Исследование и разработка методов синхронизации цифровых систем передачи и распределения информации

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Արարատի մարզի պայմաններում տանձենու վնասատու միջատների ուսումնասիրությանը, դրանց տեսակային կազմի, տարածվածության և վնասակարության բացահայտմանը, ինչպես նաև հատկապես տերևալվիկների դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է Հայաստանի պտղաբուծության համար, քանի որ Արարատյան հարթավայրի բնակլիմայական պայմանները նպաստավոր են տանձենու մշակության համար, սակայն միաժամանակ ստեղծում են բարենպաստ միջավայր մի շարք վնասատուների զարգացման և տարածման համար։ Հետազոտությունների արդյունքում Արարատյան հարթավայրի տանձենու տնկարկներում արձանագրվել է վնասակար տզերի և միջատների 42 տեսակ, որոնք պատկանում են երկու դասի, ութ կարգի և 25 ընտանիքի, իսկ դրանցից առավել նշանակալի վնաս հասցնող տեսակ է համարվում տանձենու սովորական տերևալվիկը՝ Psylla pyri L. Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տանձենու վրա հանդիպող վնասատուների կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց զարգացման փուլերը, տարածման պայմանները և բույսին հասցվող վնասի բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տերևալվիկներին, որոնք կարող են վնասել տանձենու տերևները և երիտասարդ հյուսվածքները, թուլացնել ծառերը և բացասաբար անդրադառնալ բույսի բնականոն զարգացման ու բերքատվության վրա։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է վնասատուների թվաքանակի և զարգացման դինամիկայի ուսումնասիրությունը՝ կապված շրջակա միջավայրի պայմանների և ծառերի վեգետացիայի տարբեր փուլերի հետ։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ավելի ճիշտ որոշել պայքարի միջոցառումների իրականացման ժամկետները և ընտրել առավել արդյունավետ մեթոդներ։ Աշխատության գործնական ուղղվածությունը հատկապես արտահայտվում է տերևալվիկների դեմ պայքարի տարբեր պատրաստուկների և մեթոդների արդյունավետության գնահատմամբ։ Հարակից հրապարակումներում ներկայացվել են Արարատյան հարթավայրի պայմաններում տանձենու սովորական տերևալվիկի դեմ նորագույն միջատասպանների փորձարկման արդյունքներ, ինչպես նաև տարբեր պատրաստուկների կենսաբանական և տնտեսական արդյունավետության ուսումնասիրություններ։ Պայքարի համակարգը կարող է ներառել ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցառումների համակցում՝ հաշվի առնելով վնասատուի զարգացման փուլը, պոպուլյացիայի խտությունը, ծառերի վիճակը և շրջակա միջավայրի պայմանները։ Կարևոր է նաև վնասատուների դեմ պայքարը կազմակերպել ոչ թե միայն արդեն առաջացած ուժեղ վնասի դեպքում, այլ կանխարգելիչ և դիտարկումների վրա հիմնված մոտեցմամբ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տանձենու վնասատուների և մշակաբույսի միջև փոխհարաբերությունների մասին՝ միաժամանակ ընդգծելով վնասատուների ճիշտ ճանաչման, դրանց զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրության և ժամանակին իրականացվող պաշտպանական միջոցառումների նշանակությունը։ Թեմայի գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ արդյունավետ պայքարի համակարգի մշակումը կարող է նպաստել տանձենու տնկարկների առողջության պահպանմանը, վնասների նվազեցմանը և բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է Արարատի մարզի պտղատու այգիների վնասատուների ուսումնասիրման և տանձենու պաշտպանության արդյունավետ մեթոդների մշակման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, բուսաբույծների, էնտոմոլոգների, բույսերի պաշտպանության մասնագետների, պտղաբույծների, գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների և հետազոտողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում պոլիֆոնիկ մտածողության և բազմաձայն գրելաոճի առանձնահատկությունների երաժշտագիտական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարբեր ձայների ինքնուրույն զարգացման, դրանց փոխհարաբերությունների, հակադրության և միաժամանակյա հնչողության կազմակերպման սկզբունքների վրա՝ բացահայտելով պոլիֆոնիայի դերը երաժշտական ձևի և գեղարվեստական արտահայտչականության կառուցման գործընթացում։ Դիտարկվում են ավանդական պոլիֆոնիկ տեխնիկայի և ժամանակակից կոմպոզիցիոն միջոցների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնցով հայ հեղինակները վերաիմաստավորել են դասական