More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Рубрикация в системе художественного оформления армянских рукописных Евангелий

    Աշխատությունը նվիրված է հայկական ձեռագիր Ավետարանների գեղարվեստական ձևավորման համակարգում բաժինների և տեքստային միավորների առանձնացման՝ ռուբրիկացիայի սկզբունքների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և գեղագիտական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են միջնադարյան հայկական ձեռագրարվեստի զարգացման օրինաչափությունները, գրավոր տեքստի կազմակերպման ավանդույթները և գեղարվեստական ձևավորման միջոցների փոխկապակցվածությունը ձեռագրերի բովանդակության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորագրերի, սկզբնատառերի, գլխազարդերի, լուսանցազարդերի և գունային տարբերակումների կիրառությանը՝ որպես տեքստի կառուցվածքը տեսանելի դարձնող և ընթերցումը կազմակերպող միջոցների։ Ուսումնասիրվում են ռուբրիկացիայի գործառույթները, դրա կապը Ավետարանների ներքին բաժանումների, ընթերցվածքների, ծիսական նշանակության և ձեռագրերի ընդհանուր հորինվածքային կառուցվածքի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում հայկական մանրանկարչության և գրչության տարբեր դպրոցներում ձևավորված գեղարվեստական ավանդույթներին, զարդագրության առանձնահատկություններին և տեքստի ու պատկերային տարրերի փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում են գունային խորհրդանշանների, զարդանախշային համակարգերի, տառատեսակների և գեղարվեստական շեշտադրումների դերը ձեռագրի տեսողական ամբողջականության ձևավորման գործում։ Դիտարկվում են նաև տարբեր ժամանակաշրջանների ձեռագիր Ավետարանների համեմատական ուսումնասիրության հնարավորությունները, գրչատների գեղարվեստական ավանդույթների փոխազդեցությունները և ձևավորման համակարգի պատմական փոփոխությունները։ Հետազոտության թեման նշանակություն ունի հայկական միջնադարյան արվեստի, ձեռագրագիտության, գրքի պատմության և քրիստոնեական պատկերագրության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, ձեռագրագետների, հայագետների, մանրանկարչության պատմության մասնագետների, մշակութային ժառանգության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Рубрикация в системе художественного оформления армянских рукописных Евангелий
    Online

    Culture

    Мольер в армянском татре (1812-1957)

    Աշխատությունը նվիրված է Մոլիերի դրամատուրգիական ժառանգության ընդունելության, բեմականացման և մեկնաբանության պատմությանը հայկական թատրոնում՝ ընդգրկելով ավելի քան մեկ դար տևող ժամանակաշրջան։ Հետազոտության կենտրոնում ֆրանսիացի դրամատուրգի կատակերգությունների մուտքն է հայկական մշակութային միջավայր, դրանց թարգմանական և բեմական յուրացումը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծագործությունների նկատմամբ ձևավորված գեղարվեստական վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրվում են առաջին ներկայացումների և թատերական նախաձեռնությունների հետ կապված նյութերը, հետագա բեմադրությունների զարգացումը, դերասանական մեկնաբանությունները, ռեժիսորական մոտեցումները և հանդիսատեսի ու թատերական քննադատության արձագանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես են ֆրանսիական դասական կատակերգության կերպարները, սոցիալական երգիծանքը, բնավորությունների կառուցման սկզբունքները և կատակերգական իրավիճակները հարմարեցվել հայկական բեմի գեղարվեստական ավանդույթներին ու տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական միջավայրին։ Կարևոր ուղղություն է թարգմանությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրամատիկական երկի բեմական կյանքը մեծապես պայմանավորված է երկխոսությունների, հումորի, խոսքային խաղերի և կերպարների լեզվական առանձնահատկությունների հայերեն փոխանցմամբ։ Դիտարկվում է նաև Մոլիերի ստեղծագործությունների ազդեցությունը հայկական դերասանական արվեստի և կատակերգական խաղաոճի զարգացման վրա՝ բացահայտելով, թե ինչպես են տարբեր դերասանական սերունդներ մեկնաբանել նրա հայտնի կերպարները։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել պրոֆեսիոնալ և այլ թատերական միջավայրերում իրականացված բեմադրությունների պատմությունը, ներկայացումների գեղարվեստական ձևավորման առանձնահատկությունները և ռեժիսորական հայեցակարգերի փոփոխությունները։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես է փոխվել դասական դրամատուրգիայի ընկալումը հայկական թատրոնի զարգացման տարբեր փուլերում և ինչպես են նույն ստեղծագործությունները նոր հասարակական ու գեղագիտական պայմաններում ստացել տարբեր շեշտադրումներ։ Միաժամանակ ներկայացվում են հայ-ֆրանսիական մշակութային կապերի կարևոր դրսևորումներ՝ թարգմանության և թատրոնի միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է թատերագիտության, գրականագիտության, թարգմանության պատմության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով Մոլիերի դրամատուրգիայի նշանակությունը հայկական բեմարվեստի պատմության և կատակերգական ավանդույթի զարգացման համատեքստում։

