Древние армянские рукописи из Крыма

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է OCR և HTR տեխնոլոգիաների կիրառմանը հայկական մշակութային և գրավոր ժառանգության պահպանման, թվայնացման և հետագա ուսումնասիրության գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են նիշերի օպտիկական ճանաչման և ձեռագիր տեքստերի ավտոմատ վերծանման տեխնոլոգիաների տեսական ու գործնական հիմքերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերեն տպագիր և ձեռագիր նյութերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են հին գրքերի, ձեռագրերի, արխիվային փաստաթղթերի, պարբերականների և այլ արժեքավոր աղբյուրների թվայնացման խնդիրները, որոնց լուծումը կարևոր նշանակություն ունի մշակութային ժառանգության երկարաժամկետ պահպանման և հասանելիության ապահովման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն գրային համակարգի, ուղղագրական տարբերակների, պատմական տառաձևերի, ձեռագրական ոճերի և փաստաթղթերի ֆիզիկական վիճակի հետ կապված տեխնիկական դժվարություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են պատկերների նախնական մշակման, տեքստի հատվածավորման, նիշերի ճանաչման, ձեռագրի վերծանման, սխալների հայտնաբերման և արդյունքների հետագա ճշգրտման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մեքենայական ուսուցման և արհեստական բանականության մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ստեղծել հայերեն նյութերի ճանաչման և վերծանման ավելի արդյունավետ մոդելներ։ Գիրքը քննարկում է նաև թվայնացված նյութերի որոնելիության և կառուցակարգման խնդիրը, քանի որ OCR և HTR տեխնոլոգիաների միջոցով ստացված մեքենայաընթեռնելի տեքստը կարող է զգալիորեն ընդլայնել պատմական և մշակութային աղբյուրների գիտական օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ տեխնոլոգիական գործիքների կիրառումը կարող է նպաստել ոչ միայն արժեքավոր նյութերի ֆիզիկական պահպանմանը, այլև դրանց գիտական շրջանառությանը, առցանց հասանելիությանը, լեզվաբանական և պատմագիտական վերլուծությանը։ Առանձին կարևորություն ունի նաև թվային պահոցների, էլեկտրոնային գրադարանների և մշակութային ժառանգության տվյալների շտեմարանների զարգացման հնարավորությունը, որտեղ ճանաչված և կառուցակարգված տեքստերը կարող են ծառայել որպես հետազոտական նոր ռեսուրս։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել հայկական գրավոր ժառանգության թվայնացման ազգային և միջազգային ծրագրերի, ինչպես նաև թվային հայագիտության զարգացման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել թվային հումանիտար գիտությունների մասնագետներին, ծրագրավորողներին, տվյալների գիտնականներին, գրադարանագետներին, արխիվագետներին, հայագետներին, լեզվաբաններին, պատմաբաններին, ձեռագրագետներին, մշակութային ժառանգության պահպանության մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Պատմություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է «Ամերիկան որպես մանդատային իշխանություն Հայաստանի համար» գաղափարի պատմական, քաղաքական և միջազգային հարաբերությունների համատեքստը՝ վերլուծելով այն որպես տեսական և երբեմն նաև քաղաքական քննարկումների թեմա, այլ ոչ թե փաստացի իրականացված մանդատային կարգավիճակ։ Նյութում քննարկվում են XX դարի սկզբի միջազգային մանդատային համակարգի ընդհանուր սկզբունքները՝ Ազգերի Լիգայի շրջանակներում, և այն պատմական առաջարկները, որոնք կապված էին Հայաստանի անկախության և տարածքային կազմակերպման տարբեր նախագծերի հետ՝ հատկապես Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված քաղաքական իրավիճակում։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ԱՄՆ-ի հնարավոր ներգրավվածության վերաբերյալ պատմական քննարկումներին, Վուդրո Վիլսոնի միջնորդական դերակատարմանը և հայկական պետականության ճանաչման ու սահմանների հարցերին։ Վերլուծության մեջ առանձնացվում է այն, որ ԱՄՆ-ն երբեք պաշտոնապես չի դարձել Հայաստանի մանդատային կառավարիչ, սակայն այդ գաղափարը կարևոր դեր է խաղացել տարածաշրջանային դիվանագիտական քննարկումների և հայկական պետականության միջազգային ընկալման ձևավորման մեջ։ Նյութը օգտակար է պատմաբանների և միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների համար՝ հասկանալու համար մանդատային համակարգի և հայկական հարցի պատմական փոխկապակցությունները։

Այլ առարկաներ

Արժեթղթերի շուկայի եկամտաբերության վերլուծությունը ֆինանսական վերլուծության կարևոր ուղղություններից է, որը նպատակ ունի գնահատել արժեթղթերում կատարված ներդրումների շահութաբերությունը, դրանց հետ կապված ռիսկերը և շուկայի ընդհանուր արդյունավետությունը։ Այս վերլուծության ընթացքում ուսումնասիրվում է բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և այլ ֆինանսական գործիքների եկամտաբերությունը՝ հաշվի առնելով ինչպես ընթացիկ եկամուտները (օրինակ՝ դիվիդենդներ կամ տոկոսներ), այնպես էլ արժեթղթի գնի փոփոխությունից ստացվող կապիտալ շահույթը։ Եկամտաբերությունը կարող է հաշվարկվել որպես տոկոսային հարաբերակցություն ներդրված կապիտալի նկատմամբ, ինչը թույլ է տալիս համեմատել տարբեր ներդրումային տարբերակներ։ Վերլուծության մեջ կարևոր դեր ունի նաև ռիսկ-եկամտաբերություն հարաբերակցությունը, քանի որ բարձր եկամտաբերությունը սովորաբար ուղեկցվում է բարձր ռիսկով, իսկ ներդրողները փորձում են գտնել օպտիմալ հավասարակշռություն այս երկու գործոնների միջև։ Արժեթղթերի շուկայի եկամտաբերության գնահատման համար կիրառվում են տարբեր մեթոդներ՝ պատմական տվյալների վերլուծություն, միջին եկամտաբերության հաշվարկ, վարիացիայի և ստանդարտ շեղման ուսումնասիրություն, ինչպես նաև ֆինանսական մոդելներ, օրինակ՝ CAPM մոդելը, որը կապում է ակտիվի եկամտաբերությունը շուկայի ընդհանուր ռիսկի հետ։ Այս վերլուծությունը կարևոր է ներդրողների, ֆինանսական կառույցների և պետական մարմինների համար, քանի որ այն օգնում է ճիշտ ներդրումային որոշումներ կայացնել, գնահատել շուկայի կայունությունը և կանխատեսել հնարավոր ֆինանսական տատանումները։

Քիմիա

Այս աշխատանքը նվիրված է ազինիլօքսիպիրիդաջոնների և ազինիլթիոպիրիդազինների շարքում նոր կառուցվածքային ածանցյալների սինթեզին և դրանց պոտենցիալ պեստիցիդային ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գտնել արդյունավետ միացություններ գյուղատնտեսական վնասատուների դեմ պայքարի համար։ Հեղինակը վերլուծում է հետազոտվող միացությունների օրգանական սինթեզի հիմնական ուղիները՝ ընդգծելով հետերոցիկլիկ համակարգերի կառուցման ռեակցիաները, ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման մեթոդները և ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածք–ակտիվություն հարաբերակցության (SAR) ուսումնասիրությանը, որը թույլ է տալիս գնահատել մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունը կենսաբանական ակտիվության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև սինթեզված ածանցյալների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ լուծելիություն, կայունություն, լիպոֆիլություն և դրանց հնարավոր ազդեցությունը կենսաբանական թիրախների հետ փոխազդեցության վրա։