բազմաձայնության սկզբունքները նոր երաժշտական լեզվի պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են իմիտացիոն զարգացումը, կանոնային և ֆուգային սկզբունքները, հակադիր ձայների համադրումը, թեմատիկ նյութի բազմաձայն մշակումը, օստինատային կառուցվածքները և պոլիֆոնիկ հյուսվածքի կազմակերպման այլ ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պոլիֆոնիկ և հոմոֆոն-հարմոնիկ մտածողության փոխհարաբերությանը, դրանց միաձուլման եղանակներին և երաժշտական ստեղծագործության ընդհանուր դրամատուրգիայի մեջ բազմաձայնության կատարած գործառույթներին։ Քննարկվում է նաև հայկական ազգային երաժշտական ավանդույթների ազդեցությունը կոմպոզիտորական մտածողության վրա՝ ուսումնասիրելով ժողովրդական և հոգևոր երաժշտությունից բխող մեղեդային, ռիթմական ու ինտոնացիոն տարրերի ներգրավումը բազմաձայն կառուցվածքների մեջ։ Այս համատեքստում պոլիֆոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական հնարքների համակարգ, այլև որպես անհատական հեղինակային ոճի և ազգային երաժշտական մտածողության արտահայտման կարևոր միջոց։ Տարբեր ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել կոմպոզիտորների մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հետևել բազմաձայն գրելաոճի զարգացման միտումներին և գնահատել նորարարական լուծումների նշանակությունը ժամանակակից հայկական երաժշտության մեջ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ոճական առանձնահատկությունների, երաժշտական լեզվի զարգացման և եվրոպական մասնագիտական ավանդույթների հետ դրա փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտության տեսաբանների, կատարողների, երաժշտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների և ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մասնագիտական անգլերենի ուսուցման գործընթացում հաղորդակցական քերականության սկզբունքների կիրառման տեսական և մեթոդական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են օտար լեզվի դասավանդման հաղորդակցական մոտեցման հիմնական դրույթները, քերականական գիտելիքների և գործնական հաղորդակցական կարողությունների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև լեզվական կառույցների ուսուցման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քերականական կանոնների յուրացման և դրանց իրական հաղորդակցական իրավիճակներում կիրառման միջև կապի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են մասնագիտական հաղորդակցության համար անհրաժեշտ քերականական կառույցները, դրանց իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մասնագիտական տեքստերում և խոսքային իրավիճակներում կիրառման օրինաչափությունները։ Դիտարկվում են մասնագիտական բառապաշարի և քերականության համակցված ուսուցման մեթոդները, հաղորդակցական առաջադրանքների մշակման սկզբունքները և սովորողների լեզվական հմտությունների զարգացման հնարավորությունները։ Կարևորվում են երկխոսությունների, դերային խաղերի, մասնագիտական քննարկումների, իրավիճակային վարժությունների և գործնական հաղորդակցական առաջադրանքների կիրառումը քերականական գիտելիքների ամրապնդման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել մասնագիտական անգլերենի դասընթացների կազմակերպման մեթոդական մոդելներ, ուսումնական նյութերի ընտրության չափանիշներ և քերականական կառույցների գործառական ուսուցման օրինակներ։ Անդրադարձ է կատարվում սովորողների հաղորդակցական պահանջմունքների վերլուծությանը, մասնագիտական գործունեության առանձնահատկությունների հաշվառմանը և ուսուցման բովանդակության համապատասխանեցմանը կոնկրետ մասնագիտական ոլորտներին։ Առանձնացվում են քերականական ճշգրտության, խոսքի սահունության, մասնագիտական հաղորդակցության արդյունավետության և լեզվական ինքնուրույնության զարգացման խնդիրները։ Կարևորվում են նաև ուսուցման արդյունքների գնահատման մեթոդները, սովորողների ակտիվ մասնակցությունը դասապրոցեսին և հաղորդակցական կարողությունների աստիճանական ձևավորումը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի անգլերենի դասավանդման մեթոդիկայի, մասնագիտական լեզվական կրթության, կիրառական լեզվաբանության և հաղորդակցական ուսուցման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի դասախոսների, օտար լեզուների ուսուցիչների, լեզվաբանների, կրթության հետազոտողների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության կառուցվածքային համակարգի և ազգային շուկայի հավասարակշռման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արդյունաբերության ճյուղային կառուցվածքը, առանձին ոլորտների փոխհարաբերությունները, արտադրական ներուժի օգտագործման առանձնահատկությունները և կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսության զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին արտադրության, սպառման, առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությանը, ինչպես նաև ազգային շուկայում տնտեսական հավասարակշռության ձևավորման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են արդյունաբերական արտադրության կառուցվածքային անհամամասնությունները, ռեսուրսների բաշխման արդյունավետությունը, մրցունակության և արտադրական զարգացման հետ կապված գործոնները։ Քննարկվում են նաև արդյունաբերական քաղաքականության, կառուցվածքային վերափոխումների, ներդրումային գործընթացների և տեղական արտադրության զարգացման հնարավոր ուղղությունները՝ ազգային շուկայի կայուն հավասարակշռմանը նպաստելու տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու արդյունաբերության կառուցվածքային փոփոխությունների և ներքին շուկայի զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արդյունաբերության տնտեսագիտության, մակրոտնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության և ազգային շուկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Chemistry

Այս աշխատությունը նվիրված է անցումային մետաղների՝ վոլֆրամի և մոլիբդենի կարբիդային կատալիզատորների ստացման և ուսումնասիրության ժամանակակից մեթոդներին՝ մասնավորապես այրման (combustion) ռեժիմում իրականացվող սինթեզի տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին։ Նյութում մանրամասն քննարկվում են բարձր ջերմաստիճանային ինքնապարունակվող քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմները, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ բարձր ակտիվություն և կայունություն ունեցող կարբիդային կառուցվածքներ, որոնք լայն կիրառություն ունեն կատալիտիկ գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սինթեզի պայմանների՝ ջերմաստիճանի, ռեակցիոն խառնուրդի կազմի, նախնական նյութերի ընտրության և էներգետիկ հավասարակշռության ազդեցությանը վերջնական արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև ստացված նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մակերեսային հատկությունները և դրանց կապը կատալիտիկ ակտիվության հետ տարբեր քիմիական ռեակցիաներում, այդ թվում՝ ջրածնացման և հիդրոկրեկինգի գործընթացներում։ Աշխատությունը միավորում է թե՛ տեսական մոդելավորումը, թե՛ փորձարարական արդյունքները՝ ներկայացնելով համալիր մոտեցում բարձր արդյունավետությամբ կատալիզատորների մշակման համար, ինչը կարևոր է էներգետիկայի, նավթաքիմիայի և առաջադեմ նյութերի արտադրության ոլորտներում։

Economics

Բյուջեն որպես տնտեսական կատեգորիա արտահայտում է պետության կենտրոնացված դրամական ֆոնդերի ձևավորման, բաշխման և օգտագործման համակարգը, որը ցույց է տալիս տնտեսական հարաբերությունները պետության, տնտեսավարող սուբյեկտների և բնակչության միջև՝ հարկերի, պետական ծախսերի և այլ ֆինանսական հոսքերի միջոցով, իսկ դրա հիմնական դերը կայանում է տնտեսական կայունության ապահովման, սոցիալական քաղաքականության իրականացման և պետական զարգացման առաջնահերթությունների ֆինանսավորման մեջ։ ՀՀ պետական բյուջեն հանդիսանում է երկրի ֆինանսական հիմնական պլանը, որը տարեկան կտրվածքով սահմանում է եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը՝ ընդգրկելով հարկային և ոչ հարկային եկամուտներ, պետական պարտքի կառավարում, ինչպես նաև ծախսեր սոցիալական, կրթական, առողջապահական, պաշտպանական և ենթակառուցվածքային ոլորտներում, և դրա ձևավորումն ու իրականացումը համակարգվում է ՀՀ կառավարության և մասնավորապես Ministry of Finance of the Republic of Armenia-ի կողմից՝ համաձայն պետական ֆինանսական քաղաքականության։ Բյուջետային գործընթացը ներառում է պլանավորում, հաստատում, կատարում և վերահսկողություն փուլերը, որոնք նպատակ ունեն ապահովել միջոցների արդյունավետ օգտագործում և ֆինանսական կարգապահություն, իսկ դրա տնտեսական նշանակությունը արտահայտվում է նաև մակրոտնտեսական կայունության պահպանմամբ, ՀՆԱ-ի աճի խթանմամբ և պետական պարտքի կայուն կառավարմամբ։