    Updated: 2026-09-22
    Мольер в армянском татре (1812-1957)
    Online

    Literature

    Մուրացան Խորհրդավոր միանձնուհի

    Վեպը հայ ռոմանտիկական և պատմական արձակի կարևոր ստեղծագործություններից է, որտեղ հեղինակը համադրում է ազգային պատմական իրողությունները, կրոնական միջավայրը և մարդկային դրամատիկ հարաբերությունները։ Վեպի կենտրոնում խորհրդավոր միանձնուհու կերպարն է, որի շուրջ կառուցվում է ամբողջ պատմական-հոգեբանական սյուժեն՝ լի գաղտնիքներով, ներքին հակասություններով և ճակատագրական իրադարձություններով։ Մուրացանը մեծ ուշադրություն է դարձնում մարդու հոգեբանությանը, բարոյական ընտրություններին և հասարակական միջավայրի ազդեցությանը անհատի ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործության մեջ զգալի է նաև ժամանակի պատմական շունչը՝ ազգային կյանքի, իշխանական հարաբերությունների և կրոնական հաստատությունների նկարագրությունների միջոցով։ Վեպը բացահայտում է մարդկային զգացմունքների բարդ աշխարհը՝ սեր, հավատ, զոհողություն, մեղք և փրկություն, որոնք միահյուսվում են գլխավոր հերոսուհու ճակատագրի շուրջ։ Հեղինակի լեզուն հարուստ է պատկերներով, դրամատիկ լարվածությամբ և հոգեբանական խորությամբ, ինչը ստեղծում է խորհրդավոր և լարված մթնոլորտ։ «Խորհրդավոր միանձնուհի»-ն համարվում է Մուրացանի ստեղծագործական ժառանգության կարևոր մասերից մեկը և արժեքավոր ներդրում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։

    Updated: 2026-10-13
    Մուրացան Խորհրդավոր միանձնուհի
    Online

    Mathematics

    Операторы типа Бергмана на пространствах функций в шаре из Cn

    Աշխատությունը նվիրված է Բերգմանի տիպի օպերատորների ուսումնասիրությանը՝ մի քանի կոմպլեքս փոփոխականի տարածություններում, մասնավորապես՝ Cn-ի միավոր գնդում սահմանված ֆունկցիաների ֆունկցիոնալ տարածությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության հիմնական առարկան այն գծային օպերատորներն են, որոնք կապված են ֆունկցիաների պրոյեկցիայի, ինտեգրալային ներկայացումների և հոլոմորֆ ենթատարածությունների առանձնացման հետ։ Նման օպերատորների հատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում բազմակի կոմպլեքս անալիզում և ֆունկցիոնալ անալիզում, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է հետազոտել տարբեր ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքը, հոլոմորֆ ֆունկցիաների վարքը և ինտեգրալային օպերատորների սահմանափակվածության ու կանոնավորության հարցերը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել Բերգմանի տիպի միջուկներ, համապատասխան ինտեգրալային օպերատորների գործողությունը տարբեր նորմավորված տարածությունների վրա, դրանց սահմանափակվածությունը, կոմպակտությունը և այլ օպերատորական հատկություններ։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում գնդի երկրաչափական կառուցվածքը և n կոմպլեքս փոփոխականների առկայությունը, որոնք խնդիրը դարձնում են ավելի բարդ, քան մեկ կոմպլեքս փոփոխականի դեպքում։ Նյութը նախատեսված է հիմնականում մաթեմատիկոսների, հետազոտողների և առաջադեմ ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կոմպլեքս անալիզով, ֆունկցիոնալ տարածություններով, ինտեգրալային օպերատորներով և օպերատորների տեսությամբ։

    Updated: 2026-09-21
    Операторы типа Бергмана на пространствах функций в шаре из Cn
    Online

