Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Geography

    Բացահանքի ներքևի մասում զառիթափ տեղամասերի ձևավորմամբ բաց լեռնային աշխատանքների տեխնոլոգիայի մշակումը

    Աշխատությունը նվիրված է բացահանքերի շահագործման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը՝ մասնավորապես բաց լեռնային աշխատանքների կազմակերպման այնպիսի մոտեցումների մշակմանը, որոնք նախատեսում են բացահանքի ներքևի մասում զառիթափ տեղամասերի ձևավորում։ Հեղինակը վերլուծում է նման երկրաչափական կառուցվածքների ազդեցությունը հանքաքարի արդյունահանման արդյունավետության, հողային զանգվածների կայունության և տեխնոլոգիական անվտանգության վրա։ Գրքում դիտարկվում են բացահանքի լանջերի կայունության գնահատման ինժեներական մեթոդները՝ ներառյալ երկրամեխանիկական հաշվարկները, սահքի վտանգի վերլուծությունը և լանջերի օպտիմալ թեքության որոշման մոդելները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական գործընթացների փուլայնացմանը՝ հանքաքարի արդյունահանման, տեղափոխման և թափոնների կառավարման կազմակերպման համատեքստում։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև զառիթափ տեղամասերի ձևավորման ազդեցությունը արտադրողականության բարձրացման և բացահանքի շահագործման ծախսերի նվազեցման վրա։ Աշխատությունը ներառում է նաև անվտանգության ապահովման միջոցառումների վերլուծություն՝ կապված ժայռային զանգվածների հնարավոր փլուզումների և աշխատանքային ռիսկերի նվազեցման հետ։ Այն օգտակար է հանքարդյունաբերության ինժեներների, լեռնային տեխնոլոգների և բացահանքերի նախագծմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-08-24
    Բացահանքի ներքևի մասում զառիթափ տեղամասերի ձևավորմամբ բաց լեռնային աշխատանքների տեխնոլոգիայի մշակումը
    Online

    Other Subjects

    1827 թվականի օրացույց՝ ըստ հին տոմարի և Հայոց ՌՄՀԶ թվականի

    Հրատարակությունը ներկայացնում է 1827 թվականի օրացուցային համակարգը՝ համադրելով Քրիստոսի ծննդյան թվականով ընդունված ժամանակագրությունը և հայկական թվականությունը։ «Ըստ հին տոմարի» նշումը կարևոր է, քանի որ մատնանշում է ժամանակի հաշվարկման այն ավանդական համակարգը, որը կիրառվում էր եկեղեցական և համայնքային կյանքում՝ ի տարբերություն նոր տոմարական հաշվարկի։ Օրացույցը նախատեսված էր տարվա օրերի, ամիսների և շաբաթական հաջորդականության կազմակերպման, ինչպես նաև կրոնական ու հասարակական կյանքի ժամանակացույցը պահպանելու համար։ Նման հրատարակություններում սովորաբար նշվում էին եկեղեցական տոները, սրբերի հիշատակության օրերը, պահքի շրջանները և այլ ծիսական նշանակության ամսաթվեր, որոնք օգնում էին ընթերցողներին կողմնորոշվել տարվա հոգևոր ու առօրյա ընթացքի մեջ։ Հայկական թվականության և քրիստոնեական թվագրության զուգահեռ ներկայացումը վկայում է տարբեր ժամանակագրական համակարգերի համատեղ գործածության մասին և հնարավորություն է տալիս համեմատելու դրանց համապատասխանությունը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ օրացուցային ավանդույթի, եկեղեցական ժամանակագրության և 19-րդ դարի հայ տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է օրացույցի գործնական նշանակությունը՝ որպես ժամանակի հաշվառման, տոնական օրերի պահպանման և համայնքային կյանքի կազմակերպման անհրաժեշտ ուղեցույց։

    Updated: 2026-11-08
    1827 թվականի օրացույց՝ ըստ հին տոմարի և Հայոց ՌՄՀԶ թվականի
    Online

    History

    Опыт истории династии Сасанидов по сведениям, сообщаемым армянскими писателями

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սասանյանների դինաստիայի պատմության ուսումնասիրությանը՝ հայ հեղինակների և պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել Սասանյան Իրանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական պատմության տարբեր դրվագները՝ դրանք դիտարկելով հայկական գրավոր աղբյուրների տեսանկյունից։ Հայ պատմիչների երկերը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունեն, քանի որ Հայաստանը երկար ժամանակ գտնվել է Սասանյան Իրանի հետ սերտ քաղաքական, ռազմական և մշակութային փոխհարաբերությունների մեջ, իսկ այդ հարաբերություններն իրենց արտացոլումն են գտել հայկական պատմագրության մեջ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Սասանյան արքաների իշխանության ժամանակաշրջանները, արտաքին քաղաքականությունը, պատերազմները, Հայաստանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքականությունը, հայ-իրանական հարաբերությունները և տարածաշրջանային կարևոր իրադարձությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների համադրմանը, դրանց պատմական արժեքի գնահատմանը և հնարավոր հակասությունների կամ տարբեր մեկնաբանությունների բացահայտմանը։ Աղբյուրագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն վերականգնել Սասանյան պետության պատմության առանձին էջերը, այլև հասկանալ, թե ինչպես էին այդ իրադարձությունները ընկալվում և ներկայացվում հայկական պատմագրության մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայ և իրանական պատմական ավանդույթների փոխհարաբերությանը, պատմական հիշողության ձևավորմանը և միջնադարյան հեղինակների կողմից քաղաքական իրադարձությունների մեկնաբանման առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Սասանյան ժամանակաշրջանի պատմության, հայ-իրանական հարաբերությունների և հայկական պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, իրանագետներին, աղբյուրագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-13
    Опыт истории династии Сасанидов по сведениям, сообщаемым армянскими писателями
    Online

    Other Subjects

    Արամյան համազգային օրացույց՝ Քրիստոսի 1870 և Հայոց ՌՅԺԹ թվականի համար

    Հրատարակությունը նախատեսված է Քրիստոսի 1870 և Հայոց ՌՅԺԹ թվականի համար և ներկայացնում է ժամանակի հաշվարկման ու օրերի կազմակերպմանն ուղղված օրացուցային տեղեկություններ։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ հասարակության մեջ գործածվող ժամանակագրական համակարգերը և հայկական ու քրիստոնեական թվականությունների համատեղ կիրառությունը։ Օրացույցները կարևոր դեր են ունեցել ոչ միայն առօրյա կյանքում՝ օրերի, ամիսների և տոների որոշման ու ժամանակի պլանավորման գործում, այլև հասարակական և մշակութային տեղեկատվության տարածման մեջ։ «Համազգային» բնորոշումը մատնանշում է հրատարակության՝ հայ ընթերցողների ավելի լայն շրջանակին ուղղված նշանակությունը։ Նման օրացույցները հաճախ ծառայել են որպես գործնական տեղեկատուներ՝ միավորելով ժամանակագրական տվյալները, տոնացուցային տեղեկությունները և հանրային կյանքի համար անհրաժեշտ այլ նյութեր։ Դրանք նաև պատմական աղբյուրներ են՝ ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական տոմարային ավանդույթները, ժամանակի կազմակերպման եղանակները, տպագրական մշակույթը և հայալեզու տեղեկատու գրականության զարգացումը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, մատենագետներին, տոմարագիտությամբ զբաղվողներին և 19-րդ դարի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրողներին։

    Updated: 2026-10-30
    Արամյան համազգային օրացույց՝ Քրիստոսի 1870 և Հայոց ՌՅԺԹ թվականի համար
    Online

    Religion

    Թիֆլիսի Նորաշեն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու 1881 և 1882 թվականների մուտքերի ու ծախսերի հաշվետվություն

