Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Agriculture

    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-08-28
    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
    Online

    Technology

    Методы расчета крупнопанельных зданий при статическом и динамическом воздействиях

    Աշխատությունը նվիրված է խոշորապանելային շենքերի հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը ստատիկ և դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ շինարարական մեխանիկայի և սեյսմակայուն շինարարության խնդիրների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել կամ հիմնավորել այնպիսի հաշվարկային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել բազմահարկ խոշորապանելային շենքերի կրող համակարգերի աշխատանքը տարբեր տեսակի բեռնվածքների և ազդեցությունների դեպքում։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում շենքի կառուցվածքային տարրերի՝ պատային պանելների, միջհարկային ծածկերի, միացումների և այլ կրող բաղադրիչների փոխազդեցությանը, քանի որ ամբողջ համակարգի իրական վարքը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն առանձին տարրերի ամրությամբ, այլև դրանց տարածական համատեղ աշխատանքով։ Ստատիկ հաշվարկների շրջանակում ուսումնասիրվում է մշտական և ժամանակավոր բեռների ազդեցությունը, ներառյալ շենքի սեփական քաշը, օգտակար բեռնվածքները և այլ հաշվարկային ազդեցություններ։ Դրանց միջոցով որոշվում են կառուցվածքային տարրերում առաջացող ներքին ուժերը, լարումները և դեֆորմացիաները, ինչպես նաև ստուգվում են ամրության, կոշտության և կայունության պահանջները։ Դինամիկ ազդեցությունների դեպքում խնդիրը զգալիորեն բարդանում է, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել շենքի տատանողական հատկությունները, սեփական տատանումների հաճախականությունները և ձևերը, զանգվածների ու կոշտությունների բաշխումը, ինչպես նաև արտաքին դինամիկ ազդեցության բնույթը։ Հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ազդեցությունների հաշվարկը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ խոշորապանելային շենքի տարրերի միջև առաջանում են փոփոխական և տարածական բնույթի ուժեր, որոնք կարող են էապես տարբերվել ստատիկ բեռնվածության պայմաններում առաջացող ուժերից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են կիրառվել շենքի հաշվարկային սխեմաների իդեալականացման, վերջավոր տարրերի մեթոդի, մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների մեթոդներ։ Կառուցվածքի մոդելը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ինչպես առանձին պանելների, այնպես էլ ամբողջ շենքի տարածական աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև պանելների միացումների ճիշտ մոդելավորումը, քանի որ դրանց կոշտությունն ու դեֆորմացիոն հատկությունները կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ ամբողջ շենքի հաշվարկային արդյունքների վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հաշվարկային մոդելների ընտրության հարցին՝ պարզեցված հարթ մոդելներից մինչև ամբողջական տարածական մոդելներ։ Տարբեր մոդելների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հաշվարկի ճշգրտությունն ու կիրառելիության սահմանները և որոշել, թե որ դեպքերում կարելի է օգտագործել պարզեցված մոտեցումներ, իսկ երբ անհրաժեշտ է կատարել ավելի բարդ դինամիկ հաշվարկ։ Դինամիկ հաշվարկների ժամանակ կարևոր նշանակություն ունեն նաև ռեզոնանսային երևույթների, տատանումների ամպլիտուդների, շենքի բնական հաճախականությունների և էներգիայի կլանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Այս գործոնների հաշվառումը թույլ է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել կառուցվածքի վարքը ուժեղ դինամիկ ազդեցությունների ժամանակ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է խոշորապանելային շենքերի նախագծման, վերակառուցման և տեխնիկական վիճակի գնահատման հետ։ Հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը կարող է նպաստել նյութերի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, կառուցվածքային լուծումների օպտիմալացմանը և շենքերի անվտանգության բարձրացմանը։ Հատկապես կարևոր է նման մոտեցումների կիրառումը սեյսմիկ ակտիվ տարածքներում կառուցվող կամ շահագործվող շենքերի համար, որտեղ դինամիկ ազդեցությունների ճիշտ գնահատումը շինարարական անվտանգության առանցքային պայմաններից է։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական մեխանիկայի, կառուցվածքային ճարտարագիտության, սեյսմակայուն շինարարության և շենքերի նախագծման մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է խոշորապանելային շենքերի ստատիկ և դինամիկ հաշվարկը որպես փոխկապակցված խնդիրների համալիր՝ ընդգծելով կառուցվածքի տարածական աշխատանքի, տարրերի և միացումների փոխազդեցության, տատանողական բնութագրերի և արտաքին ազդեցությունների ճիշտ մոդելավորման նշանակությունը շենքերի ամրության, կայունության և շահագործման անվտանգության ապահովման գործում։

    Updated: 2026-09-21
    Методы расчета крупнопанельных зданий при статическом и динамическом воздействиях
    Online

