Կորիզի և նրա կառուցվածքների մորֆոֆունկցիոնալ ցուցանիշների տեղաշարժերը պիկոռնավիրուսների ազդեցությամբ

History

Պատմագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1975–1991 թվականներին Լիբանանում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի և քաղաքական ճգնաժամի պայմաններում Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ամերիկյան դիվանագիտության հիմնական ուղղությունները, տարածաշրջանային գործընթացների նկատմամբ ձևավորված մոտեցումները և հակամարտության տարբեր փուլերում կիրառված քաղաքական միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական նախաձեռնություններին, միջնորդական գործունեությանը, անվտանգության խնդիրներին և Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի քաղաքական շահերի համատեքստում ընդունված որոշումներին։ Վերլուծվում են նաև Լիբանանի ներքին զարգացումների և տարածաշրջանի այլ դերակատարների հետ փոխհարաբերությունների ազդեցությունները ամերիկյան քաղաքականության ձևավորման վրա։ Քննարկվում են քաղաքական և դիվանագիտական գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց փոփոխությունները պատերազմի տարբեր փուլերում և ճգնաժամի կարգավորման գործընթացներում ունեցած նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում ԱՄՆ-ի մերձավորարևելյան քաղաքականության և լիբանանյան ճգնաժամի միջև փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության, ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության և Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներում տնտեսական և հասարակական ինստիտուտների ձևավորման, զարգացման ու արդյունավետ գործունեության տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության փորձի համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում կենտրոնացված տնտեսական համակարգից շուկայական հարաբերությունների անցման ընթացքում ձևավորվող ինստիտուցիոնալ փոփոխություններն են, դրանց հաջորդականությունը, փոխկապակցվածությունը և ազդեցությունը սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Ինստիտուցիոնալ համակարգը դիտարկվում է որպես պաշտոնական և ոչ պաշտոնական կանոնների, կազմակերպությունների, իրավական նորմերի, տնտեսական վարքագծի ձևերի և դրանց կիրառումն ապահովող մեխանիզմների ամբողջություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սեփականության հարաբերությունների վերափոխմանը, մասնավոր հատվածի ձևավորմանը, մրցակցային միջավայրի զարգացմանը, պայմանագրային հարաբերությունների կայացմանը և շուկայական ենթակառուցվածքների ստեղծմանը։ Քննվում է պետության դերը ինստիտուցիոնալ վերափոխումների իրականացման գործընթացում՝ դիտարկելով օրենսդրական դաշտի, պետական կառավարման, տնտեսական կարգավորման և իրավական նորմերի կիրառման նշանակությունը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ նոր օրենքների և կազմակերպական կառուցվածքների ձևավորումը ինքնին բավարար չէ արդյունավետ ինստիտուցիոնալ միջավայրի կայացման համար, քանի որ դրանց գործունեությունը կապված է նաև հասարակության մեջ ձևավորված վարքագծային նորմերի, վստահության, տնտեսական մշակույթի և նախկին համակարգից ժառանգված հարաբերությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են անցումային փուլում առաջացող ինստիտուցիոնալ հակասությունները, երբ նոր ձևավորվող շուկայական մեխանիզմները միաժամանակ գործում են նախկին տնտեսական համակարգից պահպանված հարաբերությունների ու գործելակերպերի հետ։ Ուսումնասիրվում են գործարար միջավայրի, ֆինանսական համակարգի, աշխատանքի շուկայի, սեփականության իրավունքի պաշտպանության և տնտեսական գործարքների կազմակերպման հետ կապված ինստիտուցիոնալ խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ինստիտուտների որակի և տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության, ձեռնարկատիրության ու մրցունակության միջև կապերի տեսական վերլուծությանը։ Հայաստանի օրինակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հետխորհրդային վերափոխումների առանձնահատկությունները և գնահատելու, թե տնտեսական բարեփոխումների տարբեր ուղղություններն ինչպես են փոխկապակցվում ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման հետ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է բարեփոխումների հաջորդականության և փոխհամաձայնեցվածության խնդրին՝ ընդգծելով, որ առանձին ոլորտներում իրականացվող փոփոխությունների արդյունավետությունը կախված է ընդհանուր ինստիտուցիոնալ համակարգի զարգացածությունից։ Հետազոտությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է անցումային տնտեսությունների զարգացման օրինաչափությունների ըմբռնմանը և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության տեսանկյունից ներկայացնում շուկայական համակարգի կայացման տնտեսական, իրավական ու կազմակերպական բաղադրիչների փոխազդեցությունը։

