Խոսքի մշակույթի և ոճագիտության հիմունքները

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Վահան Տերյանի գրական դպրոցի ուսումնասիրությանը խորհրդապաշտության գեղագիտական համակարգի համատեքստում՝ բացահայտելով նրա պոեզիայի գաղափարական, պատկերային և ձևական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ գրականության մեջ նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը։ Հետազոտության հիմքում Տերյանի ստեղծագործությունը դիտարկվում է ոչ թե մեկուսացված երևույթ, այլ եվրոպական և ռուսական խորհրդապաշտության հետ առնչվող լայն գրական-մշակութային գործընթացների շրջանակում։ Ուսումնասիրվում են խորհրդապաշտական գեղագիտության հիմնական սկզբունքները՝ իրականության տեսանելի շերտի հետևում թաքնված իմաստի որոնումը, խորհրդանիշի կարևորությունը, ներաշխարհի և արտաքին աշխարհի փոխհարաբերությունը, երաժշտականության ձգտումը, տրամադրության գերակայությունը և բանաստեղծական խոսքի բազմիմաստությունը։ Այս տեսական հիմքի վրա վերլուծվում է Տերյանի ստեղծագործական համակարգը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա բանաստեղծական աշխարհի հիմնական մոտիվներին, այդ թվում՝ մենությանը, թախծին, երազին, կարոտին, սիրուն, հայրենիքի գաղափարին, հոգևոր որոնումներին և անցողիկության զգացողությանը։ Աշխատությունը կարևորում է Տերյանի ստեղծագործության մեջ խորհրդանիշների դերը, որոնք հաճախ հանդես են գալիս ոչ թե որպես մեկ իմաստ ունեցող պատկերներ, այլ որպես բազմաշերտ գեղարվեստական նշաններ՝ արտահայտելով բանաստեղծի ներքին ապրումները և աշխարհընկալումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնապատկերին, գիշերին, աշնանը, մթնշաղին, ճանապարհին և այլ պատկերային համակարգերին, որոնք Տերյանի պոեզիայում վերածվում են հոգեվիճակների ու գաղափարների արտահայտման միջոցների։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բանաստեղծական ձևի ուսումնասիրությունը․ վերլուծվում են լեզվի երաժշտականությունը, հնչերանգը, կրկնությունները, ռիթմը, բառային ընտրությունը և պատկերավորման առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով ստեղծվում է Տերյանի պոեզիային բնորոշ նուրբ, մելամաղձոտ և ներքնապես լարված մթնոլորտը։ Միաժամանակ քննվում է նրա գրական դպրոցի ինքնատիպությունը՝ ցույց տալով, որ Տերյանի խորհրդապաշտությունը չի սահմանափակվում օտար գրական ազդեցությունների յուրացմամբ, այլ ձևավորվում է հայկական մշակութային, ազգային և պատմական իրականության հետ փոխազդեցության արդյունքում։ Այդ համատեքստում կարևոր է նաև ազգային ինքնության և հայրենիքի թեմայի ուսումնասիրությունը, քանի որ Տերյանի քնարերգության մեջ անձնական ու համամարդկային ապրումները հաճախ միահյուսվում են ազգային ճակատագրի և պատմական ժամանակի զգացողության հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Տերյանի ազդեցությանը հետագա հայ բանաստեղծության զարգացման վրա՝ դիտարկելով նրա ստեղծագործական սկզբունքների շարունակությունն ու վերաիմաստավորումը հաջորդ սերունդների գրականության մեջ։ Հետազոտությունը կարևոր է հայ գրականության պատմության և գեղագիտության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջականորեն հասկանալու 20-րդ դարասկզբի հայ պոեզիայի արդիականացման գործընթացը և Տերյանի ունեցած առանցքային դերակատարությունը այդ գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, մշակութաբաններին, գեղագիտության մասնագետներին, հայ գրականության ուսուցիչներին, ուսանողներին և Տերյանի ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Տերյանի գրական դպրոցը ներկայացնում է որպես ինքնատիպ գեղարվեստական համակարգ, որը միավորում է խորհրդապաշտական մտածողությունը, երաժշտական ու խորհրդանշական պոետիկան և ազգային գրական ավանդույթը՝ ձևավորելով հայ նորագույն պոեզիայի զարգացման կարևորագույն ուղղություններից մեկը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է պաստերելյոզի համաճարակաբանության ուսումնասիրությանը Արցախի Հանրապետությունում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության տարածվածության օրինաչափությունները, առաջացմանը նպաստող գործոնները և կանխարգելման արդյունավետ ուղիները։ Հետազոտության կենտրոնում պաստերելյոզն է՝ կենդանիների շրջանում հանդիպող վարակիչ հիվանդություն, որի տարածումը կարող է զգալի վնաս հասցնել անասնապահությանը և տնտեսություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են հիվանդության տարածման առանձնահատկությունները տարբեր կենդանատեսակների և բնակավայրերի շրջանում, ինչպես նաև դրա դրսևորման հնարավոր կապը տարվա եղանակի, կլիմայական պայմանների, կենդանիների պահման և կերակրման պայմանների, տնտեսությունների կազմակերպման և այլ գործոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարակի տարածման մեխանիզմներին, հիվանդության աղբյուրներին և այն պայմաններին, որոնք կարող են նպաստել հարուցիչի պահպանմանը և կենդանիների շրջանում հիվանդության բռնկումների առաջացմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հիվանդացության և անկումների ցուցանիշները, դրանց ժամանակային և տարածական փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր տարիների տվյալների համեմատական վերլուծությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պաստերելյոզի համաճարակաբանական դինամիկան և գնահատելու դրա տարածման ռիսկի հիմնական գործոնները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ախտորոշման, անասնաբուժական հսկողության և հիվանդության կանխարգելման միջոցառումների գնահատումը։ Քննարկվում են կենդանիների պահման սանիտարահիգիենիկ պայմանների բարելավման, ժամանակին հայտնաբերման, մեկուսացման, ախտահանման և այլ կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակությունը հիվանդության տարածումը սահմանափակելու գործում։ Կարևորվում է նաև անասնաբուժական ծառայությունների դերը՝ հիվանդության դեպքերի հաշվառման, համաճարակաբանական իրավիճակի մշտադիտարկման և տնտեսություններին համապատասխան կանխարգելիչ ցուցումների տրամադրման գործընթացներում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել տարածաշրջանում պաստերելյոզի դեմ պայքարի առավել արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը և անասնապահական տնտեսությունների կենսաանվտանգության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է ունենալ նաև գործնական նշանակություն՝ օգնելով գնահատել հիվանդության տնտեսական հետևանքները և նվազեցնել կենդանիների հիվանդացության ու անկումների հետ կապված կորուստները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, անասնաբուժական համաճարակաբաններին, մանրէաբաններին, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետներին, անասնապահական տնտեսությունների կազմակերպիչներին, ինչպես նաև վարակիչ հիվանդությունների և կենդանիների առողջության պահպանման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Economics