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Թիֆլիսի Նորաշեն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու երկու տարվա մուտքերի և ծախսերի հաշվետվությունը՝ արձանագրելով եկեղեցու ֆինանսական գործունեության հաշվառման ու վերահսկման կարևոր կողմերը։ Նման փաստաթղթերը նշանակալի սկզբնաղբյուրներ են եկեղեցական հաստատությունների տնտեսական պատմության, համայնքային կառավարման և հայության հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Եկեղեցին պատմականորեն ոչ միայն հոգևոր կյանքի կենտրոն է եղել, այլև կարևոր դեր է կատարել համայնքի կազմակերպման, կրթական ու մշակութային նախաձեռնությունների պահպանման և հասարակական կապերի ամրապնդման գործում։ Այդ պատճառով եկեղեցական ֆինանսական հաշվետվությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հաստատության նյութական միջոցների կառավարման սկզբունքները, եկամուտների ու ծախսերի հաշվառման ավանդույթները և եկեղեցու գործունեության կազմակերպական կողմերը։ Փաստաթղթի բովանդակային նշանակությունը կապված է նաև Թիֆլիսի հայ համայնքի պատմության հետ, քանի որ Նորաշեն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հայության հոգևոր ու մշակութային կյանքի կարևոր օջախներից էր։ Մուտքերի և ծախսերի հաշվառումը կարող է տեղեկություններ տրամադրել եկեղեցական տնտեսության կազմակերպման, ընթացիկ կարիքների ֆինանսավորման և համայնքային միջոցների օգտագործման մասին։ Նման նյութերը կարևոր են պատմական հաստատությունների առօրյա գործունեությունը վերակազմելու համար, քանի որ լրացնում են եկեղեցական ու համայնքային կյանքի վերաբերյալ պատմական պատկերն այնպիսի փաստական տվյալներով, որոնք հաճախ չեն արտացոլվում պատմողական աղբյուրներում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, Թիֆլիսի հայ համայնքի անցյալով, եկեղեցական կառավարման համակարգով և տասնիններորդ դարի հայ հասարակական կյանքի տնտեսական կողմերով զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև պատմաբաններին, մատենագետներին և արխիվային փաստաթղթերի ուսումնասիրողներին՝ որպես եկեղեցական հաշվապահական փաստաթղթերի օրինակ։ Իր բնույթով այն կարևոր վավերագրական նյութ է, որն արժեք ունի հայ համայնքային հաստատությունների պատմության ուսումնասիրման, պատմական տվյալների համադրման և հայ գրավոր ժառանգության պահպանման տեսանկյունից։

    Updated: 2026-10-25
    Թիֆլիսի Նորաշեն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու 1881 և 1882 թվականների մուտքերի ու ծախսերի հաշվետվություն
    Online

    Religion

    Տերունական 1851 թվականի օրացույց

    Հրատարակությունը նախատեսված է 1851 թվականի օրերի, ամիսների և ամսաթվերի հաջորդականությունը ներկայացնելու և տարվա ընթացքին հետևելը հեշտացնելու համար։ Օրացույցը կարևոր գործնական նշանակություն ուներ առօրյա կյանքի կազմակերպման մեջ՝ օգնելով ընթերցողներին պլանավորել աշխատանքները, հիշել նշանակալի օրերը և կողմնորոշվել ժամանակի հաշվարկման հարցերում։ Նման հրատարակությունները հայ հասարակության մեջ հաճախ կատարում էին նաև հոգևոր-եկեղեցական գործառույթ․ դրանց միջոցով հնարավոր էր հետևել եկեղեցական տոներին, սրբերի հիշատակության օրերին և ծիսական արարողությունների ժամանակացույցին։ Տերունական թվականության կիրառությունը օրացույցը կապում է քրիստոնեական ժամանակագրական ավանդույթի հետ, որտեղ ժամանակի հաշվարկը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես գործնական անհրաժեշտություն, այլև որպես կրոնական կյանքի կազմակերպման կարևոր մաս։ 19-րդ դարի հայկական օրացույցները նաև նպաստում էին ժամանակագրական գիտելիքի տարածմանը և ընթերցողների շրջանում օրացուցային սովորույթների պահպանմանը։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ տոմարագիտության, եկեղեցական մշակույթի, ժամանակի ընկալման և տպագիր տեղեկատվության պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես իր ժամանակի հասարակական ու հոգևոր կյանքի առօրյա պահանջներն արտացոլող նյութ։

    Updated: 2026-11-06
    Տերունական 1851 թվականի օրացույց