Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Հայկական գեղագրություն

    Հրատարակությունը նվիրված է հայկական գեղագրությանը՝ հայ գրերի գեղեցիկ, կանոնավոր և ներդաշնակ գրության արվեստին։ Գեղագրությունը հայ գրավոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից է, որը միավորում է գրի ձևերի ճշգրտությունը, գեղագիտական արտահայտչականությունը և գրավոր ժառանգության պահպանման ավանդույթները։ Հայկական այբուբենի ստեղծումից ի վեր հայագիր ձեռագրերն ու գրավոր հուշարձանները դարձել են ոչ միայն գիտելիքի և գրականության փոխանցման միջոցներ, այլև ինքնատիպ գեղարվեստական արժեքներ։ Հայ գրչության զարգացման ընթացքում ձևավորվել են գրատեսակների, տառաձևերի և գրության եղանակների բազմազան ավանդույթներ, որոնք արտացոլում են տարբեր ժամանակաշրջանների գեղագիտական պատկերացումները, գրիչների վարպետությունն ու ձեռագրական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Գեղագրության ուսումնասիրությունը կարևոր է տառերի համաչափության, գծերի կառուցվածքի, գրության ռիթմի, տարածական դասավորության և ամբողջական գրային պատկերի ընկալման տեսանկյունից։ Այն նպաստում է գրելու հմտությունների կատարելագործմանը, ձեռքի շարժումների ճշգրտության զարգացմանը և գրավոր արտահայտման գեղագիտական կողմի գիտակցմանը։ Հայկական գեղագրության ավանդույթը սերտորեն կապված է նաև ձեռագրարվեստի, մանրանկարչության, գրքերի ձևավորման և հայ մշակութային ինքնության պահպանման հետ։ Այս ոլորտի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ գրի ոչ միայն հաղորդակցական, այլև գեղարվեստական նշանակությունը՝ ուշադրություն դարձնելով տառաձևերի պատմական զարգացմանն ու դրանց կիրառման առանձնահատկություններին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրի պատմությամբ, գեղագրության արվեստով, ձեռագրագիտությամբ և հայկական գրավոր ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև արվեստաբաններին, գրքի ձևավորմամբ հետաքրքրվողներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և գեղագրության գործնական հմտություններ զարգացնող ընթերցողներին։ Որպես հայերեն գեղագրությանը նվիրված պատմական հրատարակություն՝ այն արժեքավոր է ազգային գրային մշակույթի, տառարվեստի ավանդույթների և գրավոր ժառանգության գեղագիտական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-25
    Հայկական գեղագրություն
    Online

    Religion

    Կրոնի դասագիրք

    1889 թվականին Թիֆլիսում՝ Մովսես Վարդանյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 37 էջից բաղկացած գիրքը կրոնի ուսուցման համար նախատեսված համառոտ դասագիրք է։ Վերնագիրը և հրատարակության փոքր ծավալը թույլ են տալիս ենթադրել, որ այն նախատեսված է եղել սովորողներին կրոնական հիմնական գիտելիքներին ծանոթացնելու և ուսումնական նյութը մատչելի ձևով ներկայացնելու համար։ XIX դարի հայ կրթական համակարգում կրոնի դասավանդումը կարևոր տեղ էր զբաղեցնում՝ նպաստելով քրիստոնեական ավանդույթների, եկեղեցական պատմության և բարոյական արժեքների փոխանցմանը նոր սերնդին։ Այդ ժամանակաշրջանի նմանատիպ դասագրքերում կարող էին ներկայացվել քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթները, Աստվածաշնչյան պատմություններ, աղոթքներ, կրոնական տոներ, եկեղեցական սովորույթներ և բարոյական վարքի վերաբերյալ ուսուցողական նյութեր։ Հակիրճ դասագրքերը հատկապես հարմար էին դպրոցական ուսուցման համար, քանի որ հնարավորություն էին տալիս հիմնական գաղափարները ներկայացնել սահմանափակ ծավալով և դրանք դարձնել ավելի հեշտ յուրացվող։ Սակայն այս գրքի կոնկրետ բովանդակությունը, դավանաբանական ուղղվածությունը, նախատեսված տարիքային խումբը և դասերի կառուցվածքը հնարավոր չէ որոշել միայն վերնագրի ու մատենագիտական տվյալների հիման վրա։ Թիֆլիսը XIX դարում հայալեզու տպագրության և կրթական կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր, որտեղ հրատարակվում էին դպրոցական դասագրքեր, կրոնական ձեռնարկներ և գիտելիքների տարածմանն ուղղված այլ գրքեր։ Հրատարակությունն արժեքավոր է հայ կրթության պատմության, կրոնական ուսուցման մեթոդների և XIX դարի վերջի հայկական տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։

    Updated: 2026-11-02
    Կրոնի դասագիրք
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1974, թիվ 4)

    Այս մատենագիտական ցանկը ընդգրկում է կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականության համակարգված ներկայացում՝ նպատակ ունենալով ապահովել ոլորտի ժամանակակից տեսական և գործնական զարգացումների ամբողջական պատկերացում։ Նյութում ներառված են աշխատություններ, որոնք վերաբերում են արվեստի պատմության, տեսության և քննադատության արդի խնդիրներին, ինչպես նաև մշակութային գործընթացների սոցիոլոգիական և փիլիսոփայական մեկնաբանություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից արվեստի ձևերի ուսումնասիրությանը՝ ներառյալ վիզուալ արվեստները, թատրոնը, կինոն, երաժշտությունը և նոր մեդիա արվեստը, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը գլոբալացման և թվայնացման պայմաններում։ Մատենագիտական ցանկում առանձնացված են նաև աշխատություններ, որոնք քննարկում են ազգային մշակութային ինքնության պահպանման և զարգացման խնդիրները, ավանդական և ժամանակակից արվեստի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Այս ցանկը կարող է ծառայել որպես գիտահետազոտական հիմք ուսանողների, արվեստաբանների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով արդի տեսական մոտեցումների յուրացմանն ու հետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1974, թիվ 4)
    Online

    Agriculture

    spergillus flavus Link. սնկով ընկուզավոր որոշ տեսակների և գետնանուշի աղտոտվածությունը ևպայքարի միջոցառումների մշակումը ԻԻՀ Խորասանե Ռազավի և Սեմնան նահանգներում

    Այս աշխատությունը նվիրված է Aspergillus flavus Link. սնկով ընկուզավոր մշակաբույսերի որոշ տեսակների և գետնանուշի աղտոտվածության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև աղտոտման նվազեցման և կանխարգելման արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը Իրանի Իսլամական Հանրապետության Խորասանե Ռազավի և Սեմնան նահանգներում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ սնկային ախտածնի տարածվածության մակարդակը, ուսումնասիրել դրա զարգացմանը նպաստող պայմանները և գնահատել գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի ու սննդային անվտանգության վրա դրա հնարավոր ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ այս սունկը որոշ պայմաններում կարող է արտադրել աֆլատոքսիններ, որոնք լուրջ խնդիր են սննդամթերքի անվտանգության և պահեստավորված գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի տեսանկյունից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ընկուզավոր մշակաբույսերի և գետնանուշի վարակվածության հաճախականությունը, վարակի ինտենսիվությունը, տարածքային տարբերությունները և ախտածնի զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շրջակա միջավայրի պայմանների, մասնավորապես ջերմաստիճանի, խոնավության, հողի և մշակաբույսերի աճեցման ու պահպանման պայմանների ազդեցության գնահատմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ինչպես դաշտային, այնպես էլ լաբորատոր ուսումնասիրություններ՝ սնկի նույնականացման, վարակված նմուշների գնահատման և տարբեր պայմաններում դրա կենսաբանական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Առանձին ուղղություն է աղտոտման կանխարգելման և պայքարի միջոցառումների մշակումը, որը կարող է ներառել մշակության ագրոտեխնիկական ճիշտ կազմակերպում, բերքահավաքի ժամկետների օպտիմալացում, վնասված պտուղների առանձնացում, պատշաճ չորացում և պահպանման պայմանների վերահսկում։ Կարևոր է նաև մշակաբույսերի վնասատուների և այլ գործոնների նկատմամբ վերահսկողությունը, քանի որ հյուսվածքների վնասվածությունը կարող է նպաստել սնկի ներթափանցմանը և զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է գնահատել տարբեր կանխարգելիչ և կենսաբանական մոտեցումների արդյունավետությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել ինչպես սնկային վարակվածությունը, այնպես էլ դրա հետ կապված սննդային ռիսկերը։ Երկու նահանգների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր ագրոկլիմայական պայմաններում աղտոտվածության մակարդակները և բացահայտել տարածքային առանձնահատկությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի վերահսկման, սննդամթերքի անվտանգության ապահովման, պահեստավորման տեխնոլոգիաների կատարելագործման և արտադրողների համար կանխարգելիչ միջոցառումների մշակման գործում։ Աշխատանքը միավորում է սնկաբանության, բուսասանիտարիայի և սննդի անվտանգության խնդիրները՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վտանգավոր սնկային աղտոտվածության տարածումը և ապահովել ընկուզավոր մշակաբույսերի ու գետնանուշի առավել անվտանգ արտադրություն և պահպանում։

    Updated: 2026-09-22
    spergillus flavus Link. սնկով ընկուզավոր որոշ տեսակների և գետնանուշի աղտոտվածությունը ևպայքարի միջոցառումների մշակումը ԻԻՀ Խորասանե Ռազավի և Սեմնան նահանգներում
    Online

    Political Science

    ՍՍՌՄ Գերագույն Սովետի ընտրությունները: (Մեթոդական ցուցումներ և հանձնարարական գրականության համառոտ ցանկ)

    Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Միության պետական իշխանության բարձրագույն ներկայացուցչական մարմնի ընտրությունների կազմակերպման, նախապատրաստման և անցկացման գործընթացներին՝ ներկայացնելով դրանց գաղափարական, քաղաքական, իրավական և կազմակերպչական առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը պարունակում է մեթոդական ցուցումներ և առաջարկվող գրականության համառոտ մատենագիտական ցանկ, որոնք նախատեսված են ընտրական գործընթացների վերաբերյալ տեղեկատվական և բացատրական աշխատանքների կազմակերպման համար։ Անդրադարձ է կատարվում խորհրդային ընտրական համակարգի կառուցվածքին, ընտրական օրենսդրության հիմնական դրույթներին, պատգամավորների առաջադրման և ընտրության կարգին, ինչպես նաև ընտրական հանձնաժողովների գործունեության առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են խորհրդային պետական կառավարման համակարգում ընտրությունների նշանակությունը, քաղաքացիների ընտրական իրավունքների պաշտոնական սկզբունքները և հասարակական կազմակերպությունների ու աշխատանքային կոլեկտիվների մասնակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական-լուսավորչական աշխատանքների իրականացման մեթոդներին, քարոզչական միջոցառումների կազմակերպմանը, ընտրողների շրջանում բացատրական գործունեության ծավալմանը և համապատասխան տեղեկատվական նյութերի օգտագործմանը։ Աշխատության մեջ արտացոլվում են խորհրդային ժամանակաշրջանին բնորոշ գաղափարախոսական մոտեցումները, որոնց շրջանակներում ընտրությունները ներկայացվում էին որպես սոցիալիստական ժողովրդավարության և ժողովրդի մասնակցության արտահայտություն պետական կառավարմանը։ Միաժամանակ հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային ընտրական համակարգի պատմական առանձնահատկությունները, պետական և կուսակցական կառույցների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև քաղաքական քարոզչության և հասարակական գիտակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Հանձնարարական գրականության ցանկը կարող է ծառայել որպես լրացուցիչ աղբյուր խորհրդային սահմանադրական կարգի, պետական հաստատությունների գործունեության և ընտրական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը պատմական և աղբյուրագիտական արժեք ունի՝ հատկապես Խորհրդային Միության քաղաքական համակարգի, ընտրական մշակույթի, գաղափարախոսական քարոզչության և պետական կառավարման պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, քաղաքագետների, գրադարանավարների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    ՍՍՌՄ Գերագույն Սովետի ընտրությունները: (Մեթոդական ցուցումներ և հանձնարարական գրականության համառոտ ցանկ)
    Online

    Agriculture

    Գյուղատնտեսության էկոնոմիկա

    Գրքում ընդգրկված են այն հիմնական տնտեսական տարրերը, որոնք անհրաժեշտ են գյուղատնտեսության արդյունավետ կազմակերպման և զարգացման համար՝ ռեսուրսների (հող, աշխատանքային ուժ, կապիտալ, տեխնոլոգիաներ) օգտագործման օպտիմալացման մեթոդներ, գյուղատնտեսության ֆինանսական ու տնտեսական մոդելներ, ինչպես նաև գյուղատնտեսության շուկաների կառուցվածքը։ Աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են նաև գյուղատնտեսության մրցունակությունը և զարգացումը, այն հարցերը, որոնք վերաբերում են պետական աջակցության քաղաքականությանը, ինչպես նաև համաշխարհային տնտեսության համատեքստում գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման մեթոդներին։ Հեղինակը ընդգծում է, որ գյուղատնտեսության ոլորտում տնտեսական աճը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե կիրառվեն նորագույն տեխնոլոգիաներ, որոնք կբարձրացնեն արտադրողականությունը և կստեղծեն կայուն արտադրական համակարգեր։ Վերլուծվում են նաև գյուղատնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները՝ նախանշելով գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման հետ կապված մարտահրավերները և հնարավոր լուծումները։ Աշխատությունը կարևոր է գյուղատնտեսության ոլորտի բոլոր մասնագետների համար՝ ինչպես քաղաքական որոշ-makers-ների, այնպես էլ ուսանողների և գիտնականների, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի և տնտեսական քաղաքականության մեջ։

    Updated: 2026-09-22
    Գյուղատնտեսության էկոնոմիկա