Law

Աշխատությունը նվիրված է հռոմեական իրավունքի ռեցեպցիայի՝ իրավական սկզբունքների, ինստիտուտների և նորմերի փոխառման ու յուրացման պատմական գործընթացի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև եվրոպական իրավունքի ձևավորման և էվոլյուցիոն զարգացման վրա դրա ունեցած ազդեցության բացահայտմանը։ Դիտարկվում են հռոմեական իրավունքի ծագման և զարգացման հիմնական փուլերը, դրա իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, մասնավոր և հանրային իրավունքի հիմնարար սկզբունքները և դրանց նշանակությունը հետագա իրավական համակարգերի ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան Եվրոպայում հռոմեական իրավունքի վերածննդին, համալսարանական իրավագիտության զարգացմանը, գլոսատորների և պոստգլոսատորների գործունեությանը, ինչպես նաև հռոմեական իրավական ժառանգության տարածմանը եվրոպական պետություններում։ Քննարկվում են սեփականության իրավունքի, պարտավորությունների, պայմանագրային հարաբերությունների, ժառանգական իրավունքի և քաղաքացիաիրավական այլ ինստիտուտների ձևավորման ու կատարելագործման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում հռոմեական իրավունքի ազդեցությանը մայրցամաքային եվրոպական իրավական ընտանիքի զարգացման, ազգային օրենսդրությունների համակարգման և քաղաքացիական իրավունքի կոդիֆիկացման վրա։ Կարևորվում են հռոմեական իրավունքի ռեցեպցիայի տարբեր ձևերը, իրավական ավանդույթների շարունակականությունը, ազգային իրավական համակարգերի առանձնահատկությունները և պատմական պայմաններին համապատասխան իրավական նորմերի վերափոխման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել եվրոպական իրավական մշակույթի պատմական հիմքերի, իրավական ինստիտուտների զարգացման օրինաչափությունների և ժամանակակից քաղաքացիական իրավունքի սկզբունքների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, իրավունքի պատմաբանների, համեմատական իրավագիտության մասնագետների, իրավաբանական կրթության ոլորտի հետազոտողների և ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինների ազդեցության ուսումնասիրությանը երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա՝ կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և թաղանթային համակարգերի հետազոտության շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում պորֆիրինների և լիպիդային թաղանթների փոխազդեցության մեխանիզմներն են, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության հետևանքով թաղանթի կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական և ֆունկցիոնալ հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Պորֆիրինները բարդ օրգանական միացություններ են, որոնք առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում իրենց կառուցվածքային, օպտիկական և ֆոտոքիմիական հատկությունների շնորհիվ, իսկ լիպիդային երկշերտերը կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքային հիմնական մոդելներից են։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պորֆիրինների տեղակայումը լիպիդային երկշերտում, դրանց փոխազդեցությունը լիպիդային մոլեկուլների հետ և թաղանթի կառուցվածքային կազմակերպվածության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թաղանթի հեղուկության, կայունության, թափանցելիության և լիպիդների դասավորվածության փոփոխություններին՝ կախված պորֆիրինի կառուցվածքից, կոնցենտրացիայից և փորձարարական պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև պորֆիրինների լուսային ակտիվությունը, քանի որ լուսավորման պայմաններում դրանց որոշ տեսակներ կարող են առաջացնել ակտիվ թթվածնային ձևեր և առաջացնել օքսիդատիվ փոփոխություններ թաղանթի բաղադրիչներում։ Այդ երևույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու լուսաքիմիական գործընթացների ազդեցությունը կենսաբանական թաղանթների վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև պորֆիրինների և տարբեր լիպիդային բաղադրությամբ մոդելային թաղանթների փոխազդեցության համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու համար մոլեկուլային կառուցվածքի և թաղանթային միջավայրի առանձնահատկությունների դերը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են ինչպես