Կամավորության մշակույթը Հայաստանում

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

History

Գրականագիտական, բանահյուսագիտական և պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն» երկում պահպանված հայկական էպիկական ավանդությունների, առասպելների և հերոսական պատումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ հին բանավոր ստեղծագործության ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, էպիկական մտածողության առանձնահատկությունները և ժողովրդական ավանդությունների դերը ազգային պատմական հիշողության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկի և Բելի, Արա Գեղեցիկի և Շամիրամի, Վահագնի, Արտաշեսի և Սաթենիկի մասին պատումներին, դրանց առասպելաբանական հիմքերին, հերոսական կերպարներին և գաղափարական բովանդակությանը։ Վերլուծվում են էպիկական պատումների կառուցվածքը, կերպարների գեղարվեստական նկարագրությունը, խորհրդանշական պատկերները, բանաստեղծական արտահայտչամիջոցները և պատմողական ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են բանավոր ավանդության և գրավոր պատմագրության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև Մովսես Խորենացու կողմից ժողովրդական զրույցների, առասպելների և վիպական երգերի օգտագործման ու վերամշակման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պատմական իրականության և առասպելական պատկերացումների փոխներթափանցումը, հին հայկական հավատալիքների արտացոլումը և էպիկական ժառանգության կապերը հնդեվրոպական ու տարածաշրջանային դիցաբանական ավանդույթների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում «Հայոց պատմության» նշանակությանը հայկական հնագույն բանահյուսության վերականգնման, ազգային ինքնության ձևավորման և հայ գրականության վաղ շրջանի ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ բանահյուսության, հին հայ գրականության, հայոց պատմության, դիցաբանության և համեմատական էպոսագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Մեղրու նուռը նյութը գյուղատնտեսական-այգեգործական և պտղաբուծական ուղղվածության մասնագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Մեղրիի տարածաշրջանում տարածված նռան տեղական ձևերի և սորտերի կենսաբանական, ագրոտեխնիկական ու արտադրական առանձնահատկությունների ներկայացմանը։ Այն նախատեսված է այգեգործների, գյուղատնտեսության մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են մերձարևադարձային մշակաբույսերով և հետաքրքրված են նռան մշակության զարգացման հնարավորություններով Հայաստանի հարավային գոտիներում։ Նյութում մանրամասն նկարագրվում են նռան կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման պայմանները, ինչպես նաև դրա բարձր հարմարվողականությունը չոր և տաք կլիմայական պայմաններին, հատկապես Մեղրիի տարածաշրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական նռան ձևերի առանձնահատկություններին՝ պտղի որակական ցուցանիշներ, շաքարայնություն, համային հատկանիշներ և բերքատվություն։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև տնկարկների հիմնման և խնամքի տեխնոլոգիաները՝ հողի ընտրություն, տնկման սխեմաներ, ոռոգման համակարգերի կազմակերպում և պարարտացման առանձնահատկություններ։ Նյութը ընդգրկում է նաև էտման, ձևավորման և երիտասարդացման միջոցառումները, որոնք նպաստում են բույսի երկարաժամկետ արտադրողականությանը։ Բացի այդ, քննարկվում են հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի հիմնական մոտեցումները՝ շեշտադրելով կանխարգելիչ և էկոլոգիապես անվտանգ մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բերքահավաքի, պահպանման և տեղական շուկաներում իրացման հարցերին, ինչպես նաև նռան տնտեսական նշանակությանը Մեղրիի գյուղատնտեսության զարգացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է գիտական վերլուծությունը և գործնական փորձը՝ նպաստելով նռան մշակության արդյունավետ զարգացմանը հարավային Հայաստանի պայմաններում։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է նոր էլեկտրաակտիվ և կոմպլեքսագոյացնող պոլիմերային նյութերի ստացման ընդհանուր գիտական սկզբունքների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պոլիմերների մոլեկուլային կառուցվածքի և դրանց էլեկտրական, էլեկտրաքիմիական ու կոմպլեքսագոյացման հատկությունների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են այն կառուցվածքային գործոնները, որոնք կարող են նպաստել պոլիմերային համակարգերում լիցքի տեղափոխմանը, էլեկտրոնային կամ իոնային հաղորդականության դրսևորմանը և արտաքին էլեկտրական ազդեցությունների նկատմամբ նյութի արձագանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթին և դրանց դիրքին մակրոմոլեկուլային շղթայում, քանի որ այդ խմբերը կարող են պայմանավորել մետաղական իոնների կամ այլ մասնիկների հետ ընտրողական փոխազդեցությունը և կայուն համալիրների առաջացումը։ Հետազոտվում են ստացված նյութերի կառուցվածքային, ջերմային, օպտիկական, էլեկտրական և էլեկտրաքիմիական բնութագրերը՝ դրանց հատկությունների վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում ձևավորելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պոլիմերի քիմիական կառուցվածքի, մոլեկուլային կազմակերպման և ֆունկցիոնալ վարքի միջև օրինաչափությունների բացահայտումը։ Կոմպլեքսագոյացման հատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր իոնների նկատմամբ նյութերի փոխազդեցության բնույթը, ընտրողականությունը և առաջացող պոլիմերային համալիրների կայունության ընդհանուր միտումները։ Էլեկտրաակտիվ հատկությունների վերլուծությունը կապված է արտաքին էլեկտրական կամ էլեկտրաքիմիական ազդեցության պայմաններում նյութի վիճակի փոփոխությունների և դրանց հնարավոր դարձելիության գնահատման հետ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են համադրվել պոլիմերային քիմիայի, ֆիզիկական քիմիայի, նյութագիտության և սպեկտրային ու էլեկտրաքիմիական հետազոտությունների ընդհանուր մոտեցումները։ Նման բազմաֆունկցիոնալ նյութերի ուսումնասիրությունն ունի կիրառական նշանակություն սենսորային համակարգերի, ընտրողական կապակցման նյութերի, էլեկտրաքիմիական սարքերի, թաղանթային համակարգերի և ժամանակակից ֆունկցիոնալ նյութագիտության այլ ուղղությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը նպատակաուղղված է կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտմանը և այնպիսի պոլիմերային համակարգերի գիտական հիմքերի ձևավորմանը, որոնք միավորում են էլեկտրաակտիվությունն ու կոմպլեքսագոյացման ունակությունը։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է փոխկապակցված q-բիրեշետքերի ներկայացումների տեսության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց կառուցվածքային հատկությունները, մաթեմատիկական բնութագրերը և կիրառվող տեսական մեթոդները։ Գրքում ներկայացվում են համապատասխան հանրահաշվական կառուցվածքների սահմանումները, հիմնական հատկությունները և դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ներկայացումների դասակարգման, մորֆիզմների, իզոմորֆիզմների և կառուցվածքային ինվարիանտների վերլուծությանը։ Հեղինակը քննարկում է տեսական արդյունքների ապացույցները, ձևակերպում նոր պնդումներ և ներկայացնում օրինակներ, որոնք նպաստում են բարդ մաթեմատիկական հասկացությունների ավելի խոր ընկալմանը։ Աշխատության մեջ կիրառվում են ժամանակակից հանրահաշվական և կարգերի տեսության մեթոդներ՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել q-բիրեշետքերի հատկությունները տարբեր մաթեմատիկական համատեքստերում և գնահատել դրանց նշանակությունը հարակից տեսությունների զարգացման համար։ Նյութը նախատեսված է հիմնականում մաթեմատիկոսների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների այն ուսանողների համար, ովքեր մասնագիտանում են աբստրակտ հանրահաշվի, կարգերի տեսության և տեսական մաթեմատիկայի ոլորտներում։

