История армянской общины Грозного (середина XIX-1920 г.)

Chemistry

Աշխատանքը նվիրված է ցիկլիկ β-կետոէսթերների հիման վրա տարբեր օրգանական միացությունների ստացման և դրանց սինթետիկ փոխակերպումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում β-կետոէսթերների կառուցվածքային առանձնահատկություններն են, դրանց երկֆունկցիոնալ բնույթը և այն հնարավորությունները, որոնք դրանք ընձեռում են բարդ օրգանական մոլեկուլների նպատակային սինթեզի համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ելանյութերի ստացման եղանակները, դրանց քիմիական ակտիվությունը և տարբեր ռեագենտների ու ռեակցիայի պայմանների նկատմամբ դրսևորվող վարքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցիկլիկ համակարգերում ընթացող կոնդենսացման, ալկիլացման, ացիլացման և այլ օրգանական փոխակերպումներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ձևավորել նոր ածխածնային կմախքներ և հետերոցիկլային կառուցվածքներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել ռեակցիաների ընթացքի վրա ջերմաստիճանի, լուծիչի, կատալիզատորի և ռեագենտների բնույթի ազդեցության ուսումնասիրություն՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել թիրախային արտադրանքների ելքն ու ընտրողականությունը։ Կարևորվում է ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատումը ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրոսկոպիական մեթոդներով, ինչպես նաև դրանց հատկությունների համեմատական վերլուծությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սինթետիկ մեթոդների օպտիմալացումը և այն օրինաչափությունների բացահայտումը, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսելիորեն կառավարել ռեակցիաների ուղղությունը։ Ցիկլիկ β-կետոէսթերների բազմակողմանի ռեակցիոնունակությունը դրանք դարձնում է արժեքավոր միջանկյալ նյութեր դեղագործական, կենսաբանորեն ակտիվ և ֆունկցիոնալ օրգանական միացությունների ստացման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել օրգանական սինթեզի նոր և արդյունավետ մեթոդների մշակմանը, ինչպես նաև բարդ կառուցվածքով միացությունների ստացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է ինչպես տեսական օրգանական քիմիայի, այնպես էլ կիրառական սինթեզի համար՝ հնարավորություն տալով խորացնել պատկերացումները ցիկլիկ β-կետոէսթերների ռեակցիոն հատկությունների և դրանց հիման վրա իրականացվող քիմիական փոխակերպումների վերաբերյալ։

Political Science

Այս գիրքը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկար տարիներ շարունակվող հակամարտության քաղաքական, պատմական և հումանիտար կողմերը՝ կենտրոնանալով Ադրբեջանի գործողությունների, տարածաշրջանում տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումների, ինչպես նաև դրանց նկատմամբ Եվրոպական միության և միջազգային կառույցների արձագանքի վրա։ Աշխատության առանցքային թեմաներից մեկը Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ճակատագիրն է, հատկապես այն գործընթացները, որոնք հանգեցրել են տարածաշրջանից հայերի զանգվածային հեռացմանը։ Գրքում քննարկվում են ռազմական գործողությունների հետևանքները, բնակչության տեղահանությունը, անվտանգության խնդիրները և այն մեղադրանքները, որոնց համաձայն տեղի ունեցած իրադարձությունները կարող են բնութագրվել որպես էթնիկ զտում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Եվրոպական խորհրդարանի դիրքորոշմանը, որը քննադատական գնահատականներ է տվել Ադրբեջանի քաղաքականությանը և բարձրաձայնել Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության իրավունքների ու անվտանգության պաշտպանության անհրաժեշտության մասին։ Ներկայացվում է նաև հակամարտության ավելի լայն աշխարհաքաղաքական համատեքստը՝ Հայաստանի, Ադրբեջանի, Եվրոպական միության և այլ միջազգային դերակատարների փոխհարաբերությունների շրջանակում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ ոչ միայն հակամարտության վերջին զարգացումները, այլև դրանց հիմքում ընկած քաղաքական գործընթացները, միջազգային իրավունքի և մարդու իրավունքների հարցերը, ինչպես նաև տարածաշրջանային ուժերի շահերի բախումը։ Ընդհանուր առմամբ, այն ձևավորում է Լեռնային Ղարաբաղի ճգնաժամի վերաբերյալ քաղաքական և վերլուծական պատկեր՝ ընդգծելով հակամարտության մարդկային հետևանքները, միջազգային հանրության արձագանքը և տարածաշրջանում կայունության ու խաղաղության հասնելու բարդությունները։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է նանոթաղանթների կիրառությանը տեղեկատվության գրանցման և արտապատկերման համակարգերում՝ ընդգծելով նանոտեխնոլոգիաների աճող նշանակությունը ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման մեջ։ Նյութում վերլուծվում են նանոթաղանթների կառուցվածքային, օպտիկական և էլեկտրական հատկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ստեղծել բարձր զգայունությամբ, բարձր լուծաչափով և փոքր չափերով սարքեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ շերտերի ստացման տեխնոլոգիաներին, մակերևութային և միջշերտային փոխազդեցություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը տեղեկատվության գրանցման ճշգրտության և պատկերների վերարտադրման որակի վրա։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է նանոթաղանթների կիրառման հնարավորությունները օպտիկական հիշողության համակարգերում, լուսազգայուն տարրերում, ցուցադրման սարքերում և սենսորային տեխնոլոգիաներում, որտեղ կարևոր են բարձր արագագործությունը և էներգաարդյունավետությունը։ Միաժամանակ քննարկվում են նոր նյութերի մշակման, կառուցվածքային կայունության և արտադրական տեխնոլոգիաների կատարելագործման ուղղությունները, որոնք նպաստում են հաջորդ սերնդի տեղեկատվական և պատկերային համակարգերի ստեղծմանը։

