Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
沙逊的大卫
Ստեղծագործությունը ներկայացնում է հայկական ազգային էպոսի ամենահայտնի հերոսներից մեկի՝ Սասունցի Դավթի կերպարը և նրա շուրջ ձևավորված հերոսական ու ժողովրդական պատումները։ Պատմության կենտրոնում Դավթի պայքարն է օտար բռնության և անարդարության դեմ, որի միջոցով ընդգծվում են ազատության, հայրենիքի պաշտպանության, արժանապատվության և արդարության գաղափարները։ Հերոսը ներկայացվում է որպես քաջ, ուժեղ, անկեղծ և ժողովրդին նվիրված կերպար, որի գործողություններում միահյուսվում են անձնական խիզախությունն ու համայնքի պաշտպանության ձգտումը։ Պատումում կարևոր դեր ունեն նաև Սասունի բնակիչների կյանքը, ընտանեկան և տոհմական հարաբերությունները, հերոսների փոխհարաբերությունները, ժողովրդական պատկերացումները և ավանդական արժեքները։ Դավթի կերպարի միջոցով արտահայտվում է ժողովրդի իդեալականացված պատկերացումը արդար առաջնորդի և հայրենի հողի պաշտպանի մասին։ Ստեղծագործությանը բնորոշ են դյուցազնական չափազանցությունները, մարտական դրվագները, բանահյուսական մոտիվները և ժողովրդական լեզվամտածողությանը հատուկ պատկերավոր արտահայտությունները։ Այն ոչ միայն պատմում է հերոսական պայքարի մասին, այլև արտացոլում է հայկական մշակույթի և ազգային ինքնագիտակցության կարևոր շերտեր՝ փոխանցելով սերնդեսերունդ ձևավորված պատկերացումներ քաջության, հավատարմության, ազատության և հայրենասիրության վերաբերյալ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայ բանահյուսությամբ, էպոսագիտությամբ, ազգային գրականությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-16
Economics
ՀՀ մաքսային վարչարարության բարելավմանն ուղղված միջոցառումները
Գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության մաքսային վարչարարության համակարգը և դրա բարելավման ուղղությամբ իրականացվող միջոցառումները՝ ներկայացնելով մաքսային կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնական մոտեցումները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մաքսային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները, մաքսային ընթացակարգերի կազմակերպումը, ռիսկերի կառավարման համակարգերը և մաքսային վերահսկողության մեխանիզմները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է մաքսային վարչարարության թվայնացման գործընթացին, էլեկտրոնային հայտարարագրման համակարգերին, «մեկ պատուհան» սկզբունքին և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառությանը մաքսային ծառայությունում։ Գրքում քննարկվում են նաև ստվերային տնտեսության նվազեցման, մաքսային եկամուտների արդյունավետ հավաքագրման և արտաքին առևտրի պարզեցման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային փորձի կիրառմանը, հատկապես Համաշխարհային մաքսային կազմակերպության չափանիշներին համապատասխանեցմանը և տարածաշրջանային համագործակցության զարգացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում ՀՀ մաքսային վարչարարության բարելավման միջոցառումների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, մաքսային ծառայողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-11
Geography
Գետի մակընթացային դելտայում ջրի հանքայնության որոշումը դիսպերսիոն մեթոդով
Աշխատությունը նվիրված է գետերի մակընթացային դելտաներում ջրի հանքայնության որոշման և գնահատման հիմնախնդիրներին՝ դիսպերսիոն մեթոդի կիրառման միջոցով։ Քննարկվում են գետային և ծովային ջրերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, մակընթացային շարժումների ազդեցությունը ջրային միջավայրի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա, ինչպես նաև ջրի աղայնության և հանքայնության տարածական ու ժամանակային փոփոխությունների օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գետաբերանային շրջաններում քաղցրահամ և աղի ջրերի խառնման գործընթացներին, լուծված հանքային նյութերի տեղափոխմանը և դրանց բաշխման վրա ազդող հիդրոդինամիկական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ջրային հոսքերի արագության, մակընթացության