    Geography

    Ճարտարագիտա-երկրաֆիզիկական մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները և արդյունավետությունը լեռնա-ծալքավոր մարզերում հիդրոտեխնիկական թունելների կառուցման նպատակով (նախագծվող Մեղրի ՀԷԿ-ի օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է լեռնածալքավոր շրջաններում հիդրոտեխնիկական թունելների նախագծման և կառուցման ընթացքում ճարտարագիտաերկրաֆիզիկական հետազոտությունների կիրառման առանձնահատկությունների, հնարավորությունների և արդյունավետության գնահատմանը՝ նախագծվող Մեղրիի հիդրոէլեկտրակայանի օրինակով։ Քննարկվում են բարդ երկրաբանական կառուցվածք ունեցող լեռնային տարածքներում ստորգետնյա շինարարության իրականացման հիմնական խնդիրները, ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը և երկրաբանական միջավայրի վերաբերյալ հավաստի տեղեկատվության ստացման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարների շերտավորվածության, տեկտոնական խախտումների, ճեղքավորվածության, ստորգետնյա ջրերի տարածման և երկրաբանական անհամասեռությունների ազդեցությանը հիդրոտեխնիկական թունելների կառուցման պայմանների վրա։ Ուսումնասիրվում են սեյսմահետախուզական, էլեկտրահետախուզական և ճարտարագիտաերկրաֆիզիկական այլ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ ապարային զանգվածների կառուցվածքը, ֆիզիկական հատկությունները և հնարավոր վտանգավոր գոտիները բացահայտելու նպատակով։ Դիտարկվում են երկրաբանական և երկրաֆիզիկական տվյալների համադրման, ստորգետնյա կառուցվածքների տեղադրման համար նպաստավոր պայմանների գնահատման, թունելների անցկացման ուղղությունների ընտրության և շինարարական ռիսկերի կանխատեսման խնդիրները։ Կարևորվում են լեռնային տեղանքի բարդ ռելիեֆի, ապարների փոփոխական կազմության, բարձր տեկտոնական ակտիվության և հիդրոերկրաբանական պայմանների ազդեցությունները հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման ու արդյունքների մեկնաբանման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել դաշտային չափումների, երկրաֆիզիկական տվյալների մշակման, երկրաբանական կտրվածքների կառուցման և երկրաբանական միջավայրի մոդելավորման մեթոդներ։ Առանձնացվում են տարբեր հետազոտական մեթոդների տեղեկատվական հնարավորությունների համեմատության, դրանց ճշգրտության և տնտեսական արդյունավետության գնահատման, ինչպես նաև համալիր կիրառման առավելությունների բացահայտման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում հիդրոտեխնիկական կառույցների հուսալիության ապահովմանը, ապարային զանգվածների կայունության գնահատմանը, ջրաթափանցելիության և հնարավոր դեֆորմացիոն գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի լեռնային շրջաններում ստորգետնյա հիդրոտեխնիկական շինարարության գիտատեխնիկական հիմնավորման, ինժեներաերկրաբանական հետազոտությունների կատարելագործման և նախագծային որոշումների արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երկրաֆիզիկոսների, երկրաբանների, հիդրոտեխնիկական շինարարության մասնագետների, ինժեներ-նախագծողների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-15
    Ճարտարագիտա-երկրաֆիզիկական մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները և արդյունավետությունը լեռնա-ծալքավոր մարզերում հիդրոտեխնիկական թունելների կառուցման նպատակով (նախագծվող Մեղրի ՀԷԿ-ի օրինակով)
    Online

    Pedagogy

    Նորովի մոտեցում ուսանողների բարոյամշակութային արժեքների ձևավորման հիմնախնդրին

    Աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն կրթության համակարգում ուսանողների բարոյամշակութային արժեքների ձևավորման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը և այդ գործընթացի կազմակերպման նոր մոտեցումների մշակմանը։ Քննության են առնվում բարոյական և մշակութային արժեքների էությունը, դրանց դերը երիտասարդների աշխարհայացքի, սոցիալական պատասխանատվության, վարքագծի և անձնային զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական միջավայրի, դասախոսների, ուսումնական բովանդակության, միջանձնային հաղորդակցության և ուսանողական գործունեության ազդեցությանը արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման վրա։ Վերլուծվում են ավանդական դաստիարակչական մեթոդների հնարավորությունները և ժամանակակից կրթական պայմաններում դրանց վերաիմաստավորման անհրաժեշտությունը։ Քննարկվում են ուսանողների ակտիվ մասնակցության, համագործակցային ուսուցման, քննարկումների, մշակութային ծրագրերի, ստեղծագործական նախաձեռնությունների և հասարակական գործունեության ներառման հնարավորությունները բարոյամշակութային դաստիարակության գործընթացում։ Կարևորվում է ազգային և համամարդկային արժեքների փոխկապակցված ներկայացումը, մշակութային ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության զարգացումը, տարբեր տեսակետների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի և պատասխանատու քաղաքացիական վարքագծի ձևավորումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսանողների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, ինքնաճանաչման ու ինքնադաստիարակության խթանմանը և արժեքների գիտակցված յուրացման համար նպաստավոր մանկավարժական պայմանների ստեղծմանը։ Դիտարկվում են բարոյամշակութային զարգացման մակարդակի գնահատման հնարավոր չափանիշներն ու մեթոդները և առաջարկվող մոտեցումների արդյունավետության ուսումնասիրության եղանակները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել բարձրագույն կրթության դաստիարակչական գործառույթի կատարելագործմանը և ուսանողների անձնային, բարոյական ու մշակութային զարգացմանն ուղղված կրթական ծրագրերի մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, դասախոսների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Նորովի մոտեցում ուսանողների բարոյամշակութային արժեքների ձևավորման հիմնախնդրին