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համախառն ներքին խնայողությունների ձևավորման, դրանց փոփոխության միտումների և տնտեսական աճի հետ փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խնայողությունների տնտեսական էությունը, դրանց ձևավորման հիմնական աղբյուրները և նշանակությունը ազգային տնտեսության ներդրումային ներուժի ու երկարաժամկետ զարգացման ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնային տնտեսությունների, ձեռնարկությունների և պետական հատվածի խնայողությունների ձևավորման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց վրա եկամուտների, սպառման, տոկոսադրույքների և մակրոտնտեսական միջավայրի ազդեցությանը։ Վերլուծվում են Հայաստանի Հանրապետության համախառն ներքին խնայողությունների և համախառն ներքին արդյունքի դինամիկան, ներդրումային ակտիվության փոփոխությունները և տնտեսական աճի ցուցանիշների միջև հնարավոր վիճակագրական ու պատճառահետևանքային կապերը։ Քննարկվում են նաև խնայողությունների և ներդրումների փոխհարաբերությունները, ֆինանսական միջնորդության դերը, կապիտալի կուտակման գործընթացները և արտաքին ֆինանսավորման նշանակությունը տնտեսական զարգացման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տնտեսաչափական մոդելավորման, համեմատական վերլուծության և մակրոտնտեսական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները՝ խնայողությունների ու տնտեսական աճի փոխազդեցության օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել խնայողությունների խթանման և ներդրումային միջավայրի բարելավման տնտեսական քաղաքականության ուղղությունների հիմնավորմանը՝ օգտակար լինելով մակրոտնտեսագիտության, ֆինանսների, տնտեսաչափության և տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Culture

Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ընտրանի՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին և մասնագետներին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված և շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան նյութերի մասին։ Այն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ, հոդվածներ և այլ մատենագիտական աղբյուրներ՝ անդրադառնալով կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, մշակութային ժառանգությանը և հասարակական-մշակութային կյանքին։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նոր լույս տեսած գրականության արագ բացահայտման և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները կարող են օգտակար լինել գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար՝ անհրաժեշտ գրականությունը որոնելու, թեմատիկ մատենագիտություններ կազմելու և գիտական ուսումնասիրությունների համար աղբյուրներ ընտրելու նպատակով։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ձևավորված գիտական ու տեղեկատվական դաշտը և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված աշխատությունների թեմատիկ շրջանակի մասին։

Political Science

Armenia-ի և Ukraine-ի հարաբերությունները 1991-2008 թվականների ընթացքում ձևավորվել են հետխորհրդային քաղաքական համակարգի վերակառուցման, դիվանագիտական կապերի հաստատման և տարածաշրջանային նոր աշխարհակարգի պայմաններում։ Այս ժամանակահատվածում երկու պետությունները կառուցել են իրենց պաշտոնական հարաբերությունները՝ հիմնվելով անկախ պետականության հաստատման սկզբնական փուլում փոխադարձ ճանաչման և դեսպանական ներկայացուցչությունների ստեղծման վրա։ Համագործակցությունը հիմնականում ընդգրկել է քաղաքական երկխոսություն, տնտեսական կապերի ձևավորման փորձեր, առևտրային փոխանակումներ և հումանիտար ոլորտում շփումներ։ Միևնույն ժամանակ հարաբերությունների զարգացման վրա ազդեցություն են ունեցել թե՛ տարածաշրջանային հակամարտությունները, թե՛ Ռուսաստանի հետ երկու երկրների տարբեր մակարդակի ռազմավարական կապերը, ինչպես նաև էներգետիկ և տնտեսական կախվածությունները։ Ուկրաինայում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները և արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների տատանումները նույնպես իրենց ազդեցությունն են ունեցել երկկողմ հարաբերությունների դինամիկայի վրա։ Հայաստանի համար Ուկրաինան դիտարկվել է որպես կարևոր գործընկեր Արևելյան Եվրոպայում, իսկ Ուկրաինայի համար Հայաստանը՝ Հարավային Կովկասում համագործակցության հնարավոր հարթակներից մեկը։ Ընդհանուր առմամբ այս փուլը բնութագրվում է հարաբերությունների ձևավորման, ինստիտուցիոնալացման և փոխադարձ հետաքրքրությունների աստիճանական ընդլայնման գործընթացով՝ առանց խորը ռազմավարական դաշնակցային մակարդակի հասնելու։

Culture

Այս գիրքը ներկայացնում է հայկական մշակույթի, տեսարժան վայրերի, մարդկանց, կենցաղի և ազգային ինքնության գեղարվեստական արտացոլումը՝ էսքիզների և պատկերային դիտարկումների միջոցով։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս բացահայտել Հայաստանի բնապատկերների, պատմական միջավայրի, ճարտարապետական ժառանգության և առօրյա կյանքի յուրահատուկ դրվագները՝ ներկայացված նկարչական ազատ ու ստեղծագործ մոտեցմամբ։ Գրքում համադրվում են դիտողական արվեստը և մշակութային ուսումնասիրությունը՝ ստեղծելով հայկական իրականության գեղարվեստական պատկեր։ Այն կարող է հետաքրքրել արվեստագետներին, արվեստի սիրահարներին, մշակույթի ուսումնասիրողներին և բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են տեսողական ձևով ճանաչել Հայաստանի կերպարն ու ինքնատիպությունը։