Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու է, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ոլորտի մասնագետներին արագ տեղեկություն տրամադրել տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված համապատասխան գրականության մասին։ Նյութում ընդգրկվում են մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ, տեղեկատու և այլ տպագիր նյութեր՝ հնարավորություն տալով հետևելու ոլորտի վերաբերյալ նոր գրականության համալրմանը։ Մատենագիտական տեղեկատվությունը կազմակերպված է այնպիսի սկզբունքով, որը հեշտացնում է անհրաժեշտ նյութի որոնումն ու նույնականացումը և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ՀՍՍՀ մշակութային ու արվեստագիտական կյանքի վերաբերյալ ձևավորվող գիտական և տեղեկատվական գրականության շրջանակի մասին։ Տեղեկատուն կարող է ներառել գրականության մատենագիտական նկարագրություններ՝ հեղինակային տվյալներով, վերնագրերով, հրատարակության վայրի և ժամանակի, հրատարակչական այլ տվյալների և անհրաժեշտ լրացուցիչ տեղեկությունների նշմամբ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն ընթացիկ բնույթն է․ այն ոչ միայն պահպանում է արդեն հրապարակված գրականության մասին տեղեկությունը, այլև պարբերաբար ներկայացնում է նոր հրատարակությունները՝ նպաստելով գիտական և մշակութային տեղեկատվության օպերատիվ տարածմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, երաժշտագետների, թանգարանների և գրադարանների աշխատակիցների, դասախոսների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող այլ մասնագետների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական որոնումների, թեմատիկ գրականության հավաքագրման, գիտական աշխատանքների պատրաստման և ՀՍՍՀ մշակութային ժառանգության վերաբերյալ հրատարակությունների բացահայտման ու ուսումնասիրման գործընթացում։ Տեղեկատուն միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրատարակչական ակտիվությունը՝ հանդես գալով որպես նոր գրականության մասին արագ կողմնորոշվելու գործնական աղբյուր։

    Updated: 2026-09-03
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Informatics

    Разработка дифференциально-тейлоровских моделей решения конечных задач и создание пакета-прикладных программ

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վերջավոր խնդիրների լուծման համար դիֆերենցիալ-Թեյլորովի մոդելների մշակմանը և դրանց հիման վրա կիրառական ծրագրային փաթեթի ստեղծմանը։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների միջոցով մշակել այնպիսի մեթոդներ, որոնք հնարավորություն կտան բարդ դիֆերենցիալ խնդիրները ներկայացնել ավելի արդյունավետ հաշվարկային ձևով և ստանալ դրանց թվային լուծումները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչն է դիֆերենցիալ հավասարումների և Թեյլորի շարքի գաղափարների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոտարկումներ, գնահատել լուծումների վարքը և մշակել հաշվարկային ալգորիթմներ տարբեր տեսակի խնդիրների համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում վերջավոր խնդիրների առանձնահատկություններին, որտեղ լուծման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն դիֆերենցիալ հավասարումը, այլև սահմանային կամ այլ լրացուցիչ պայմանները։ Նման խնդիրների լուծումը հաճախ պահանջում է բարձր ճշգրտություն, կայունություն և հաշվարկային արդյունավետություն, ուստի համապատասխան մոդելների և ալգորիթմների մշակումը կարևոր նշանակություն ունի կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգչային հաշվարկների համար։ Հետազոտության ընթացքում մշակվող մոտեցումները կարող են ներառել մաթեմատիկական մոդելի ձևակերպում, լուծման թվային սխեմայի կառուցում, մոտարկման սխալի գնահատում, հաշվարկային գործընթացի օպտիմալացում և ստացված արդյունքների ստուգում։ Առանձին նշանակություն ունի կիրառական ծրագրերի փաթեթի ստեղծումը, քանի որ այն տեսական մեթոդները վերածում է գործնական հաշվարկային գործիքի։ Ծրագրային փաթեթը կարող է նախատեսված լինել տարբեր մուտքային տվյալների մշակման, մաթեմատիկական խնդիրների ավտոմատ լուծման, հաշվարկների կատարման, արդյունքների պահպանման և դրանց վերլուծության համար։ Այդպիսի համակարգի մշակումը պահանջում է ոչ միայն մաթեմատիկական ալգորիթմների ճիշտ իրականացում, այլև ծրագրային կառուցվածքի, հաշվարկային արդյունավետության և օգտագործման հարմարավետության ապահովում։ Աշխատության կարևոր կողմերից է մոդելների և ծրագրային իրականացման փոխկապակցվածությունը․ մաթեմատիկական մեթոդը պետք է լինի ոչ միայն տեսականորեն հիմնավորված, այլև այնպիսի ձևով ալգորիթմացված, որպեսզի հնարավոր լինի դրա կիրառումը համակարգչային միջավայրում։ Ստացված ծրագրային գործիքները կարող են օգտագործվել գիտական հետազոտություններում, ինժեներական հաշվարկներում, տեխնիկական համակարգերի մոդելավորման և տարբեր ֆիզիկական կամ տեխնոլոգիական գործընթացների թվային ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական մոդելավորմամբ, դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծմամբ, հաշվողական մաթեմատիկայով և կիրառական ծրագրավորման մեթոդներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է մաթեմատիկական տեսությունը, թվային հաշվարկների մեթոդաբանությունը և ծրագրային ապահովման մշակումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել վերջավոր խնդիրների լուծման համար կիրառելի, հաշվարկային առումով արդյունավետ և գործնական նշանակություն ունեցող մոդելների ու ծրագրային միջոցների համակարգ։

    Updated: 2026-09-06
    Разработка дифференциально-тейлоровских моделей решения конечных задач и создание пакета-прикладных программ
    Online

    Medicine

    Թթենի սևի տերևների նյարդապաշտպան ազդեցության ուսումնասիրությունը ուղեղի տեղային իշեմիայի պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է սև թթենու տերևների կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների նյարդապաշտպան հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ գլխուղեղի տեղային իշեմիայի պայմաններում։ Քննարկվում են ուղեղային արյան շրջանառության տեղային խանգարումների առաջացման մեխանիզմները, նյարդային հյուսվածքում թթվածնի և սննդանյութերի անբավարար մատակարարման հետևանքները, ինչպես նաև իշեմիկ վնասման զարգացման հիմնական կենսաքիմիական և բջջային գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսական ծագման կենսաակտիվ նյութերի հնարավոր հակաօքսիդանտ, հակաբորբոքային և նյարդապաշտպան ազդեցություններին։ Ուսումնասիրվում են սև թթենու տերևներում պարունակվող ֆենոլային միացությունների, ֆլավոնոիդների և այլ կենսաբանական բաղադրիչների հնարավոր դերը նյարդային բջիջների կենսունակության պահպանման և իշեմիկ վնասման հետևանքների մեղմացման գործընթացներում։ Դիտարկվում են օքսիդատիվ սթրեսի, ազատ ռադիկալների առաջացման, բջջային էներգետիկ փոխանակության խանգարումների և բորբոքային գործընթացների նշանակությունը ուղեղային իշեմիայի զարգացման ընթացքում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել փորձարարական նյարդակենսաբանության, կենսաքիմիական վերլուծության, հյուսվածաբանական հետազոտությունների և նյարդաբանական գործառույթների գնահատման մեթոդներ։ Կարևորվում են բուսական պատրաստուկների ազդեցության ուսումնասիրությունը նյարդային հյուսվածքի կառուցվածքային փոփոխությունների, բջջային վնասման ցուցանիշների և օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ուղեղի տեղային իշեմիայի փորձարարական մոդելներում նյարդապաշտպան ազդեցության գնահատման չափանիշներին, կիրառվող նյութերի կենսաբանական ակտիվությանը և հնարավոր ազդեցության մեխանիզմների բացահայտմանը։ Առանձնացվում են բնական ծագման միացությունների դեղաբանական ներուժի, դրանց անվտանգության, կենսամատչելիության և հետագա ուսումնասիրության անհրաժեշտության հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է նաև բուսական նյութերի ազդեցության համեմատական գնահատումը՝ նյարդային համակարգի պաշտպանական մեխանիզմների և իշեմիկ վնասման նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքի ուսումնասիրության նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել բուսական ծագման նյարդապաշտպան միացությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը և ուղեղային իշեմիկ խանգարումների ժամանակ նյարդային հյուսվածքի պաշտպանության նոր հետազոտական ուղղությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ փորձարարական մակարդակում հայտնաբերված հնարավոր դրական ազդեցությունները չեն նշանակում, որ բուսական պատրաստուկի կլինիկական արդյունավետությունն ու անվտանգությունն արդեն հաստատված են մարդկանց համար։ Հետազոտությունը օգտակար է նյարդաբանների, դեղաբանների, կենսաքիմիկոսների, նյարդակենսաբանների, բժշկակենսաբանական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-16
    Թթենի սևի տերևների նյարդապաշտպան ազդեցության ուսումնասիրությունը ուղեղի տեղային իշեմիայի պայմաններում
    Online

