Исследование динамической структуры свойств многокомпонентных фосфолипидных бислоев при помощи компьютерного эксперимента

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ամիր Փազվարիի դուբեյթիների լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում ունենալով դրանց բառապաշարը, քերականական կառուցվածքը, հնչյունական և ձևաբանական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է բանաստեղծական տեքստերի լեզուն՝ հաշվի առնելով դրանց ժողովրդական, բարբառային և գրական բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական խոսվածքի ազդեցությանը, բառերի ու քերականական ձևերի գործածությանը, արտահայտչական միջոցներին և լեզվական այն առանձնահատկություններին, որոնք տարբերակում են այս ստեղծագործությունները պարսկերենի գրական այլ դրսևորումներից։ Դուբեյթիների լեզվական քննությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն բացահայտելու հեղինակի ստեղծագործական լեզվի բնորոշ գծերը, այլև պատկերացում կազմելու Իրանի հյուսիսային շրջանների լեզվական ու մշակութային միջավայրի, բանավոր ավանդույթի և ժողովրդական պոեզիայի զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել իրանագետների, լեզվաբանների, պարսից գրականության և բարբառագիտության մասնագետների, բանագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Թիֆլիսի (Թբիլիսի) հայ համայնքի կյանքի պատկերացմանը՝ ընդգրկելով նրանց սոցիալ-մշակութային կենցաղը, քաղաքային միջավայրում ձևավորված ինքնությունը և պատմական զարգացումները։ Հեղինակը վերլուծում է Թիֆլիսի հայերի դերը քաղաքային տնտեսության, արհեստների, առևտրի և մշակութային կյանքի ձևավորման մեջ՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով XIX–XX դարերի ընթացքում նրանց ունեցած ներդրմանը։ Գրքում դիտարկվում են նաև համայնքի ներքին կազմակերպման առանձնահատկությունները՝ կրթական հաստատությունները, եկեղեցական կյանքը, մամուլը և մշակութային միավորումները, որոնք նպաստել են ազգային ինքնության պահպանմանը բազմազգ միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենցաղային մշակույթին՝ ընտանեկան հարաբերություններին, ավանդույթներին, լեզվական միջավայրին և քաղաքային առօրյայի առանձնահատկություններին, որոնք ձևավորել են Թիֆլիսի հայերի յուրահատուկ մշակութային դիմագիծը։ Հեղինակը նաև ներկայացնում է գրական և գեղարվեստական աղբյուրների հիման վրա վերակառուցված համայնքային կյանքի պատկերներ՝ ընդգծելով քաղաքի բազմազգ կառուցվածքում հայերի սոցիալ-մշակութային փոխազդեցությունները։ Աշխատությունը արժեքավոր է պատմաբանների, ազգագրագետների և կովկասագիտության հետազոտողների համար՝ նպաստելով Թիֆլիսի հայ համայնքի պատմության և մշակութային ժառանգության ավելի խոր ըմբռնմանը։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Արևմտյան Հայաստանի խնդրի և դրա նկատմամբ Գերմանիայի քաղաքականության ուսումնասիրությանը Առաջին աշխարհամարտի տարիներին՝ 1914 թվականի օգոստոսից մինչև 1918 թվականի մարտը։ Հետազոտության կենտրոնում Օսմանյան կայսրության տարածքում գտնվող հայկական նահանգների նկատմամբ Գերմանիայի ռազմաքաղաքական և դիվանագիտական մոտեցումներն են, ինչպես նաև այդ քաղաքականության ձևավորման վրա ազդող գերմանական, օսմանյան և եվրոպական շահերի փոխհարաբերությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է Առաջին աշխարհամարտի նախօրեին և պատերազմի ընթացքում Գերմանիայի ու Օսմանյան կայսրության միջև ձևավորված ռազմավարական համագործակցությունը, որի պայմաններում հայկական հարցը ձեռք էր բերում ոչ միայն մարդասիրական և ազգային, այլև աշխարհաքաղաքական նշանակություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Արևմտյան Հայաստանի տարածքների ռազմավարական դիրքին, գերմանական քաղաքական և ռազմական շրջանակների հետաքրքրություններին, ինչպես նաև տարածաշրջանում ազդեցության ընդլայնման ձգտումներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է պատերազմի ընթացքում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների, տեղահանությունների և զանգվածային կոտորածների վերաբերյալ գերմանական իշխանությունների, դիվանագետների և ռազմական շրջանակների դիրքորոշումների վերլուծությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել այն հակասությունները, որոնք առաջանում էին քաղաքական և ռազմական դաշնակցային շահերի ու հայկական բնակչության նկատմամբ տեղի ունեցող հանցագործությունների