ուժգնության, գետի ջրատարության, ջրի խտության և դելտայի երկրաձևաբանական առանձնահատկությունների ազդեցությունները հանքայնության փոփոխության վրա։ Դիտարկվում են դիսպերսիայի ֆիզիկական հիմքերը, նյութերի տարածման և խառնման մաթեմատիկական նկարագրության սկզբունքները, ինչպես նաև ջրում լուծված աղերի կոնցենտրացիաների հաշվարկման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոդինամիկական և դիսպերսիոն հավասարումներ, մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկների և փորձարարական տվյալների համեմատական վերլուծության մեթոդներ։ Կարևորվում են դիսպերսիայի գործակիցների որոշման, սահմանային և սկզբնական պայմանների ընտրության, հաշվարկային մոդելների ճշգրտության գնահատման և ստացված արդյունքների մեկնաբանման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում մակընթացային դելտաներում ջրի հանքայնության կանխատեսման հնարավորություններին՝ հաշվի առնելով գետային հոսքի փոփոխությունները, ծովային ջրերի ներթափանցումը և ջրային զանգվածների խառնման ինտենսիվությունը։ Առանձնացվում են ջրի որակի գնահատման, աղային ռեժիմի փոփոխությունների բացահայտման և բնական ջրային համակարգերի էկոլոգիական վիճակի ուսումնասիրության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գետաբերանային շրջաններում նյութերի տեղափոխման գործընթացների առավել ճշգրիտ նկարագրմանը, ջրի հանքայնության հաշվարկման մեթոդների կատարելագործմանը և հիդրոլոգիական կանխատեսումների հուսալիության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջրային ռեսուրսների կառավարման, շրջակա միջավայրի մշտադիտարկման, ջրօգտագործման պլանավորման և գետային դելտաների էկոլոգիական ուսումնասիրությունների համար։ Այն օգտակար է հիդրոլոգների, հիդրոֆիզիկոսների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների, կիրառական մաթեմատիկոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-16
Psychology
Միջէթնիկական անհանդուրժողականության սոցիալ-հոգեբանական դետերմինացիան
Աշխատությունը նվիրված է տարբեր էթնիկական խմբերի միջև անհանդուրժողական վերաբերմունքի ձևավորման և դրսևորման վրա ազդող սոցիալական ու հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անհատական վերաբերմունքների, խմբային ինքնության, սոցիալական միջավայրի և հասարակական գործընթացների փոխազդեցությունն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնց պայմաններում կարող են ձևավորվել կանխակալ պատկերացումներ, բացասական կարծրատիպեր և սոցիալական հեռավորություն այլ խմբերի նկատմամբ։ Միջէթնիկական անհանդուրժողականությունը դիտարկվում է որպես բազմագործոն երևույթ, որը հնարավոր չէ բացատրել միայն անձի անհատական հատկանիշներով կամ միայն հասարակական պայմաններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սոցիալական նույնականացման գործընթացները, «մենք» և «նրանք» խմբային սահմանների ձևավորումը, խմբային պատկանելության նշանակությունը և այն պայմանները, որոնցում տարբերությունների ընդգծումը կարող է վերածվել բացասական վերաբերմունքի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել կարծրատիպերի և նախապաշարմունքների ձևավորման մեխանիզմներին, դրանց փոխանցմանը սոցիալական միջավայրում և անհատների վարքագծի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասակակիցների խմբերի, զանգվածային հաղորդակցության և հանրային խոսույթի դերը տարբեր էթնիկական խմբերի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել սոցիալական անորոշության, մրցակցության ընկալման, խմբային սպառնալիքի զգացման և հասարակական լարվածության կապը անհանդուրժողական վերաբերմունքների հետ՝ հաշվի առնելով, որ նման կապերը կարող են տարբեր կերպ արտահայտվել տարբեր սոցիալական և պատմական պայմաններում։ Միաժամանակ կարող են քննության առնվել այն գործոնները, որոնք նպաստում են հանդուրժողականության, փոխադարձ վստահության և կառուցողական միջխմբային հարաբերությունների ձևավորմանը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել համագործակցային շփումները, ընդհանուր նպատակների