Մշակույթ

Այս մատենագիտական տեղեկատվական հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ տեղեկատու-ցանկը՝ ընդգրկելով արվեստագիտության, երաժշտագիտության, թատերագիտության, կինոգիտության, կերպարվեստի պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրություններին նվիրված աշխատություններ։ Ցանկում համակարգված կերպով ներկայացվում են նոր հրատարակություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և մեթոդական նյութեր, որոնք արտացոլում են ժամանակաշրջանի գիտական և ստեղծագործական գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական մշակույթի զարգացման միտումներին, արվեստի տարբեր ճյուղերի պատմական ու տեսական ուսումնասիրություններին, ինչպես նաև մշակութային կյանքի կազմակերպման և պետական քաղաքականության վերաբերյալ հրապարակումներին։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես օժանդակ տեղեկատու աղբյուր գիտնականների, գրադարանավարների, արվեստաբանների, ուսանողների և մշակույթի ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով արդիական մատենագիտական տեղեկատվություն և նպաստելով գիտական հետազոտությունների համակարգմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Իմաստասեր Օձնեցու գրական և եկեղեցագիտական ժառանգության լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նրա երկերը դիտարկելով VIII դարի հայ գրավոր մշակույթի և գրաբարի զարգացման համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հեղինակի ստեղծագործություններում գործածված բառապաշարի, ձևաբանության, շարահյուսության, դարձվածաբանության և ոճական արտահայտչամիջոցների քննության վրա՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ինչպես ժամանակաշրջանին բնորոշ ընդհանուր լեզվական օրինաչափությունները, այնպես էլ անհատական հեղինակային լեզվի առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում բառերի իմաստային կառուցվածքը, բառընտրության սկզբունքները, եկեղեցական, աստվածաբանական, դավանաբանական և կանոնագիտական հասկացությունների արտահայտման համար կիրառվող եզրույթները, ինչպես նաև դրանց տեղը միջնադարյան հայերեն մասնագիտական բառապաշարի համակարգում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գրաբարյան բառապաշարի տարբեր շերտերին, հոմանիշային հարաբերություններին, վերացական հասկացությունների անվանումներին և այն լեզվական միջոցներին, որոնց օգնությամբ ձևակերպվում են աստվածաբանական ու փիլիսոփայական բարդ գաղափարներ։ Ձևաբանական մակարդակում ուսումնասիրվում են անվանական և բայական համակարգերի կիրառության առանձնահատկությունները, հոլովական ու խոնարհման ձևերը, դերանունների, մակբայների, կապերի և շաղկապների գործածությունը՝ դրանք համադրելով դասական գրաբարի լեզվական նորմերի հետ։ Շարահյուսական քննության ընթացքում կարևորվում են պարզ և բարդ նախադասությունների կառուցվածքը, ստորադասական հարաբերությունների արտահայտման եղանակները, շարադասությունը, նախադասության անդամների կապակցման ձևերը և ծավալուն տրամաբանական կառուցվածքների կազմակերպման միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն լեզվական կառույցներին, որոնք պայմանավորված են երկերի աստվածաբանական, մեկնողական, կանոնական կամ բանավիճային բնույթով։ Ոճագիտական տեսանկյունից դիտարկվում են կրկնությունները, հակադրությունները, զուգահեռ կառուցվածքները, հռետորական հարցերը, դիմումները և այլ արտահայտչամիջոցներ, որոնց միջոցով հեղինակն ուժեղացնում է խոսքի տրամաբանական, համոզիչ կամ հուզական ազդեցությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև աստվածաշնչյան լեզվի և վաղ քրիստոնեական մատենագրական ավանդույթի ազդեցությունը՝ պարզելու դրանց դերը հեղինակի բառապաշարի, շարահյուսության և ոճի ձևավորման գործում։ Միաժամանակ կարևորվում են այն առանձնահատկությունները, որոնք կարող են վկայել լեզվի պատմական զարգացման և դասական գրաբարի հետագա փոփոխությունների մասին։ Երկերի լեզվական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել VIII դարի հայերենի վիճակը, գրական լեզվի գործառական հնարավորությունները և եկեղեցագիտական ու գիտական մտքի արտահայտման համար ձևավորված լեզվական համակարգը։ Առանձին նշանակություն ունի հեղինակային լեզվի և ժամանակաշրջանի ընդհանուր մատենագրական ավանդույթի հարաբերակցության բացահայտումը, քանի որ այդ համեմատությունը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե որ լեզվական հատկանիշներն են ընդհանուր գրաբարյան ժառանգության դրսևորումներ, իսկ որոնք կարող են բնորոշ լինել հենց հեղինակի անհատական ոճին։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի նաև հայերենի պատմական բառագիտության և տերմինաբանության ուսումնասիրության համար, քանի որ եկեղեցական ու աստվածաբանական բնույթի երկերում պահպանվել են բազմաթիվ հասկացություններ և արտահայտություններ, որոնք արտացոլում են միջնադարյան հայկական մտավոր մշակույթի զարգացումը։ Լեզվական փաստերի համակարգված քննությունը նպաստում է ոչ միայն տվյալ հեղինակի մատենագրական ժառանգության առավել խոր ընկալմանը, այլև գրաբարի պատմության տարբեր փուլերի, հայ աստվածաբանական լեզվի և միջնադարյան գիտական ու եկեղեցական տերմինաբանության զարգացման ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, գրաբարի, պատմական քերականության, բառագիտության, ոճագիտության, հայ միջնադարյան մատենագրության և Հայոց եկեղեցու գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, հայագետների, բանասերների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։