արձագանքման միջև։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գերմանական դիվանագիտական փաստաթղթերին, պաշտոնական հաղորդագրություններին, հուշագրություններին և այլ աղբյուրներին, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական որոշումների և դիրքորոշումների ձևավորման ընթացքը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Բեռլինի և Կոստանդնուպոլսի հարաբերություններին, Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականությանը, ռազմական գործողությունների զարգացմանը և դրանց ազդեցությանը հայկական բնակչության վիճակի վրա։ 1917 թվականի ռուսական հեղափոխություններից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր ռազմաքաղաքական իրավիճակը և 1918 թվականի Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը նույնպես կարևոր նշանակություն ունեն հետազոտության ժամանակագրական շրջանակում, քանի որ դրանք փոխեցին Կովկասում ուժերի հարաբերակցությունը և ազդեցության հնարավորությունները։ Աշխատության արդյունքները հնարավորություն են տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Առաջին աշխարհամարտի տարիներին Արևմտյան Հայաստանի շուրջ ընթացող միջազգային քաղաքականության մասին և գնահատել Գերմանիայի դերը այդ գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն Հայոց ցեղասպանության պատմության, այլև Առաջին աշխարհամարտի դիվանագիտական և աշխարհաքաղաքական պատմության տեսանկյունից։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության պատմության մասնագետներին, ցեղասպանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է շարժողական ակտիվության երկարատև սահմանափակման պայմաններում գլխուղեղի բջիջներում ընթացող կենսաքիմիական և նյարդաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով ներբջջային կալցիումային ազդանշանների, ֆոսֆոլիպիդային նյութափոխանակության և ԳԱԿԹ-ային նյարդահաղորդչական համակարգի փոխադարձ կապերի վրա։ Հետազոտության առանցքում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ֆիզիկական ակտիվության նվազումը կարող է ազդել նյարդային բջիջների իոնային հավասարակշռության, բջջաթաղանթների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ վիճակի և արգելակող նյարդահաղորդման գործընթացների վրա։ Ներբջջային Ca²⁺-ը դիտարկվում է որպես կարևոր երկրորդային ազդանշանային գործոն, որը մասնակցում է նեյրոնների գրգռելիության, նյարդահաղորդիչների արտազատման, ֆերմենտային համակարգերի ակտիվության և բջջային նյութափոխանակության կարգավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կալցիումային հոմեոստազի հնարավոր փոփոխությունների և ֆոսֆոլիպիդների փոխակերպումների միջև կապերին, քանի որ թաղանթային լիպիդները ոչ միայն բջջային թաղանթների կառուցվածքային բաղադրիչներ են, այլև մասնակցում են ներբջջային ազդանշանային գործընթացներին։ Քննվում են ֆոսֆոլիպիդային նյութափոխանակության փոփոխությունները որպես նեյրոնային թաղանթների ֆունկցիոնալ վիճակի և ազդանշանային համակարգերի աշխատանքի հնարավոր ցուցանիշներ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է ԳԱԿԹ համակարգի դերը՝ որպես կենտրոնական նյարդային համակարգի հիմնական արգելակող կարգավորման մեխանիզմներից մեկը, որը մասնակցում է նեյրոնային գրգռելիության և գրգռող ու արգելակող ազդակների հավասարակշռության պահպանմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պարզել, թե այս երեք համակարգերի փոփոխությունները որքանով են փոխկապակցված և կարող են արդյոք կազմել հիպոկինեզիայի նկատմամբ գլխուղեղի հարմարվողական կամ սթրեսային արձագանքի միասնական մեխանիզմի մաս։ Դիտարկվում են նաև փոփոխությունների ժամանակային բնույթը և դրանց հնարավոր դարձելիությունը՝ տարբերակելով հարմարվողական վերակազմավորումները բջջային գործառույթների խանգարման հետ կապված երևույթներից։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են սահմանափակ շարժողական ակտիվության պայմաններում կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ վերափոխումների կենսաքիմիական հիմքերը հասկանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է նեյրոքիմիայի, նյարդաֆիզիոլոգիայի, բջջային կենսաբանության և կենսաքիմիայի մոտեցումները՝ ներկայացնելով ներբջջային ազդանշանային, թաղանթային և նյարդահաղորդչական համակարգերի փոխազդեցությունը որպես գլխուղեղի հարմարվողականության ուսումնասիրման կարևոր ուղղություն։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Ղրիմում պահպանված և ստեղծված հին հայկական ձեռագրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայկական գրավոր մշակույթի կարևոր էջերից մեկը։ Այն անդրադառնում է միջնադարյան և հետագա ժամանակաշրջաններում Ղրիմի հայկական համայնքների գործունեությանը, ձեռագրերի ստեղծման պայմաններին, պահպանման պատմությանը և դրանց գիտական արժեքին։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են ձեռագրերի բովանդակային առանձնահատկությունները, գրության ձևերը, հիշատակարանները, ինչպես նաև այն պատմական տեղեկությունները, որոնք բացահայտում են Ղրիմի հայերի հոգևոր, մշակութային և հասարակական կյանքը։ Ղրիմը դարեր շարունակ եղել է հայկական գրչության և մանրանկարչության կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ ստեղծվել են բազմաթիվ արժեքավոր մատյաններ, իսկ տեղի ձեռագրական դպրոցը նշանակալի դեր է ունեցել հայկական գրքի արվեստի զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայագիտության, պատմության և արվեստագիտության ոլորտների ուսումնասիրողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ոչ միայն ձեռագրերի արտաքին ձևավորման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների, այլև դրանցում պահպանված պատմական հիշողության մասին։ Նյութը ներկայացնում է անցյալի մշակութային ժառանգությունը՝ ընդգծելով հայկական ձեռագրերի դերը ազգային ինքնության, գիտելիքի փոխանցման և միջնադարյան մշակույթի պահպանման գործում։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է հատուկ տեխնոլոգիական եղանակով ձևավորված կոնստրուկտիվ բետոնների ֆիզիկական և մեխանիկական բնութագրերի ժամանակային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նյութի հասունացման ընթացքում կառուցվածքի ձևավորմանն ու ամրության զարգացմանը։ Հետազոտության հիմքում բետոնի հատկությունների կախվածությունն է նրա տարիքից՝ սկսած կարծրացման սկզբնական փուլերից մինչև ավելի երկարատև շահագործման ժամանակահատվածներ։ Քննվում են ցեմենտային կապակցանյութի հիդրատացման, կառուցվածքային խտացման և լցանյութի ու շաղախային բաղադրիչի միջև կապերի աստիճանական ձևավորման ազդեցությունները նյութի ընդհանուր վարքի վրա։ Կարևորվում են այնպիսի ցուցանիշներ, ինչպիսիք են խտությունը, սեղմման և ձգման պայմաններում ամրությունը, դեֆորմացիոն հատկությունները, առաձգականության բնութագրերը, ծակոտկենությունը և կառուցվածքային համասեռությունը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում կիրառվող տեխնոլոգիայի առանձնահատկություններին, որի դեպքում նախապես տեղադրված խոշոր լցանյութի միջանկյալ տարածությունները լրացվում են համապատասխան շաղախային զանգվածով։ Այս պայմաններում վերջնական նյութի հատկությունները մեծապես պայմանավորված են լցանյութի և կապակցող միջավայրի փոխազդեցությամբ, շաղախի տարածման համասեռությամբ և ձևավորված կոնտակտային գոտիների որակով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տարբեր տարիքում ստացված ցուցանիշները և բացահայտելու դրանց փոփոխության ընդհանուր օրինաչափությունները՝ գնահատելով, թե որ փուլերում է տեղի ունենում մեխանիկական հատկությունների առավել ինտենսիվ զարգացումը և ինչպես է հետագայում փոխվում այդ գործընթացի արագությունը։ Կարող են դիտարկվել նաև կարծրացման միջավայրի, խոնավության և ջերմաստիճանի ազդեցությունները՝ որպես բետոնի կառուցվածքի ու հատկությունների ձևավորման վրա ազդող կարևոր գործոններ։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը նշանակություն ունի կոնստրուկտիվ տարրերի հաշվարկային բնութագրերի հիմնավորման, շինարարական տեխնոլոգիայի արդյունավետության գնահատման և նյութի երկարաժամկետ վարքի կանխատեսման համար։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի ժամանակի ընթացքում ամրության ու դեֆորմացիոն հատկությունների փոխկապակցված ուսումնասիրությունը, քանի որ իրական շինարարական կառուցվածքների հուսալիությունը պայմանավորված է ոչ միայն սկզբնական ամրությամբ, այլև նյութի հետագա կառուցվածքային զարգացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շինարարական նյութագիտության, բետոնի տեխնոլոգիայի և կառուցվածքային մեխանիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով առավել ամբողջական պատկերացում ձևավորել տվյալ եղանակով ստացված բետոնների հատկությունների ժամանակային զարգացման և դրանց ինժեներական կիրառելիության վերաբերյալ։