առկայությունը, կրթությունը, քննադատական մտածողությունը և տարբեր խմբերի ներկայացուցիչների միջև հավասար ու շարունակական հաղորդակցությունը։ Հետազոտությունը կարող է համադրել հարցումների, սոցիալ-հոգեբանական գնահատումների և խմբային հարաբերությունների վերլուծության արդյունքները՝ անհանդուրժողականության ձևավորման պայմանների բազմակողմանի պատկեր ստանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, էթնոհոգեբանության և միջխմբային հարաբերությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել միջէթնիկական անհանդուրժողականության առաջացման սոցիալ-հոգեբանական նախադրյալները և հանդուրժողական փոխհարաբերությունների ձևավորմանը նպաստող պայմանները։
Updated: 2026-09-27
Political Science
ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐՈՒՄ ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ
Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության կազմակերպման ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով բնական, տեխնածին և սոցիալական ծագում ունեցող վտանգների պայմաններում իրականացվող կանխարգելիչ, պաշտպանական և արձագանքման միջոցառումների համակարգը։ Աշխատանքում ներկայացվում է արտակարգ իրավիճակների էությունը և դասակարգումը՝ ներառյալ երկրաշարժերը, ջրհեղեղները, հրդեհները, արդյունաբերական վթարները և այլ վտանգավոր իրադարձություններ, որոնք կարող են սպառնալ մարդկանց կյանքին, առողջությանը և կենսապայմաններին։ Քննարկվում են բնակչության պաշտպանության հիմնական սկզբունքները՝ վաղ նախազգուշացում, արագ արձագանքում, տարհանում, ինժեներական պաշտպանություն և տեղեկատվական ապահովում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման մարմինների, արտակարգ իրավիճակների ծառայությունների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերին՝ բնակչության անվտանգության ապահովման գործընթացում, ինչպես նաև դրանց միջև համագործակցության և համակարգված աշխատանքի անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև կանխարգելիչ միջոցառումները, որոնք ուղղված են ռիսկերի նվազեցմանը և հնարավոր վնասների կանխմանը, ներառյալ շենքերի և ենթակառուցվածքների անվտանգության ապահովումը, ուսուցողական և իրազեկման ծրագրերի իրականացումը։ Ներկայացվում են նաև արտակարգ իրավիճակներում գործողությունների կազմակերպման միջազգային փորձը և ժամանակակից մոտեցումները, որոնք նպաստում են բնակչության պաշտպանության համակարգերի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը նպատակ ունի ընդգծել համակարգված և գիտականորեն հիմնավորված մոտեցման կարևորությունը արտակարգ իրավիճակներում մարդկային կյանքերի պաշտպանության և հասարակության կայունության ապահովման գործում։
Updated: 2026-09-17
Literature
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1988, Մարտ, թիվ 3)
Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի ընտրանի՝ ընդգրկելով գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի, պատմական, արկածային, ֆանտաստիկ և կրթական բնույթի հրատարակություններ։ Ցանկի նպատակն է ընթերցողներին, մանկավարժներին, գրադարանավարներին և ծնողներին ծանոթացնել պատանեկան գրականության նոր ձեռքբերումներին, որոնք նպաստում են աշխարհայացքի ընդլայնմանը, քննադատական մտածողության զարգացմանը և ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Ներկայացված գրքերը շոշափում են ընկերության, ինքնաճանաչման, պատասխանատվության, գիտության, պատմության, բնապահպանության և ժամանակակից հասարակությանն առնչվող բազմաբնույթ թեմաներ՝ համադրելով ուսուցողական և ժամանցային արժեքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ստեղծագործություններին, որոնք համապատասխանում են պատանիների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին, խրախուսում են ստեղծագործական մտածողությունը և նպաստում անձնական զարգացմանը։ Տեղեկատվական ցանկը ծառայում է որպես կողմնորոշիչ աղբյուր՝ օգնելով ընտրել արդիական և հետաքրքիր գրականություն երիտասարդ ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-21