Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Հիդրոգեներատորի օդային բացակի ոչ սիմետրիկության ազդեցությունը հարմոնիկների կազմի վրա

    Այս գիտատեխնիկական հետազոտությունը նվիրված է հիդրոգեներատորների մագնիսական դաշտի ոչ սիմետրիկության, մասնավորապես օդային բացակի անհավասարության ազդեցության ուսումնասիրությանը գեներացվող լարման և հոսանքի հարմոնիկ բաղադրության վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են էլեկտրամեխանիկական համակարգերում առաջացող ոչ գծային երևույթները, որոնք պայմանավորված են կառուցվածքային անճշտություններով, արտադրական շեղումներով կամ շահագործման ընթացքում առաջացող դեֆորմացիաներով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է օդային բացակի անհամաչափության հետևանքով առաջացող մագնիսական դաշտի խեղաթյուրումները և դրանց ազդեցությունը ստատորի հոսանքների սպեկտրալ կազմի վրա՝ ընդգծելով հարմոնիկների աճի, տատանողական ռեժիմների և էներգիայի կորուստների խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական մոդելավորմանը, Ֆուրիեի վերլուծությանը և փորձարարական տվյալների համադրմանը, որոնք թույլ են տալիս գնահատել համակարգի էլեկտրամագնիսական վարքագիծը տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում։ Աշխատության արդյունքները կարևոր են հիդրոէլեկտրակայանների գեներատորների նախագծման, ախտորոշման և շահագործման արդյունավետության բարձրացման համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս նվազեցնել հարմոնիկ աղավաղումները, բարձրացնել էներգիայի որակը և բարելավել սարքավորումների հուսալիությունը։ Հրատարակությունը նախատեսված է էլեկտրատեխնիկայի, էներգետիկայի, ավտոմատացման և կիրառական ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների, ինժեներների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-08-29
    Հիդրոգեներատորի օդային բացակի ոչ սիմետրիկության ազդեցությունը հարմոնիկների կազմի վրա
    Online

    History

    Ղարաբաղյան ու տարածաշրջանային մյուս զինված հակամարտությունները Անդրկովկասում և Ռուսաստանի Դաշնությունը (1991-1994 թթ.)

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է 1991-1994 թվականներին Անդրկովկասում տեղի ունեցած Ղարաբաղյան և տարածաշրջանային այլ զինված հակամարտություններին ու դրանցում Ռուսաստանի Դաշնության ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ձևավորված նոր քաղաքական իրադրությունը, ազգային և տարածքային հակասությունների սրումը, զինված բախումների առաջացումը և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի ու տարածաշրջանի մյուս դերակատարների հարաբերությունների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության զարգացման հիմնական փուլերին, ինչպես նաև Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի և Անդրկովկասի այլ հակամարտությունների քաղաքական ու ռազմական համատեքստին։ Հետազոտությունը փորձում է բացահայտել Ռուսաստանի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական ներգրավվածության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի Դաշնության սեփական տարածաշրջանային շահերը, նախկին խորհրդային տարածքում ազդեցությունը պահպանելու ձգտումը և անվտանգության նոր համակարգի ձևավորման գործընթացները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հակամարտությունների կարգավորման առաջին միջազգային և տարածաշրջանային նախաձեռնությունները, զինադադարի հաստատման գործընթացները, կողմերի միջև բանակցությունները և հետխորհրդային Անդրկովկասում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հետազոտողների, պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և տարածաշրջանի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես 1991-1994 թվականների Անդրկովկասի բարդ ռազմաքաղաքական զարգացումների և Ռուսաստանի ներգրավվածության ուսումնասիրության աղբյուր։

    Updated: 2026-09-22
    Ղարաբաղյան ու տարածաշրջանային մյուս զինված հակամարտությունները Անդրկովկասում և Ռուսաստանի Դաշնությունը (1991-1994 թթ.)
    Online

    History

    Հայոց Արևելից կողմերը ըստ «Աշխարհացոյց»-ի

    Աշխատությունը նվիրված է Հայոց Արևելից կողմերի պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով «Աշխարհացոյց» կարևորագույն միջնադարյան աշխարհագրական աղբյուրի տեղեկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում և վերլուծվում են Հայաստանի արևելյան շրջանների աշխարհագրական դիրքը, վարչական ու տարածքային բաժանումները, բնակավայրերը, գավառները, բնական սահմանները և տարածաշրջանի պատմական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը փորձում է «Աշխարհացոյց»-ում պահպանված տեղեկությունները համադրել պատմական և աշխարհագրական այլ տվյալների հետ՝ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ուսումնասիրվող տարածքների տեղագրության և պատմական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեղանունների, տարածքային սահմանների և դրանց հնարավոր նույնականացման հարցերին, ինչը կարևոր նշանակություն ունի վաղ և միջնադարյան Հայաստանի պատմական քարտեզագրության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը արժեքավոր նյութ է հայ ժողովրդի պատմության, պատմական աշխարհագրության, քարտեզագրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել ինչպես մասնագետների ու հետազոտողների, այնպես էլ Հայաստանի պատմական տարածքների ու միջնադարյան աշխարհագրական պատկերացումների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-04
    Հայոց Արևելից կողմերը ըստ «Աշխարհացոյց»-ի
    Online

    Economics

    Վաճառականների ուղեցույց կամ առևտրական գիտության հիմունքներ, հատոր Ա, տետր Բ

    Աշխատությունը նախատեսված է առևտրական գործունեությամբ զբաղվողների և առևտրի ոլորտի գիտելիքներ ձեռք բերել ցանկացողների համար։ Այն ներկայացնում է առևտրական գիտության հիմնարար հասկացությունների և գործնական սկզբունքների ուսումնասիրման ուղղություն՝ առևտուրը դիտարկելով որպես կազմակերպված տնտեսական գործունեություն, որը պահանջում է հաշվարկ, գիտելիք, ճշգրտություն և գործարար հմտություններ։ Այս բնույթի ուսումնական ձեռնարկներում կարևոր տեղ են զբաղեցնում ապրանքների առուվաճառքի կազմակերպումը, գների և արժեքների ըմբռնումը, դրամական գործարքները, առևտրային հարաբերությունները, հաշվապահական պարզ սկզբունքներն ու գործարար հաղորդակցությունը։ Նյութի գործնական նշանակությունը կապված է վաճառականների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման և տնտեսական գործունեության առավել արդյունավետ կազմակերպման հետ։ Հրատարակության կառուցվածքը՝ բաժանված հատորների և առանձին տետրերի, վկայում է առևտրական գիտելիքները մաս առ մաս ներկայացնելու ուսումնական մոտեցման մասին։ Առաջին հատորի երկրորդ տետրը կազմում է այդ ուսումնական շարքի առանձին հատվածը և կարող է դիտարկվել որպես XIX դարի վերջի հայերեն տնտեսական ու մասնագիտական գրականության օրինակ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում առևտրի պատմության, գործարար կրթության և հայ վաճառականության մասնագիտական գիտելիքների զարգացման ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-04
    Վաճառականների ուղեցույց կամ առևտրական գիտության հիմունքներ, հատոր Ա, տետր Բ
    Online

    Medicine

    Ինֆլուենցա կամ նոր հիվանդություն

    Հրատարակությունը նվիրված է ինֆլուենցային՝ գրիպին, որը շնչառական համակարգի վարակիչ հիվանդություն է և կարող է տարածվել բնակչության շրջանում՝ առաջացնելով սեզոնային հիվանդացություն ու համաճարակային բռնկումներ։ Վերնագրում օգտագործված «նոր ցավ» արտահայտությունը կարող է արտացոլել հիվանդության՝ տվյալ ժամանակաշրջանում նոր կամ առանձնահատուկ վտանգավոր երևույթ ընկալվելու հանգամանքը։ Գրիպի վերաբերյալ բժշկական տեղեկությունների տարածումը կարևոր նշանակություն է ունեցել հիվանդության բնույթի, տարածման ուղիների, հիմնական ախտանշանների և կանխարգելման միջոցների մասին հանրային իրազեկության բարձրացման համար։ Նմանատիպ աշխատությունները կարող էին ընթերցողներին ծանոթացնել վարակիչ հիվանդությունների տարածման առանձնահատկություններին, հիվանդության ընթացքին, հիվանդների խնամքի և առողջության պահպանման ընդհանուր սկզբունքներին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև բժշկական գիտելիքների պատմության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին քսաներորդ դարասկզբին հայերենով ներկայացվում նոր բժշկական հասկացություններն ու հասարակական առողջության խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել բժշկության պատմությամբ, համաճարակաբանության զարգացմամբ, առողջապահական կրթությամբ և հայերեն բժշկական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-28
    Ինֆլուենցա կամ նոր հիվանդություն
    Online

    Law

    ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՕԺԱՆԴԱԿ ՁԵՌՆԱՐԿ ԲՈՒՀԵՐԻ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ

    Սահմանադրական վերահսկողության հիմնահարցերին նվիրված ուսումնական-օժանդակ ձեռնարկ է, որը նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և նպատակ ունի ներկայացնել սահմանադրական արդարադատության տեսական հիմքերը և կիրառական առանձնահատկությունները։ Գրքում բացատրվում է սահմանադրական վերահսկողության էությունը՝ որպես սահմանադրության գերակայության ապահովման հիմնական մեխանիզմ, ինչպես նաև դրա դերը իրավական պետության կայացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են սահմանադրական դատարանի գործառույթները, նորմերի սահմանադրականության ստուգման ընթացակարգերը, իրավական ակտերի վիճարկման կարգը և իրավասու սուբյեկտների շրջանակը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության և սահմանադրական վերահսկողության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև սահմանադրական նախադեպերի նշանակությանը իրավական համակարգի զարգացման մեջ։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգնելով ուսանողներին ավելի խորությամբ հասկանալ սահմանադրական վերահսկողության մեխանիզմները և դրանց կիրառությունը տարբեր իրավական իրավիճակներում։

    Updated: 2026-10-23
    ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՕԺԱՆԴԱԿ ՁԵՌՆԱՐԿ ԲՈՒՀԵՐԻ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