More in Sociology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Religion

    Ավետարան ըստ Մատթեոսի

    Հրատարակությունը Նոր Կտակարանի չորս կանոնական Ավետարաններից մեկի՝ Մատթեոսի Ավետարանի հայերեն առանձին հրատարակությունն է։ Այն ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, գործունեության, քարոզչության, առակների, հրաշքների, չարչարանքների, խաչելության և հարության մասին ավետարանական պատումը։ Մատթեոսի Ավետարանն առանձնահատուկ տեղ ունի քրիստոնեական ավանդության մեջ՝ իր ուսուցողական և աստվածաբանական բովանդակությամբ։ Դրանում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Քրիստոսի քարոզները, աշակերտներին ուղղված պատգամները, Երկնքի արքայության մասին ուսմունքը, ինչպես նաև բարոյական ու հոգևոր կյանքի սկզբունքները։ Ավետարանի առանցքային գաղափարներից են սերը, ներողամտությունը, արդարությունը, խոնարհությունը, հավատարմությունը և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվությունը։ Այն կարևոր աղբյուր է քրիստոնեական դավանանքի, աստվածաշնչյան պատմությունների և Հիսուս Քրիստոսի ուսմունքի ուսումնասիրության համար։ Առանձին հրատարակությամբ տարածվելը հնարավորություն է տվել ընթերցողներին օգտվելու Ավետարանի այս մասից՝ առանց ամբողջ Նոր Կտակարան ունենալու անհրաժեշտության։ Գիրքը նշանակալի է հայերեն աստվածաշնչյան գրականության, Նոր Կտակարանի առանձին գրքերի տպագրության, հայ կրոնական ընթերցանության մշակույթի և 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայկական հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-31
    Ավետարան ըստ Մատթեոսի
    Online

    Economics

    Ագրարային ոլորտի պետական կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտում պետական կարգավորման անհրաժեշտության, հիմնական ուղղությունների, կիրառվող տնտեսական մեխանիզմների և ոլորտի կայուն զարգացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետության դերակատարությունն է գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման, պարենային ապահովվածության, գյուղական տարածքների սոցիալ-տնտեսական կենսունակության և ագրարային տնտեսությունների գործունեության համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման գործընթացներում։ Քննվում են ագրարային շուկայի առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ բնական և տնտեսական ռիսկերը, արտադրության սեզոնայնությունը, հողային ու ջրային ռեսուրսների օգտագործման խնդիրները, ինչպես նաև արտադրողների ֆինանսական և նյութատեխնիկական հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական աջակցության տնտեսական գործիքներին, վարկավորման և ներդրումների խթանման մեխանիզմներին, ենթակառուցվածքների զարգացմանը, գյուղատնտեսական ապահովագրության և ռիսկերի կառավարման նշանակությանը՝ առանց դրանք դիտարկելու շուկայական հարաբերություններին փոխարինող միջոցների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են պետության և մասնավոր հատվածի փոխգործակցության հնարավորությունները, գյուղացիական տնտեսությունների և ագրարային կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման նախադրյալները, արտադրողականության աճի և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման խթանման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման, վերամշակման, պահպանման և մատակարարման շղթաների արդյունավետ կազմակերպումը, քանի որ ագրարային քաղաքականության արդյունքները պայմանավորված են ոչ միայն արտադրության ծավալով, այլև արտադրողից մինչև սպառող ամբողջ տնտեսական համակարգի գործունեությամբ։ Դիտարկվում են նաև հողային հարաբերությունների կարգավորման, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի արդյունավետ օգտագործման, ոռոգման համակարգերի զարգացման և բնական ռեսուրսների պահպանության հարցերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել պետական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման չափանիշները, ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործումը և աջակցության տարբեր ձևերի ազդեցությունը գյուղատնտեսական տնտեսությունների գործունեության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, պետական տնտեսական կարգավորման, գյուղական զարգացման և հանրային քաղաքականության մոտեցումները՝ ագրարային ոլորտի արդյունավետության, մրցունակության և երկարաժամկետ կայունության բարձրացման հետ կապված խնդիրները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Ագրարային ոլորտի պետական կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
    Online

    Technology

    Влияние температурного фактора на прочность и долговечность асфальтобетонного покрытия

    Материал посвящён исследованию влияния температурного фактора на прочность, устойчивость и долговечность асфальтобетонных покрытий, используемых в дорожном строительстве. Температура является одним из наиболее значимых внешних воздействий, определяющих физико-механическое состояние асфальтобетона и характер его поведения в процессе эксплуатации. Асфальтобетон представляет собой сложный композиционный материал, свойства которого существенно изменяются в зависимости от температурного режима: при повышении температуры он становится более пластичным и склонным к деформациям, а при понижении приобретает повышенную жёсткость и хрупкость. Исследование температурного воздействия позволяет определить причины возникновения различных повреждений дорожного покрытия и оценить их влияние на срок службы автомобильных дорог. В условиях высоких температур под воздействием транспортных нагрузок в покрытии могут формироваться пластические деформации, колейность, сдвиги и другие нарушения геометрии поверхности. Низкие температуры, напротив, способны способствовать возникновению температурных напряжений, образованию трещин и снижению сопротивления материала хрупкому разрушению. Существенное значение имеют также циклические изменения температуры, поскольку многократное нагревание и охлаждение приводят к накоплению повреждений и постепенному ухудшению эксплуатационных характеристик покрытия. Важным направлением исследования является анализ взаимосвязи между температурным режимом, составом асфальтобетона и его механическими характеристиками. На поведение материала влияют свойства битумного вяжущего, зерновой состав минеральных компонентов, содержание воздушных пустот, степень уплотнения и технология приготовления и укладки смеси. Правильный подбор материалов и состава асфальтобетона позволяет повысить его устойчивость к температурным воздействиям и одновременно обеспечить необходимую прочность при транспортных нагрузках. Для оценки температурного влияния могут применяться лабораторные испытания, моделирование температурных режимов, исследование деформационных характеристик и анализ фактического состояния дорожных покрытий в различных климатических условиях. Полученные данные позволяют определять критические температурные диапазоны и прогнозировать вероятность возникновения эксплуатационных дефектов. Особую практическую значимость имеет разработка рекомендаций по выбору материалов и конструктивных решений с учётом климатических особенностей региона, поскольку температурные условия непосредственно влияют на требования к дорожному покрытию. Повышение долговечности может обеспечиваться использованием подходящих типов битумных вяжущих, оптимизацией состава смеси, соблюдением технологических требований при строительстве и применением современных методов контроля качества. Кроме того, своевременное выявление температурно обусловленных повреждений и проведение профилактического ремонта позволяют замедлить разрушение покрытия и снизить затраты на его последующее восстановление. В целом исследование подчёркивает необходимость комплексного учёта температурного фактора при проектировании, строительстве и эксплуатации автомобильных дорог, поскольку способность асфальтобетона сохранять прочность и сопротивляться деформациям при значительных температурных колебаниях является одним из ключевых условий обеспечения безопасности, надёжности и продолжительного срока службы дорожного покрытия.

    Updated: 2026-08-24
    Влияние температурного фактора на прочность и долговечность асфальтобетонного покрытия
    Online

    History

    Մխիթարիչ Ապարաներցու «Գիրք տրամաբանութեան ուղղափառաց» երկը որպես ԺԴ-ԺԵ դարերի պատմության սկզբնաղբյուր

    Աշխատանքը նվիրված է Մխիթար Ապարանեցու «Գիրք տրամաբանութեան ուղղափառաց» երկի ուսումնասիրությանը՝ որպես ԺԴ-ԺԵ դարերի հայոց պատմության կարևոր սկզբնաղբյուր։ Այն ներկայացնում է երկի պատմագիտական արժեքը, բովանդակային առանձնահատկությունները և դրա միջոցով ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային, կրոնական ու մտավոր կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների բացահայտման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում հեղինակի աշխարհայացքին, աշխատության ստեղծման պատմական միջավայրին և այն գաղափարական ու գիտական խնդիրներին, որոնք արտացոլված են երկում։ Վերլուծվում է, թե ինչպես կարող է տվյալ աշխատությունը նպաստել միջնադարյան Հայաստանի պատմության, կրթական համակարգի, փիլիսոփայական մտքի և հոգևոր կյանքի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան մատենագրության, պատմական աղբյուրագիտության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար՝ արժեքավոր լինելով պատմաբանների, հայագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-08-31
    Մխիթարիչ Ապարաներցու «Գիրք տրամաբանութեան ուղղափառաց» երկը որպես ԺԴ-ԺԵ դարերի պատմության սկզբնաղբյուր
    Online

    Chemistry

    SO2-ի առկայությամբ ջրածնաթթվածնային խառնուրդի ցածր ջերմաստիճանային բոցերի առանձնահատկությունները

    Աշխատությունը նվիրված է ծծմբի երկօքսիդի առկայությամբ ջրածին-թթվածինային խառնուրդների ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց առաջացման, տարածման և քիմիական փոխակերպումների առանձնահատկություններին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարդ ռեակցիոն համակարգերի վարքագծի բացահայտումը, երբ հիմնական ջրածին-թթվածինային փոխազդեցություններին միանում է լրացուցիչ բաղադրիչ, որը կարող է փոխել բոցի կառուցվածքը, ջերմաստիճանային ռեժիմը և քիմիական կինետիկան։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ձևավորման պայմանները, դրանց կայունության սահմանները և այրման գործընթացի վրա խառնուրդի բաղադրության ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում SO₂-ի դերին, քանի որ դրա մասնակցությունը կարող է փոխել շղթայական ռեակցիաների ընթացքը, միջանկյալ ակտիվ մասնիկների հարաբերակցությունը և համակարգում ընթացող օքսիդավերականգնման գործընթացների հավասարակշռությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բոցի կառուցվածքի և հիմնական ֆիզիկական պարամետրերի՝ ջերմաստիճանի, տարածման արագության և ռեակցիոն գոտու բնութագրերի վերլուծությունը տարբեր պայմաններում։ Միաժամանակ դիտարկվում են ջրածնի և թթվածնի փոխազդեցության մեխանիզմները և դրանց փոփոխությունները ծծմբի երկօքսիդի ներկայությամբ՝ հնարավորություն տալով բացահայտել հավելանյութի ազդեցության հիմնական կինետիկական գործոնները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև փորձարարական տվյալների և տեսական հաշվարկների համադրություն՝ ռեակցիաների հնարավոր մեխանիզմների, միջանկյալ նյութերի առաջացման և դրանց հետագա փոխակերպումների ավելի ամբողջական մեկնաբանության համար։ Ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ուսումնասիրությունը կարևոր է քիմիական կինետիկայի և այրման ֆիզիկաքիմիայի տեսանկյունից, քանի որ նման համակարգերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել շղթայական ռեակցիաների և ոչ հավասարակշռային գործընթացների այն առանձնահատկությունները, որոնք բարձր ջերմաստիճաններում կարող են քողարկվել այլ երևույթներով։ SO₂ պարունակող համակարգերի ուսումնասիրությունը լրացուցիչ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ծծմբային միացությունների մասնակցությամբ օքսիդացման գործընթացների և դրանց հնարավոր ազդեցությունների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է նպաստել այրման գործընթացների կառավարման, քիմիական ռեակցիաների կինետիկայի և գազային միջավայրերում բարդ շղթայական մեխանիզմների ըմբռնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական քիմիայի, քիմիական ֆիզիկայի, այրման տեսության, քիմիական կինետիկայի և էներգետիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-17
    SO2-ի առկայությամբ ջրածնաթթվածնային խառնուրդի ցածր ջերմաստիճանային բոցերի առանձնահատկությունները
    Online

    Religion

    Գ. քարոզ՝ Շամախու եկեղեցում

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Շամախու եկեղեցում արտասանված քարոզի տպագիր բնագիրը։ Այն պատկանում է քրիստոնեական քարոզչական գրականության ժանրին, որի նպատակն է հավատացյալներին փոխանցել հոգևոր և բարոյական պատգամներ, ամրապնդել քրիստոնեական հավատքը և խրախուսել ավետարանական սկզբունքներով առաջնորդվող կյանքը։ Եկեղեցական քարոզը կարևոր դեր է ունեցել Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր և կրթական գործունեության մեջ՝ ծառայելով Սուրբ Գրքի դրույթների մեկնաբանմանը, կրոնական գիտելիքների տարածմանը և համայնքի բարոյական դաստիարակությանը։ Այսպիսի խոսքերում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում հավատի, սիրո, ողորմածության, ապաշխարության, ներողամտության, արդարության և քրիստոնեական պարտականությունների թեմաներին։ Շամախու եկեղեցու հետ կապված այս հրատարակությունը նաև վկայում է տարածաշրջանի հայ եկեղեցական կյանքի և քարոզչական ավանդույթի մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցու պատմությամբ, XIX դարի հոգևոր գրականությամբ, քարոզչության ժանրով և հայ համայնքների կրոնական ու մշակութային կյանքով զբաղվող ընթերցողներին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև որպես եկեղեցական խոսքի և հոգևոր մտքի տարածման պատմական տպագիր վկայություն։

    Updated: 2026-10-30
    Գ. քարոզ՝ Շամախու եկեղեցում