    Technology

    Ֆիզիկական մեթոդների կիրառմամբ սննդամթերքի որակի, պահունակության և անվտանգության ապահովման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրները

    Աշխատությունը նվիրված է սննդամթերքի որակական հատկանիշների պահպանման, պահպանման ժամկետի երկարացման և սպառողական անվտանգության բարձրացման նպատակով ֆիզիկական ազդեցությունների ու համապատասխան տեխնոլոգիական մոտեցումների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում սննդային հումքի և պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկական, քիմիական, կենսաքիմիական ու կառուցվածքային հատկությունների փոփոխություններն են տարբեր մշակման և պահպանման պայմաններում։ Քննվում են ջերմային մշակման, սառեցման, պաղեցման, չորացման, ճառագայթային և էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների, բարձր ճնշման, ուլտրաձայնային մշակման և այլ ֆիզիկական մեթոդների կիրառման ընդհանուր գիտական սկզբունքները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը սննդամթերքի կառուցվածքի, խոնավության, գույնի, համային և սննդային հատկությունների պահպանման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ֆիզիկական գործոնները կարող են սահմանափակել սննդամթերքի փչացման գործընթացները և նվազեցնել անցանկալի մանրէաբանական ակտիվությունը՝ միաժամանակ հնարավորինս պահպանելով արտադրանքի բնական ու սննդային հատկանիշները։ Դիտարկվում են որակի գնահատման ֆիզիկական մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել նյութի կառուցվածքը, խտությունը, օպտիկական, ջերմային, մեխանիկական և այլ բնութագրերը՝ առանց արտադրանքի հատկությունների էական փոփոխության։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պահպանման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ ջերմաստիճանը, խոնավությունը, լուսային ազդեցությունը և միջավայրի այլ պայմաններ կարող են էականորեն ազդել արտադրանքի կայունության ու պահպանման տևողության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել փորձարարական տվյալները, ֆիզիկական և մաթեմատիկական մոդելավորումը, որակի վերահսկման գործիքային եղանակները և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության գնահատումը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև կիրառվող մեթոդների էներգաարդյունավետությանը, արտադրական գործընթացներում դրանց ինտեգրման հնարավորություններին և սննդամթերքի անվտանգության վերահսկման համակարգերի հետ դրանց փոխկապակցմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սննդի տեխնոլոգիայի, սննդի ֆիզիկայի, ապրանքագիտության և անվտանգության վերահսկման մոտեցումները՝ նպաստելով սննդամթերքի մշակման ու պահպանման ժամանակակից տեխնոլոգիաների գիտական հիմնավորման և կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրությանը։

    Updated: 2026-09-21
    Ֆիզիկական մեթոդների կիրառմամբ սննդամթերքի որակի, պահունակության և անվտանգության ապահովման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրները
    Online

    History

    Հայ մտավորականության ավանդը քրդական մշակույթի և պատմության ուսուսնասիրման գործում (1850-1990թթ.)

    Աշխատությունը ներկայացնում է հայ մտավորականների նշանակալի ներդրումը քրդական մշակույթի, պատմության, լեզվի, բանահյուսության և ազգագրության ուսումնասիրման գործում՝ ընդգրկելով 1850–1990 թվականների ժամանակաշրջանը։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր սերունդների հայ գիտնականների, պատմաբանների, լեզվաբանների, ազգագրագետների և մշակութային գործիչների կատարած հետազոտությունները՝ անդրադառնալով նրանց գիտական աշխատություններին, հավաքագրած նյութերին և հրապարակումներին։ Ուսումնասիրվում է հայ և քուրդ ժողովուրդների պատմամշակութային փոխհարաբերությունների արտացոլումը գիտական գրականության մեջ, ինչպես նաև գնահատվում է հայ հետազոտողների դերը քրդագիտության զարգացման և պատմամշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, մշակութաբանների, ազգագրագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմությամբ, մշակութային կապերով և գիտական ժառանգությամբ։

    Updated: 2026-09-20
    Հայ մտավորականության ավանդը քրդական մշակույթի և պատմության ուսուսնասիրման գործում (1850-1990թթ.)
    Online