Psychology

Գիտաճանաչողական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է մագնիսաբանությանը՝ մագնիսական երևույթների, դրանց դրսևորումների և կենդանի օրգանիզմների հետ հնարավոր կապերի ուսումնասիրությանը։ Վերնագրում կիրառված «կենդանի մագնիսաբանություն» հասկացությունը մատնանշում է մագնիսականության այն ուղղությունը, որը դիտարկվում է կենդանի բնության և մարդու կենսագործունեության համատեքստում։ Աշխատանքի համառոտ ձևաչափը ենթադրում է թեմայի հիմնական գաղափարների և հասկացությունների մատչելի ներկայացման նպատակադրում՝ ընթերցողին ծանոթացնելով տվյալ բնագավառի ընդհանուր պատկերին։ Գրքի գիտական ու պատմամշակութային արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն արտացոլում է XIX դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ գիտելիքների տարածման և բնական երևույթների վերաբերյալ պատկերացումների ներկայացման գործընթացը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գիտական և կրթական մտքի պատմությամբ զբաղվողների, հին հայերեն գրքերի ուսումնասիրողների, ինչպես նաև ֆիզիկայի ու մագնիսականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայերեն գիտական բառապաշարի, գիտելիքների հանրամատչելիացման եղանակների և բնական գիտությունների վերաբերյալ հայալեզու գրականության զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են գիտական թեմաները ներկայացվել հայ ընթերցողին և ինչպես է ձևավորվել գիտական բովանդակություն կրող հայերեն տպագիր գրքի ավանդույթը։

Environmental Science

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Արցախի Հանրապետության Դրմբոնի և Կաշենի մետաղահանքային արդյունաբերության գործունեության շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հող-ջուր-բույս էկոհամակարգային համակարգին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հանքարդյունաբերական գործընթացների հետևանքով առաջացող ծանր մետաղների կուտակման, տարածման և կենսամատչելիության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հողերի որակի, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի մաքրության և բուսական ծածկույթի վիճակի վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է էկոտոքսիկոլոգիական ցուցանիշները, աղտոտման տարածման ուղիները և կենսաբազմազանության վրա հնարավոր երկարաժամկետ ազդեցությունները՝ հիմնվելով դաշտային հետազոտությունների, լաբորատոր անալիզների և համեմատական տվյալների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էկոհամակարգերի ինքնամաքրման կարողություններին և շրջակա միջավայրի վերականգնման հնարավոր միջոցառումներին՝ առաջարկելով մոնիթորինգի և ռիսկերի նվազեցման գիտական մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարևոր է էկոլոգների, բնապահպանների, հանքարդյունաբերության մասնագետների և կայուն զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Literature

Աշխատությունը ներկայացնում է դիցաբանական գիտելիքների և աստվածների ու դյուցազունների մասին առասպելական պատմությունների աշխարհը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հին ժողովուրդների հավատալիքներին, պատկերացումներին և մշակութային ավանդույթներին։ Դիցաբանությունը մարդկության վաղ շրջանի աշխարհընկալման կարևոր արտահայտություններից է, որի միջոցով ժողովուրդները փորձել են բացատրել բնության երևույթները, աշխարհի ծագումը, կյանքի ու մահվան գաղտնիքները, բարու և չարի պայքարը, ինչպես նաև մարդու և աստվածային ուժերի հարաբերությունները։ Նման ժողովածուները սովորաբար ներկայացնում են աստվածների ծագումնաբանությունը, նրանց հատկանիշներն ու փոխհարաբերությունները, հերոսների սխրանքները, փորձությունները և առասպելական իրադարձությունները։ Դյուցազունների պատմությունները բացահայտում են քաջության, խելքի, հավատարմության, փառասիրության և ճակատագրի թեմաները՝ միաժամանակ արտացոլելով տարբեր հասարակությունների բարոյական ու գեղագիտական պատկերացումները։ Գործնական բնույթի այս ձեռնարկը կարող է ծառայել որպես դիցաբանական նյութի համառոտ տեղեկատու՝ հեշտացնելով առասպելական կերպարների և պատմությունների ճանաչումը։ Այն կարևոր է նաև գրականության, արվեստի և հին աշխարհի մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ դիցաբանական պատկերներն ու սյուժեները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրական ստեղծագործությունների և գեղարվեստական ավանդույթների ձևավորման վրա։