Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Չվճարուսների հիմնախնդիրներն ու հաղթահարման ուղիներն անցումային տնտեսություններում (ՀՀ օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է չվճարող պարտատերերի (դեբիտորների) խնդիրներին և դրանց հաղթահարման արդյունավետ մեխանիզմներին անցումային տնտեսություններում՝ կենտրոնանալով Հայաստանի Հանրապետության օրինակին։ Գրքում ներկայացվում են չվճարումների առաջացման պատճառները, այդ թվում՝ ֆինանսական անշրջանակություն, իրավական միջավայրի խոցելիություններ և կառավարման սխալները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ընկերությունների, բանկերի և պետական ֆինանսական համակարգի կայունության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է պարտքային կառավարումն ու վերականգնման մեթոդները՝ ներառյալ իրավական ընթացակարգերը, վարկային քաղաքականության հարմարեցումը, ֆինանսական վերահսկողության բարելավումը և պարտքերի վարվողականության բարձրացման ռազմավարությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տարբեր գործիքներ՝ միջնորդության, կուտակային վարկային համակարգերի, ռիսկերի նվազեցման մեխանիզմների կիրառումը և միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը, ինչն օգնում է արդյունավետորեն լուծել չվճարումների խնդիրը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսագետների, ֆինանսական կառավարման մասնագետների, բանկային ոլորտի աշխատակիցների և պետական քաղաքականության մշակողների համար՝ նպաստելով անցումային տնտեսություններում պարտքային ռիսկերի նվազեցմանը և ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը։
Updated: 2026-08-25
Other Subjects
Հոկտեմբերը և Հայաստանը: (Հանձնարարական գրականության ցանկ)
Մատենագիտական, պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հոկտեմբերյան հեղափոխության և Հայաստանի պատմական զարգացումների փոխառնչություններին նվիրված հանձնարարական գրականության ցանկ։ Այն նպատակ ունի ընթերցողներին ուղղորդելու դեպի 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Ռուսաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման և այդ իրադարձությունների՝ Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքի վրա ունեցած ազդեցության վերաբերյալ գրականությունը։ Ցանկում կարող են ընդգրկված լինել պատմագիտական ուսումնասիրություններ, քաղաքական գործիչների աշխատություններ, հուշագրություններ, փաստաթղթերի ժողովածուներ և գիտահանրամատչելի հրատարակություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հեղափոխական շարժումների պատմությանը, Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման նախադրյալներին, քաղաքական ուժերի գործունեությանը և տարածաշրջանային իրադարձությունների փոխկապակցվածությանը։ Մատենագիտական նյութերը կարող են լուսաբանել նաև սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունները, ազգային հարցի վերաբերյալ մոտեցումները և խորհրդային պետական համակարգի ձևավորման գործընթացները։ Հրատարակության բովանդակությունը կարող է արտացոլել կազմման ժամանակաշրջանի պատմագիտական գնահատականներն ու գաղափարական դիրքորոշումները, ուստի ներկայացված գրականությունը կարևոր է ուսումնասիրել համապատասխան պատմական համատեքստում։ Ցանկի թեմատիկ կամ ժամանակագրական կառուցվածքը կարող է նպաստել անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ գրականության համակարգմանը և ինքնուրույն ուսումնասիրությունների կազմակերպմանը։ Կարևորվում է նման հրատարակությունների նշանակությունը գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, պատմական գիտելիքների տարածման և խորհրդային շրջանի պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրության գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, ուսանողների և Հայաստանի նորագույն պատմությամբ ու խորհրդային պատմագրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-10
Literature
Հայ և պարսից միջնադարյան քնարերգության համեմատական պոետիկան (10-16 դդ.)
Աշխատությունը նվիրված է 10–16-րդ դարերի հայ և պարսից քնարերգության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով երկու գրական ավանդույթների պոետիկական համակարգերի, գեղարվեստական մտածողության և արտահայտչամիջոցների ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտման վրա։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում միջնադարյան քնարական ստեղծագործությունների ժանրային առանձնահատկությունները, թեմատիկ կառուցվածքը, պատկերային համակարգը, խորհրդանիշները, փոխաբերությունները, բանաստեղծական լեզուն, տաղաչափական սկզբունքները և քնարական հերոսի արտահայտման ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սիրո, բնության, մարդու և աշխարհի փոխհարաբերությունների, կյանքի անցողիկության, հոգևոր որոնումների, բարոյական արժեքների և փիլիսոփայական խորհրդածությունների գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե նմանատիպ թեմաներն ու մոտիվները ինչպես են ձևավորվել տարբեր լեզվական, կրոնական և մշակութային միջավայրերում և ինչպիսի յուրահատուկ արտահայտություն են ստացել յուրաքանչյուր գրական ավանդույթում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սիրային և հոգևոր քնարերգության փոխհարաբերությանը, խորհրդանշական պատկերների բազմիմաստությանը և աշխարհիկ ու կրոնական գաղափարների միահյուսմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև բանաստեղծական կայուն պատկերները, բնության տարրերի խորհրդանշական կիրառությունը, սիրեցյալի կերպարի կառուցման սկզբունքները և զգացմունքային ապրումների գեղարվեստական արտահայտման եղանակները։ Երկու գրականությունների զուգադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն տիպաբանական նմանություններ, այլև հնարավոր մշակութային շփումների, տարածաշրջանային գրական միջավայրի և փոխազդեցությունների նշանակությունը՝ միաժամանակ տարբերակելով ընդհանուր օրինաչափությունները յուրաքանչյուր ավանդույթի ինքնուրույն զարգացման առանձնահատկություններից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանաստեղծական ձևի և բովանդակության փոխկապակցվածությանը, լեզվաոճական միջոցների գործառույթներին, կրկնությունների, հակադրությունների, այլաբանությունների և խորհրդանիշների դերին։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու քնարական մտածողության զարգացմանը մի քանի դարերի ընթացքում և գնահատելու պոետիկական որոշ ձևերի շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Հետազոտությունն արժեքավոր է հայագիտության, իրանագիտության, համեմատական գրականագիտության և միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հայ և պարսից գրական ավանդույթների փոխհարաբերությունների և դրանց գեղարվեստական ինքնատիպության առավել ամբողջական ընկալմանը։
Updated: 2026-09-29
Mathematics
Исследование кинетических явлений в некоторых полупроводниках тонких полупроводниковых пленках
Աշխատությունը նվիրված է որոշ կիսահաղորդիչների և բարակ կիսահաղորդչային թաղանթների կինետիկ երևույթների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կիսահաղորդչային նյութերում լիցքակիրների շարժման, էլեկտրական հաղորդականության և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ նյութի արձագանքի առանձնահատկություններն են։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է այն գործընթացների ուսումնասիրությունը, որոնք պայմանավորում են կիսահաղորդիչների էլեկտրական և ֆիզիկական հատկությունները, այդ թվում՝ էլեկտրոնների և խոռոչների շարժունակությունը, լիցքակիրների խտությունը, դրանց ցրման մեխանիզմները և էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ առաջացող հոսանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ կիսահաղորդչային թաղանթներին, որոնց հատկությունները կարող են էապես տարբերվել զանգվածային նյութերի հատկություններից՝ պայմանավորված դրանց փոքր հաստությամբ, մակերևութային ազդեցություններով, կառուցվածքային առանձնահատկություններով և սահմանային շերտերում ընթացող գործընթացներով։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հաղորդականության ջերմաստիճանային կախվածությունը, լիցքակիրների շարժունակության փոփոխությունը, էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը և այլ կինետիկ պարամետրեր, որոնք կարևոր են կիսահաղորդչային նյութերի ֆիզիկական բնութագրերի գնահատման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի նյութի կառուցվածքի և կինետիկ հատկությունների փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Բյուրեղային կառուցվածքի թերությունները, խառնուրդային ատոմները, մակերևութային վիճակները և թաղանթի միկրոկառուցվածքը կարող են ազդել լիցքակիրների ցրման և շարժման վրա՝ փոփոխելով նյութի էլեկտրական հատկությունները։ Բարակ թաղանթների դեպքում հատկապես կարևոր են նաև ենթաշերտի հետ փոխազդեցությունը և թաղանթի հաստության փոփոխության հնարավոր ազդեցությունը չափվող պարամետրերի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել կինետիկ երևույթների դրսևորումները տարբեր պայմաններում և համեմատել բարակ թաղանթների վարքը համապատասխան զանգվածային կիսահաղորդչային նյութերի հետ։ Նման համեմատությունը կարևոր է այն մեխանիզմների բացահայտման համար, որոնք պայմանավորված են չափային էֆեկտներով և մակերևութային գործընթացներով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կիսահաղորդչային սարքերի, բարակ թաղանթային էլեկտրոնիկայի, սենսորների, միկրոէլեկտրոնային կառուցվածքների և այլ ֆունկցիոնալ նյութերի մշակման համար։ Կինետիկ պարամետրերի ճշգրիտ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նյութերի պիտանիությունը տարբեր տեխնոլոգիական կիրառությունների համար և ընտրել անհրաժեշտ կառուցվածքային ու էլեկտրական բնութագրերով թաղանթներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է կիսահաղորդչային նյութերի և բարակ թաղանթների էլեկտրական ու կինետիկ հատկությունների ուսումնասիրման գիտական ուղղությունը՝ համադրելով պինդ մարմնի ֆիզիկան, նյութագիտությունը և կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաները։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, նյութագետներին, էլեկտրոնիկայի և կիսահաղորդչային տեխնիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-14
Geography
Հայաստանի Հանրապետության տարաբնակեցման համակարգի զարգացման հիմնահարցերը (աշխարհագրական հետազոտություն)
Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարաբնակեցման համակարգի ձևավորման, տարածական կազմակերպման, զարգացման առանձնահատկությունների և առկա հիմնախնդիրների համակողմանի աշխարհագրական ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է երկրի բնակավայրերի տարածքային բաշխվածությանը, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի փոխհարաբերություններին, բնակչության տեղաբաշխման և տարածքային շարժունակության գործընթացներին, ինչպես նաև տարբեր տարածաշրջանների սոցիալ-տնտեսական զարգացման անհամաչափություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են տարաբնակեցման համակարգի ձևավորման վրա ազդող բնական, պատմական, ժողովրդագրական, տնտեսական և սոցիալական գործոնները, դրանց ազդեցությունը բնակավայրերի զարգացման դինամիկայի և տարածքային կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքայինացման գործընթացներին, խոշոր և փոքր քաղաքների զարգացման առանձնահատկություններին, գյուղական բնակավայրերի առջև ծառացած խնդիրներին, բնակչության արտահոսքին, միգրացիոն տեղաշարժերին և ժողովրդագրական փոփոխություններին։ Աշխատանքում դիտարկվում են նաև տարածքային անհավասարության պատճառները, բնակավայրերի գործառութային տարբերությունները, ենթակառուցվածքների և ծառայությունների հասանելիության մակարդակը, ինչպես նաև բնակավայրերի միջև տնտեսական ու սոցիալական կապերի ձևավորումը։ Վերլուծության արդյունքում բացահայտվում են երկրի տարաբնակեցման համակարգի զարգացման հիմնական միտումները, առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի տարածքային զարգացման հեռանկարների վրա։ Աշխատանքը կարևոր է հատկապես տարածքային քաղաքականության, տարածաշրջանային զարգացման, քաղաքաշինության և բնակավայրերի համաչափ զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ներկայացված ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել բնակչության և բնակավայրերի տարածական կազմակերպման վերաբերյալ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության, ժողովրդագրության, քաղաքաշինության, տարածքային կառավարման և տարածաշրջանային զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-18
Literature
Հայ բանասիրության և գեղարվեստական գրականության մատենագիտության պատմություն
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ բանասիրության և գեղարվեստական գրականության մատենագիտության պատմական զարգացման ընթացքին՝ սկսած վաղ ձեռագրական ցուցակներից մինչև ժամանակակից գիտական-տեղեկատու համակարգերի ձևավորում։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել և զարգացել հայ գրականության ու բանասիրական ուսումնասիրությունների հաշվառման, դասակարգման և համակարգման մեթոդները՝ արտացոլելով գիտական մտքի առաջընթացը և մշակութային կարիքների փոփոխությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական աղբյուրների ստեղծման սկզբնաղբյուրներին՝ ձեռագիր ցուցակներ, եկեղեցական և վանական գրադարանների գրանցումներ, ինչպես նաև հետագայում ձևավորված տպագիր մատենագիտական ժողովածուներ ու գիտական տեղեկատուներ։ Քննարկվում է նաև հայագիտության զարգացման ընթացքում մատենագիտության դերի ընդլայնումը՝ որպես գրական ժառանգության պահպանման, ուսումնասիրության և հանրահռչակման կարևոր գործիք։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ ժամանակակից մատենագիտական համակարգերը ոչ միայն տեղեկատվության կազմակերպման միջոց են, այլև հայ մշակութային հիշողության պահպանման և գիտական հետազոտությունների զարգացման հիմնարար հիմք։
Updated: 2026-09-03