    Other Subjects

    Պետական կարճաժամկետ պարտատոմսերի շուկա

    Պետական կարճաժամկետ պարտատոմսերի շուկա-ը ֆինանսական շուկայի հատված է, որտեղ պետությունը թողարկում է կարճ ժամկետով պարտքային արժեթղթեր՝ սովորաբար մինչև մեկ տարի մարման ժամկետով, նպատակ ունենալով ֆինանսավորել պետական բյուջեի ժամանակավոր դեֆիցիտները և ապահովել պետական ծախսերի անխափան իրականացումը։ Այս շուկայում հիմնական գործիքներն են պետական գանձապետական պարտատոմսերը, որոնք համարվում են ցածր ռիսկային ներդրումային գործիքներ, քանի որ դրանց վերադարձը երաշխավորվում է պետության կողմից։ Շուկայի գործունեությունը հիմնված է աճուրդային մեխանիզմների վրա, որտեղ ներդրողները՝ բանկերը, ֆինանսական կազմակերպությունները և երբեմն անհատ ներդրողները, մրցակցային գնային առաջարկների միջոցով ձեռք են բերում պարտատոմսերը։ Պետական կարճաժամկետ պարտատոմսերի շուկան կարևոր դեր ունի նաև դրամավարկային քաղաքականության իրականացման մեջ, քանի որ այն ազդում է տոկոսադրույքների ձևավորման, իրացվելիության կարգավորման և ֆինանսական շուկաների կայունության վրա։ Բացի այդ, այս շուկան հաճախ օգտագործվում է որպես առանց ռիսկի տոկոսադրույքի հենանիշ, որի հիման վրա գնահատվում են այլ ֆինանսական ակտիվներ և ներդրումային որոշումներ։

    Updated: 2026-09-19
    Պետական կարճաժամկետ պարտատոմսերի շուկա
    Online

    History

    Թուրքիայի Հանրապետության զինված ուժերի արդիականացման գործընթացը 20-րդ դարի վերջերին 21-րդ դարի սկզբներին

    Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի զինված ուժերում 20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին իրականացված արդիականացման գործընթացների պատմաքաղաքական և ռազմավարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում զինված ուժերի կազմակերպական կառուցվածքի, տեխնոլոգիական ապահովվածության, կառավարման համակարգերի և պաշտպանական արդյունաբերության զարգացման միջև փոխկապակցվածությունն է։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում 1980-ական թվականներից ձևավորված պաշտպանական արդյունաբերության նոր քաղաքականությանը, որի շրջանակում զինված ուժերի արդիականացումը աստիճանաբար կապվեց ազգային արդյունաբերական կարողությունների ընդլայնման, միջազգային համագործակցության, համատեղ արտադրության և տեխնոլոգիական կարողությունների զարգացման հետ։ Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության պետական մարմնի պատմական տվյալներով՝ 1985 թվականին ստեղծված համապատասխան կառույցի նպատակներից էին զինված ուժերի արդիականացումը և ժամանակակից տեխնոլոգիաների վրա հիմնված ազգային պաշտպանական արդյունաբերության զարգացումը, իսկ 1990–2000 թվականներին գնումների քաղաքականության մեջ պատրաստի արտադրանքի ձեռքբերումից աստիճանաբար անցում էր կատարվում համատեղ արտադրության ուղղությամբ։ 2000-ականներից ավելի մեծ նշանակություն ստացավ հիմնական հարթակների նախագծման և տեղական արդյունաբերական կարողությունների զարգացման մոտեցումը։ Հետազոտության շրջանակում այս փոփոխությունները դիտարկվում են նաև ՆԱՏՕ-ին Թուրքիայի անդամակցության և դաշինքի շրջանակում փոխգործունակության պահանջների համատեքստում։ 21-րդ դարի սկզբին ՆԱՏՕ-ն իր անդամների ռազմական կարողությունների վերափոխման կարևոր ուղղություններ էր համարում ժամանակակից, ավելի կիրառելի և տեղակայման համար հարմար ուժերի ձևավորումը, ինչն ընդհանուր միջավայր էր ստեղծում նաև Թուրքիայի ռազմական բարեփոխումների համար։ Քննվում են պաշտպանական պլանավորման, կառավարման և հրամանատարական համակարգերի փոփոխությունները, ռազմական տեխնոլոգիաների արդիականացումը, ինչպես նաև տեղական գիտահետազոտական ու արտադրական ներուժի դերի աճը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ արդիականացումը միայն տեխնիկական վերազինում չէ, այլ ներառում է նաև անձնակազմի պատրաստության, կազմակերպական կառուցվածքի, ռազմավարական պլանավորման և ռազմական կառավարման փոփոխություններ։ Կարևորվում է պաշտպանական արդյունաբերության և պետական քաղաքականության փոխհարաբերությունը, քանի որ տեղական արտադրական ներուժի զարգացումը դիտարկվում էր արտաքին մատակարարումներից կախվածությունը նվազեցնելու և տեխնոլոգիական կարողությունները ընդլայնելու քաղաքականության շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Թուրքիայի զինված ուժերի վերափոխումը որպես ռազմական, քաղաքական, տեխնոլոգիական և արդյունաբերական գործոնների փոխազդեցությամբ պայմանավորված երկարաժամկետ գործընթաց՝ այն տեղադրելով նաև ՆԱՏՕ-ի ռազմական վերափոխումների և տարածաշրջանային անվտանգության փոփոխվող միջավայրի համատեքստում։

    Updated: 2026-09-22
    Թուրքիայի Հանրապետության զինված ուժերի արդիականացման գործընթացը 20-րդ դարի վերջերին 21-րդ դարի սկզբներին