Карбоциклизация при реакции шиффовых оснований алкиламинов с β-дикарбонильными соединениями. двух- и трехкомпонентные синтезы производных 5-N-алкиламино-4-циклогексен -1-олов

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հանրաքվեի ինստիտուտի ուսումնասիրությանը՝ որպես ժողովրդաիշխանության իրականացման կարևորագույն ձևերից մեկի Հայաստանի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են հանրաքվեի իրավական բնույթը, սահմանադրաիրավական հիմքերը, կազմակերպման և անցկացման ընթացակարգերը, ինչպես նաև դրա դերը պետական կառավարման և հանրային որոշումների կայացման գործընթացներում։ Հեղինակը քննարկում է ժողովրդի անմիջական մասնակցության մեխանիզմները, ներկայացուցչական ժողովրդավարության և ուղղակի ժողովրդավարության փոխհարաբերությունները, հանրաքվեի կիրառման հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև միջազգային փորձի ազդեցությունը Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվում հանրաքվեների իրավական կարգավորմանը, ընտրական գործընթացների կազմակերպմանը, քաղաքացիների մասնակցության ապահովման խնդիրներին և ժողովրդավարական կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, սահմանադրագետների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ժողովրդավարական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Culture

Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի ընթացիկ ցանկ է, որը համակարգված կերպով ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ լույս տեսած նոր գրականությունը։ Այն կազմվել է մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանների աշխատակիցներին և այլ հետաքրքրված ընթերցողներին համապատասխան ոլորտների նոր հրատարակությունների մասին տեղեկություններ տրամադրելու նպատակով։ Ցանկում ընդգրկվում են մշակույթի, մշակութային շինարարության, մշակութային-լուսավորական աշխատանքի, թանգարանագիտության, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ նյութեր։ Ներկայացվում են ինչպես հանրապետությունում հայերեն և ռուսերեն հրատարակված աշխատություններ, այնպես էլ Հայաստանի մշակույթին ու արվեստին վերաբերող՝ հանրապետությունից դուրս լույս տեսած համապատասխան հրապարակումներ։ Մատենագիտական նկարագրությունները դասակարգվում են թեմատիկ սկզբունքով, իսկ առանձին բաժիններում նյութերի համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումն ու ընտրությունը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության համալրմանը, ուսումնասիրելու հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները և բացահայտելու մասնագիտական հետաքրքրությունների շրջանակը։ Այն միաժամանակ տեղեկատվական և փաստագրական արժեք ունի՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ հրատարակված նյութերի մատենագիտական պատկերը։ Տեղեկատուն կարող է օգտակար լինել մատենագետների, գրադարանավարների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

History

Ագաթանգեղոսի այս նշանավոր պատմագրական երկը հայ դասական մատենագրության կարևորագույն հուշարձաններից է, որը ներկայացնում է Հայաստանում քրիստոնեության տարածման, պետական կրոն հռչակվելու և հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի վերափոխման ավանդական պատմությունը։ Երկի հիմնական առանցքը Տրդատ Գ Մեծ թագավորի և Գրիգոր Լուսավորչի գործունեությունն է, որոնց անունների հետ է կապվում 4-րդ դարի սկզբին Հայաստանում քրիստոնեության պետականորեն ընդունումը։ Պատմությունը սկսվում է հայոց Խոսրով թագավորի և Սասանյան արքա Արտաշիրի միջև հակամարտության նկարագրությամբ, անդրադառնում է Անակ Պարթևի կողմից Խոսրովի սպանությանը, ապա ներկայացնում Գրիգոր Լուսավորչի կյանքի ուղին, քրիստոնեական հավատքին նվիրվածությունը և կրոնական համոզմունքների համար կրած հալածանքները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Գրիգորի բանտարկության և Խոր Վիրապում անցկացրած տարիների մասին պատմությունները, ինչպես նաև Հռիփսիմյանց կույսերի՝ Հայաստան գալու, նրանց նահատակության և Տրդատ թագավորի կերպարանափոխության դրվագները։ Երկի առանցքային հատվածներից է Գրիգոր Լուսավորչի ազատ արձակումը, նրա կողմից թագավորի ապաքինումը և հայոց երկրի դարձը քրիստոնեության։ Հեղինակը մանրամասնորեն ներկայացնում է նոր հավատի տարածման գործընթացը, հեթանոսական պաշտամունքների վերացումը, եկեղեցական կյանքի կազմակերպումը և քրիստոնեական վարդապետության հաստատումը Հայաստանում։ Պատմական շարադրանքը միավորում է տարեգրական տեղեկությունները, կրոնական ավանդությունները, վարքագրական պատմությունները և հրաշապատում դրվագները՝ ստեղծելով հայ ժողովրդի քրիստոնեական ինքնության ձևավորման մասին համապարփակ պատկերացում։ Երկը կարևոր տեղեկություններ է պարունակում նաև հին Հայաստանի քաղաքական ու հասարակական կյանքի, արքունական միջավայրի, կրոնական պատկերացումների և նախաքրիստոնեական հավատալիքների վերաբերյալ։ Միաժամանակ այն պետք է դիտարկել որպես միջնադարյան պատմագրական և կրոնական գրականության ստեղծագործություն, որի հաղորդած տեղեկությունները համադրվում են այլ պատմական աղբյուրների և ժամանակակից գիտական ուսումնասիրությունների հետ։ Հեղինակի ինքնության և երկի ստեղծման ժամանակի վերաբերյալ գիտական քննարկումները շարունակվում են, իսկ մեզ հասած հայերեն խմբագրությունը սովորաբար թվագրվում է 5-րդ դարի երկրորդ կեսով։ Աշխատությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ պատմագրության, եկեղեցական ավանդության և Գրիգոր Լուսավորչի պաշտամունքի ձևավորման վրա։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է հայ քրիստոնեական մշակույթի, վաղ միջնադարյան գրականության և ազգային պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, հայ հին գրականությամբ, Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատմությամբ, կրոնագիտությամբ և միջնադարյան պատմագրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը վերաբերում է պատանու բարեկիրթ վարքի, բնավորության և հասարակական հարաբերություններում պատշաճ պահվածքի ձևավորմանը։ Բարեկրթությունը դիտարկվում է որպես անձի դաստիարակության կարևոր բաղադրիչ, որն արտահայտվում է խոսքի, վարվելակերպի, շրջապատի մարդկանց նկատմամբ վերաբերմունքի և առօրյա պարտականությունների կատարման մեջ։ Նման բնույթի դաստիարակչական գրականությունը նպատակ ունի պատանիներին ծանոթացնելու քաղաքավարության կանոններին, մեծերի նկատմամբ հարգանքին, համեստությանը, ազնվությանը, ինքնատիրապետմանը և ուրիշների արժանապատվությունը գնահատելու անհրաժեշտությանը։ Այն կարող է անդրադառնալ նաև ընտանիքում, ուսումնական միջավայրում և հասարակական շփումներում ընդունված վարքականոններին՝ ընդգծելով, որ իսկական բարեկրթությունը միայն արտաքին ձևականությունների պահպանումը չէ, այլև ներքին մշակույթի, պատասխանատվության և մարդասիրության դրսևորումը։ Պատանեկությունը բնավորության և սոցիալական հմտությունների ձևավորման կարևոր շրջան է, ուստի այդ տարիքի ընթերցողների համար նախատեսված ուսուցողական երկերը հաճախ միավորում են գործնական խորհուրդներն ու բարոյական խրատները։ Դրանց միջոցով ընթերցողը խրախուսվում է գիտակցել սեփական խոսքի ու գործողությունների ազդեցությունը շրջապատի վրա և ձգտել կառուցողական, հարգալից հարաբերությունների։ XIX դարի հայ կրթական և գրական միջավայրում նման աշխատությունները նպաստում էին երիտասարդ սերնդի դաստիարակությանն ու հասարակական վարքի մշակույթի տարածմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժական մտքի, պատանեկան դաստիարակության և բարոյախոսական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով այն պատկերացումները, որոնք կապում էին անձնական կուլտուրան, բարոյական արժեքներն ու հասարակական կյանքում պատշաճ վարքը։

Other Subjects

Ֆինանսատնտեսագիտական ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում են ներդրումային հիմնադրամների էությունը, ձևավորման մեխանիզմները և գործունեության հիմնական սկզբունքները ֆինանսական շուկաներում։ Գրքում բացատրվում է, որ ներդրումային հիմնադրամները ֆինանսական միջնորդներ են, որոնք հավաքագրում են անհատների և կազմակերպությունների միջոցները և դրանք ներդնում են արժեթղթերում, պարտատոմսերում, անշարժ գույքում կամ այլ ֆինանսական գործիքներում՝ նպատակ ունենալով ապահովել եկամտաբերություն և ռիսկերի դիվերսիֆիկացում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են տարբեր տեսակի հիմնադրամներ՝ բաց և փակ, փոխադարձ, ինդեքսային և մասնավոր ներդրումային ֆոնդեր, ինչպես նաև դրանց կառավարման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ռիսկի և եկամտաբերության հարաբերությանը, պորտֆելային կառավարման սկզբունքներին և ֆինանսական շուկաների կարգավորման դերին։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են ներդրումային հիմնադրամները նպաստում կապիտալի արդյունավետ բաշխմանը, ֆինանսական համակարգի կայունությանը և ներդրողների համար հասանելիության ընդլայնմանը։

Geography

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հարավային և Իրանի հյուսիս-արևմտյան սահմանային շրջանների երկու երկրաբանական տեղամասերի՝ Վեդի–Եղեգնաձոր և Խոյ–Ավաջիկ հատվածների երկրաբանական կառուցվածքի և զարգացման պատմության համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են տարածաշրջանների լիթոլոգիական կազմը, տեկտոնական կառուցվածքը, շերտագրական առանձնահատկությունները և մագմատիկ ու նստվածքային գործընթացների դերը դրանց ձևավորման մեջ։ Վերլուծվում են Ալպ-Հիմալայական լեռնակազմական գոտու ազդեցությունները, խզվածքային համակարգերի ակտիվությունը, ինչպես նաև էրոզիոն և դենուդացիոն գործընթացների երկարաժամկետ ազդեցությունը ռելիեֆի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային տեկտոնական շարժումների համաժամանակայնությանը և դրանց կապին օգտակար հանածոների ձևավորման ու բաշխման հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նշված տարածքների երկրաբանական էվոլյուցիայի ընդհանուր օրինաչափությունները և դրանց տեղը Կովկասի ու Իրանական բարձրավանդակի երկրաբանական կառուցվածքային համակարգում։