    Economics

    Համախառն ներքին խնայողությունների և տնտեսական աճի միջև փոխկապվածության գնահատումը Հայաստանի Հանրապետությունում

    Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համախառն ներքին խնայողությունների ձևավորման, դրանց փոփոխության միտումների և տնտեսական աճի հետ փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խնայողությունների տնտեսական էությունը, դրանց ձևավորման հիմնական աղբյուրները և նշանակությունը ազգային տնտեսության ներդրումային ներուժի ու երկարաժամկետ զարգացման ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնային տնտեսությունների, ձեռնարկությունների և պետական հատվածի խնայողությունների ձևավորման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց վրա եկամուտների, սպառման, տոկոսադրույքների և մակրոտնտեսական միջավայրի ազդեցությանը։ Վերլուծվում են Հայաստանի Հանրապետության համախառն ներքին խնայողությունների և համախառն ներքին արդյունքի դինամիկան, ներդրումային ակտիվության փոփոխությունները և տնտեսական աճի ցուցանիշների միջև հնարավոր վիճակագրական ու պատճառահետևանքային կապերը։ Քննարկվում են նաև խնայողությունների և ներդրումների փոխհարաբերությունները, ֆինանսական միջնորդության դերը, կապիտալի կուտակման գործընթացները և արտաքին ֆինանսավորման նշանակությունը տնտեսական զարգացման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տնտեսաչափական մոդելավորման, համեմատական վերլուծության և մակրոտնտեսական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները՝ խնայողությունների ու տնտեսական աճի փոխազդեցության օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել խնայողությունների խթանման և ներդրումային միջավայրի բարելավման տնտեսական քաղաքականության ուղղությունների հիմնավորմանը՝ օգտակար լինելով մակրոտնտեսագիտության, ֆինանսների, տնտեսաչափության և տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Համախառն ներքին խնայողությունների և տնտեսական աճի միջև փոխկապվածության գնահատումը Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    History

    Հայաստանի Հանրապետությունը ԱՊՀ ռազմաքաղաքական և սոցիալ-տնտեսական ոլորտներում (1995-2001թp.)

    Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ ԱՊՀ շրջանակներում 1995-2001 թվականներին իրականացված գործունեության և այդ ժամանակահատվածում ձևավորված ռազմաքաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի՝ ԱՊՀ-ի ձևավորման և հետագա զարգացման գործընթացներում ունեցած մասնակցության առանձնահատկությունները, կազմակերպության անդամ պետությունների հետ քաղաքական, ռազմավարական, տնտեսական և սոցիալական փոխհարաբերությունների հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներին, Հայաստանի ռազմաքաղաքական դիրքորոշմանը, հավաքական անվտանգության մեխանիզմներին և ԱՊՀ շրջանակներում համագործակցության ձևաչափերին։ Ուսումնասիրվում են նաև Հայաստանի և ԱՊՀ մյուս երկրների միջև տնտեսական կապերի զարգացումը, առևտրատնտեսական հարաբերությունները, էներգետիկ և տրանսպորտային փոխգործակցությունը, արտադրական ու ֆինանսատնտեսական կապերի պահպանման և վերականգնման գործընթացները։ Աշխատանքում դիտարկվում են Հայաստանի անկախության առաջին տարիների սոցիալ-տնտեսական բարդությունները, տարածաշրջանային և միջազգային իրավիճակի ազդեցությունը երկրի զարգացման վրա, ինչպես նաև ԱՊՀ շրջանակներում համագործակցության հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Վերլուծության միջոցով ներկայացվում է այն քաղաքական և տնտեսական միջավայրը, որի պայմաններում Հայաստանը ձգտում էր համատեղել ազգային շահերի պաշտպանությունը, տարածաշրջանային անվտանգության ապահովումը և նախկին խորհրդային հանրապետությունների հետ փոխշահավետ հարաբերությունների զարգացումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու նշված ժամանակաշրջանում Հայաստանի արտաքին և ներքին զարգացման գործընթացների փոխկապակցվածության, ԱՊՀ-ի դերի և Հայաստանի համար դրա շրջանակներում ձևավորված հնարավորությունների ու մարտահրավերների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների և տնտեսագիտության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայաստանի նորագույն պատմությամբ ու հետխորհրդային տարածաշրջանի զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Հայաստանի Հանրապետությունը ԱՊՀ ռազմաքաղաքական և սոցիալ-տնտեսական ոլորտներում (1995-2001թp.)
    Online

    Philosophy

    Գործնական բարոյագիտություն

    Աշխատությունը նվիրված է գործնական բարոյագիտությանը՝ փիլիսոփայության այն բնագավառին, որն ուսումնասիրում է մարդու վարքի բարոյական սկզբունքները, արժեքները և առօրյա կյանքում դրանց կիրառման եղանակները։ Գրքի թեմատիկան առնչվում է անհատի բարոյական պատասխանատվությանը, ճիշտ ու սխալ արարքների տարբերակմանը, պարտքի և խղճի նշանակությանը, ինչպես նաև անձնական ու հասարակական հարաբերություններում բարոյական չափանիշների պահպանմանը։ Գործնական բարոյագիտության կարևոր խնդիրներից է բարոյական գաղափարները տեսական քննարկման շրջանակից դուրս բերելն ու դրանք մարդու որոշումների, վարքի և ուրիշների հետ փոխհարաբերությունների հետ կապելը։ Այս ոլորտի աշխատությունները սովորաբար անդրադառնում են ազնվության, արդարության, ճշմարտախոսության, պատասխանատվության, փոխադարձ հարգանքի և հասարակական պարտավորությունների հարցերին՝ խթանելով ինքնաքննությունը և բարոյական դատողության զարգացումը։ Նման գրականությունը կարող է ունենալ նաև դաստիարակչական նշանակություն՝ նպաստելով անհատի բնավորության ձևավորմանը, անձնական վարքի գիտակցված ընտրությանը և հասարակական համակեցության սկզբունքների ըմբռնմանը։ Բարոյագիտական մտքի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև կրթության և հասարակական կյանքի պատմական առանձնահատկությունները հասկանալու համար, քանի որ բարոյական նորմերն ու արժեքները հաճախ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր և մշակութային պատկերացումները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայալեզու փիլիսոփայական գրականության, բարոյական դաստիարակության գաղափարների և 19-րդ դարի հայ մտավոր կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել փիլիսոփայությամբ, էթիկայով, մանկավարժությամբ և հայ հասարակական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Գործնական բարոյագիտություն