Technology

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հրաբխածին թեթև լցանյութերով փրփրաբետոնների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց հիման վրա շինվածքների կիրառման հնարավորությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով շինանյութերի ոլորտում էներգաարդյունավետության և թեթև կոնստրուկցիաների նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է փրփրաբետոնի կառուցվածքային առանձնահատկությունը՝ որպես ցեմենտային մատրիցի և օդային ծակոտիների համակարգի համադրություն, որը ապահովում է նյութի ցածր խտություն և բավարար ջերմամեկուսիչ հատկություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաբխածին ծագում ունեցող լցանյութերի՝ պեմզայի, տուֆի և պեռլիտի կիրառմանը, որոնք բարելավում են բետոնի մեխանիկական և ջերմատեխնիկական ցուցանիշները։ Քննարկվում են նաև արտադրական տեխնոլոգիական փուլերը՝ խառնուրդի կազմավորում, փրփուրի ստացում, ձուլում և կարծրացում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նման կոմպոզիտային նյութերի կիրառումը թույլ է տալիս նվազեցնել շինարարական քաշը, բարձրացնել էներգաարդյունավետությունը և ընդլայնել թեթև, բայց դիմացկուն շինվածքների նախագծման հնարավորությունները՝ հատկապես սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջաններում։