվար, փետրվար, մարտ
Հրատարակությունը տեղեկատու-օրացույց է, որը ներկայացնում է 1973 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընթացքում նշվող և հիշատակվող կարևոր ու հիշարժան տարեթվերը, իրադարձություններն ու տարելիցները։ Այն կազմված է որպես արագ կողմնորոշվելու և տեղեկություն ստանալու հարմար միջոց՝ մեկտեղելով պատմական, մշակութային, հասարակական, գիտական և այլ բնույթի նշանակալի ամսաթվեր։ Նյութը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր ամսվա կտրվածքով հետևելու տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող կարևոր իրադարձությունների տարեդարձերին, նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարեթվերին և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող այլ հիշատակի օրերի։ Հրատարակության կառուցվածքը նպաստում է ամսաթվերի համակարգված ներկայացմանը և դրանք համապատասխան իրադարձությունների ու անձանց հետ կապելուն՝ դարձնելով այն գործնական տեղեկատու ինչպես մասնագիտական, այնպես էլ ընդհանուր հետաքրքրությունների շրջանակում օգտագործելու համար։ Նման օրացույցային ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես պատմական հիշողության պահպանման, մշակութային ժառանգության հանրահռչակման և տարբեր ոլորտներում կարևոր տարեդարձերի ու հիշատակի օրերի վերաբերյալ տեղեկատվության արագ որոնման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանների, մշակութային և կրթական հաստատությունների աշխատակիցներին, ուսուցիչներին, դասախոսներին, պատմաբաններին, մատենագետներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են նշանավոր իրադարձությունների ու անհատների տարեգրությամբ։
Updated: 2026-09-22
Economics
Ակտիվների և պասիվների գնահատման բարելավման հիմնախնդիրները (ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի ակտիվների և պարտավորությունների գնահատման մեթոդաբանական ու կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում բանկի ֆինանսական վիճակի իրական և համադրելի պատկերի ձևավորման համար ակտիվների ու պասիվների արժեքային գնահատման նշանակությունն է, ինչպես նաև գնահատման մոտեցումների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ակտիվների շրջանակում դիտարկվում են բանկի ֆինանսական ռեսուրսների տեղաբաշխման հիմնական ուղղությունները՝ վարկային ներդրումները, արժեթղթերը, դրամական միջոցները և այլ ֆինանսական պահանջները, իսկ պասիվների ուսումնասիրությունը ներառում է ներգրավված միջոցները, ավանդները, փոխառությունները և բանկի ֆինանսավորման այլ աղբյուրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ակտիվների որակի գնահատմանը, քանի որ դրանց եկամտաբերությունը, իրացվելիությունը և ռիսկայնությունը անմիջականորեն կապված են բանկի ֆինանսական կայունության հետ։ Քննվում են վարկային պորտֆելի գնահատման, հնարավոր կորուստների ճանաչման, ֆինանսական գործիքների արժեքի որոշման և հաշվապահական տեղեկատվության արժանահավատության խնդիրները։ Պասիվների գնահատման տեսանկյունից ուսումնասիրվում են ներգրավված ռեսուրսների կառուցվածքը, դրանց ժամկետայնությունը, արժեքը և բանկի ֆինանսավորման կայունության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ակտիվների և պարտավորությունների ժամկետային ու արժութային կառուցվածքների համապատասխանեցմանը, քանի որ դրանց միջև անհավասարակշռությունը կարող է առաջացնել իրացվելիության, տոկոսադրույքային և արժութային ռիսկեր։ Հետազոտվում է նաև ակտիվների և պասիվների կառավարման կապը բանկի եկամտաբերության, կապիտալի բավարարության և ընդհանուր ռիսկային դիրքի հետ։ Գնահատման մեթոդների կատարելագործումը դիտարկվում է հաշվապահական հաշվառման, ֆինանսական վերլուծության և ռիսկերի կառավարման փոխկապակցվածության շրջանակում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական հաշվետվությունների տեղեկատվական նշանակությանը և գնահատման միասնական ու հիմնավորված սկզբունքների կիրառման անհրաժեշտությանը՝ բանկերի ֆինանսական ցուցանիշների համադրելիությունն ապահովելու համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջազգային բանկային և հաշվապահական մոտեցումների կիրառելիությանը ազգային ֆինանսական համակարգում՝ հաշվի առնելով տեղական շուկայի առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը միավորում է բանկային գործի, ֆինանսական հաշվառման, ակտիվների և պարտավորությունների կառավարման ու ֆինանսական ռիսկերի գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գնահատման համակարգի բարելավման ուղղությունները և նպաստել առևտրային բանկերի ֆինանսական կառավարման արդյունավետության ու կայունության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-23
Pedagogy
Միջանձնային հաղորդակցման իրականացման ուղիներն ու տեխնոլոգիաները կրտսեր դպրոցում
Ուսումնասիրությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցում միջանձնային հաղորդակցման իրականացման ուղիների և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով երեխաների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները։ Աշխատության կենտրոնում սովորողների, ուսուցիչների և դասարանական միջավայրի մյուս մասնակիցների միջև արդյունավետ հաղորդակցության ձևավորումն է՝ որպես կրթական գործընթացի հաջողության և երեխայի սոցիալական զարգացման կարևոր պայման։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բանավոր և ոչ բանավոր հաղորդակցության ձևերը, փոխադարձ լսելու, հարցադրումներ կատարելու, մտքերն ու զգացմունքներն արտահայտելու, համագործակցելու և կոնֆլիկտային իրավիճակները կառուցողականորեն հաղթահարելու եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի հաղորդակցական վարքագծին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ստեղծել վստահության, փոխադարձ հարգանքի և հոգեբանական անվտանգության վրա հիմնված դասարանային միջավայր։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են դերային խաղերի, խմբային աշխատանքի, զույգերով առաջադրանքների, քննարկումների, համագործակցային ուսուցման և այլ ինտերակտիվ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ սովորողների հաղորդակցական կարողությունների զարգացման նպատակով։ Կարևորվում է նաև ժամանակակից տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառումը, որոնք կարող են ընդլայնել սովորողների փոխգործակցության հնարավորությունները և դարձնել ուսուցման գործընթացը առավել մասնակցային ու հետաքրքիր։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև հաղորդակցման դժվարությունների առաջացման պատճառները, մասնավորապես՝ ամաչկոտությունը, փոխադարձ չհասկանալը, սոցիալական հմտությունների անբավարար զարգացումը և դասարանական հարաբերություններում առաջացող հակասությունները։ Հաղորդակցական կարողությունների նպատակային զարգացումը կարող է նպաստել երեխայի ինքնավստահության, սոցիալական հմտությունների, համագործակցային վարքագծի և ուսումնական ակտիվության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչների, մանկավարժների, հոգեբանների և կրթության կազմակերպիչների համար՝ միջանձնային հաղորդակցության արդյունավետ մեթոդներ ընտրելու և կիրառելու նպատակով։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողներին, հետազոտողներին և կրտսեր դպրոցականների կրթության ու զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։
Updated: 2026-09-17
Medicine
Սպառողական վարքի ձևավորման ռազմավարությունը և մոնիթորինգը որպես դեղագործական շուկայի մենեջմենթի զարգացման կարևոր գործոն
Գիրքը նվիրված է դեղագործական շուկայում սպառողական վարքի ձևավորման ռազմավարությունների և դրանց շարունակական մոնիթորինգի դերին՝ որպես ոլորտի արդյունավետ կառավարման և զարգացման կարևոր գործոնի։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են սպառողների վարքագծի վրա ազդող սոցիալական, տնտեսական, հոգեբանական և մշակութային գործոնները, վերլուծվում են դեղագործական արտադրանքի ընտրության առանձնահատկությունները, պահանջարկի ձևավորման օրինաչափությունները և շուկայական միտումները։ Հեղինակը ներկայացնում է սպառողական վարքի ուսումնասիրության, տվյալների հավաքագրման և վերլուծության ժամանակակից մեթոդներ, գնահատում մոնիթորինգի նշանակությունը մարքեթինգային որոշումների ընդունման, ծառայությունների կատարելագործման և մրցունակության բարձրացման գործընթացում։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև դեղագործական կազմակերպությունների կառավարման, հաճախորդակենտրոն ռազմավարությունների մշակման, շուկայի սեգմենտավորման, հաղորդակցման արդյունավետության և ծառայությունների որակի բարելավման հարցերին։ Աշխատությունը համատեղում է տեսական հիմնավորումները և գործնական առաջարկությունները՝ նպատակ ունենալով նպաստել դեղագործական շուկայի կայուն զարգացմանը և կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է դեղագետների, առողջապահության կազմակերպիչների, մարքեթինգի և կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, գիտահետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-08-23
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա (1984, Մարտ, թիվ 10)
Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական համակարգված տեղեկություններ՝ ընդգրկելով տարբեր տարիներին հրապարակված գրքեր, հոդվածներ, ուսումնասիրություններ և գիտական նյութեր, որոնք վերաբերում են հանրապետության մշակութային կյանքի զարգացման տարբեր ուղղություններին։ Այն նպատակ ունի ապահովել գիտական և տեղեկատվական հենք հետազոտողների, գրադարանավարների և մշակութաբանների համար՝ հեշտացնելով համապատասխան աղբյուրների որոնումը և օգտագործումը։ Մատենագիտական նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ բաժինների՝ ներառելով կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, գրականություն և ժողովրդական արվեստ, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում ստեղծված գիտական և հրապարակախոսական աշխատանքներին, որոնք արտացոլում են ժամանակի գաղափարական և գեղագիտական մոտեցումները մշակույթի նկատմամբ։ Աշխատությունը կարևոր գործիք է տեղեկատվության համակարգման և գիտական հետազոտությունների համար, քանի որ այն օգնում է պատկերացում կազմել ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի վերաբերյալ հրատարակված գրականության ծավալի և բովանդակային ուղղությունների մասին։
Updated: 2026-09-21
Biology
Մոլեկուլային ֆլուորեսցենցիայի հիմունքները
Գիրքը ներկայացնում է ֆլուորեսցենցիայի երևույթի տեսական և փորձարարական հիմքերը՝ կենտրոնանալով մոլեկուլային մակարդակում տեղի ունեցող լուսարձակման գործընթացների վրա։ Բացատրվում է, թե ինչպես են մոլեկուլները կլանում էներգիա և այնուհետև արտանետում լուսային քվանտներ՝ անցնելով գրգռված վիճակից հիմնական վիճակ։ Այս շրջանակում քննարկվում են էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը, անցումների հավանականությունները, ինչպես նաև տարբեր հանգամանքներ, որոնք ազդում են ֆլուորեսցենցիայի ինտենսիվության և սպեկտրի վրա։ Աշխատության կարևոր բաժիններից մեկը վերաբերում է ֆլուորեսցենտ մեթոդների կիրառություններին։ Ներկայացվում են, թե ինչպես կարելի է օգտագործել ֆլուորեսցենցիան նյութերի կառուցվածքային ուսումնասիրության, կենսաբանական համակարգերի վերլուծության և քիմիական միջավայրերի հետազոտության մեջ։ Մասնավորապես ընդգծվում է դրա նշանակությունը կենսամոլեկուլների ուսումնասիրության մեջ, որտեղ ֆլուորեսցենտ մարկերները հնարավորություն են տալիս հետևել բարդ կենսաբանական գործընթացներին բարձր զգայունությամբ։ Գիրքը նաև անդրադառնում է փորձարարական տեխնիկային՝ նկարագրելով ֆլուորեսցենտ չափումների սարքավորումները, մեթոդները և արդյունքների մշակման սկզբունքները։ Նյութը ներկայացված է այնպես, որ ընթերցողը կարողանա կապ հաստատել տեսության և պրակտիկայի միջև՝ հասկանալով ինչպես հիմնարար ֆիզիկական օրենքները, այնպես էլ դրանց կիրառությունը գիտական հետազոտություններում և տեխնոլոգիական զարգացումներում։
Updated: 2026-08-29