թաղանթային կենսաֆիզիկայի հիմնարար խնդիրների, այնպես էլ պորֆիրինների հնարավոր կիրառությունների տեսանկյունից՝ մասնավորապես ֆոտոդինամիկ թերապիայի, կենսաբժշկական նյութերի և ֆոտոակտիվ համակարգերի մշակման բնագավառներում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել պորֆիրին-թաղանթ փոխազդեցությունների մոլեկուլային մեխանիզմների բացահայտմանը և կենսաբանական միջավայրում այդ միացությունների վարքագծի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և կենսաքիմիայի մոտեցումները՝ բացահայտելու պորֆիրինների ազդեցությունը լիպիդային երկշերտերի կառուցվածքի և հատկությունների վրա ու գնահատելու այդ փոխազդեցությունների հիմնարար և կիրառական նշանակությունը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է q-սահմանափակ համակարգերի հատկություններին և դրանց կիրառությանը արագ մոտեցումների (аппроксимация) կառուցման գործում՝ որպես արդյունավետ հաշվիչ գործիք բազմափոփոխական և բարդ ֆունկցիոնալ խնդիրների համար։ Գրքում ներկայացվում է q-սահմանափակ համակարգերի տեսական հիմքը, դրանց կառուցվածքային և ալգորիթմային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մաթեմատիկական վերլուծության մեթոդները, որոնք ապահովում են ճշգրիտ և արագ մոտեցումների ստեղծումը տարբեր գործնական խնդիրների դեպքում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է համակարգերի սիմուլյացիոն և ներմուծված մոդելավորման կիրառությունները, վերլուծում է կոնվերգենցիայի պայմանները և գնահատում մոտեցումների խնայողության և արդյունավետության ցուցանիշները՝ հաշվի առնելով հաշվողական ռեսուրսների սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարևոր է մաթեմատիկոսների, ինժեներների, ծրագրավորողների և մոդելավորման մասնագետների համար՝ նպաստելով արագ և արդյունավետ մաթեմատիկական մոտեցումների ձևավորմանը, բարդ համակարգերի ուսումնասիրմանն ու կիրառական հաշվարկների կատարելագործմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի բերքահավաքի մեքենայացման կատարելագործմանը՝ հողակոշտերի մանրացման ռոտորային մեխանիզմով համալրված կարտոֆիլահան մեքենայի կառուցվածքի մշակման և դրա հիմնական տեխնիկական ու աշխատանքային պարամետրերի հիմնավորման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում հողից պալարների արդյունավետ առանձնացման խնդիրն է, հատկապես այն պայմաններում, երբ բերքահավաքի ընթացքում մեքենայի աշխատանքային օրգանների վրա հայտնվում են տարբեր չափերի և ամրության հողակոշտեր, որոնք կարող են դժվարացնել մաղման ու զտման գործընթացը։ Քննվում են կարտոֆիլահանի հիմնական աշխատանքային հանգույցների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հողաշերտի բարձրացման, տեղափոխման, փխրեցման և տարանջատման գործընթացների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ռոտորային մանրիչի դերը տեխնոլոգիական ընդհանուր շղթայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային օրգանների երկրաչափական և կինեմատիկական պարամետրերի ընտրությանը, քանի որ դրանց հարաբերակցությունը կարող է ազդեցություն ունենալ հողային զանգվածի մշակման արդյունավետության, մեքենայի արտադրողականության և պալարների պահպանվածության վրա։ Ուսումնասիրվում են ռոտորի շարժման առանձնահատկությունները, աշխատանքային տարրերի դասավորությունը և դրանց փոխազդեցությունը հողակոշտերի հետ՝ նպատակ ունենալով ապահովել հողի բավարար մանրացում և բերքի առավել արդյունավետ առանձնացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մեքենայի տեխնոլոգիական գործընթացի տեսական նկարագրությունը և կառուցվածքային պարամետրերի հիմնավորումը՝ հաշվի առնելով հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Դիտարկվում են նաև էներգատարության, աշխատանքային արագության, արտադրողականության և բերքի մեխանիկական վնասման նվազեցման խնդիրները՝ որպես մեքենայի արդյունավետության գնահատման կարևոր չափանիշներ։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով կարող են համեմատվել տարբեր կառուցվածքային և աշխատանքային տարբերակներ՝ առավել նպատակահարմար պարամետրային համակցությունները որոշելու համար։ Նման տեխնիկական լուծումների մշակումը կարևոր է կարտոֆիլի բերքահավաքի աշխատատարության նվազեցման, տեխնոլոգիական գործողությունների որակի բարձրացման և գյուղատնտեսական մեքենաների աշխատանքային հնարավորությունների կատարելագործման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենաշինության, մեքենաների տեսության, հողամշակման մեխանիկայի և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումները։