Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Խաչենագետի ներքնահովտի ճարտարապետությունը

    Աշխատությունը նվիրված է Արցախի պատմամշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ Խաչենագետի ներքնահովտի ճարտարապետական հուշարձանների, դրանց պատմական զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են տարածաշրջանի միջնադարյան ճարտարապետության ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությունները, եկեղեցաշինական ավանդույթները, պաշտպանական կառույցները, բնակավայրերի կառուցապատման առանձնահատկությունները և ճարտարապետական հուշարձանների փոխկապակցվածությունը բնական միջավայրի ու պատմական իրադարձությունների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում Խաչենի պատմական տարածքի աշխարհագրական դիրքին, բնակլիմայական պայմաններին, տեղական շինանյութերի օգտագործմանը և դրանց ազդեցությանը ճարտարապետական կառույցների հորինվածքային ու կառուցողական լուծումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ավանդույթներին, վանական համալիրների, եկեղեցիների, մատուռների և այլ պաշտամունքային կառույցների հատակագծային առանձնահատկություններին, ծավալատարածական հորինվածքներին, շինարարական տեխնիկային և գեղարվեստական հարդարանքին։ Քննարկվում են տարածաշրջանի ճարտարապետական ժառանգության զարգացման տարբեր փուլերը, պատմական պայմանների ազդեցությունը շինարարական գործունեության վրա, ինչպես նաև տեղական ճարտարապետական դպրոցի առանձնահատկությունները՝ հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Կարևորվում են եկեղեցական կառույցների ճարտարապետական ձևերի, քանդակազարդերի, արձանագրությունների, խաչքարերի և դեկորատիվ տարրերի ուսումնասիրությունը, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողության, կրոնական պատկերացումների և մշակութային ավանդույթների մասին։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև աշխարհիկ ճարտարապետության հուշարձաններին, ամրոցներին, պաշտպանական համակարգերին, կամուրջներին, բնակելի և տնտեսական շինություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել միջնադարյան բնակավայրերի կազմակերպման, հասարակական կյանքի և տնտեսական գործունեության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են ճարտարապետական հուշարձանների տեղադրությունը, բնական լանդշաֆտի հետ դրանց ներդաշնակությունը, շինարարական նյութերի մշակման եղանակները և կառուցվածքային լուծումների համապատասխանությունը տեղանքի պայմաններին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պատմական աղբյուրների, վիմագիր արձանագրությունների, հնագիտական տվյալների և ճարտարապետական չափագրությունների նշանակությանը հուշարձանների կառուցման ժամանակաշրջանների, գործառույթների և հետագա փոփոխությունների բացահայտման գործում։ Առանձնացվում են տարածաշրջանի ճարտարապետական ժառանգության պահպանության, ուսումնասիրության և գիտական արժևորման հիմնախնդիրները՝ հաշվի առնելով պատմական կառույցների բնական մաշվածությունը, ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունները և մշակութային հուշարձանների փաստագրման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Խաչենագետի ներքնահովտի պատմաճարտարապետական միջավայրի, հայկական շինարարական ավանդույթների շարունակականության և տարածաշրջանի մշակութային ինքնատիպության մասին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայկական միջնադարյան ճարտարապետության պատմության, հուշարձանագիտության, պատմական աշխարհագրության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, արվեստաբանների, պատմաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, հուշարձանների պահպանության մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական պատմաճարտարապետական ժառանգությամբ և Արցախի մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Խաչենագետի ներքնահովտի ճարտարապետությունը
    Online

    History

    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1948 (1948, Ապրիլ)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է տարվա ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, նշանակալի պատմական իրադարձությունների, մշակութային, գիտական և հասարակական կարևոր հոբելյանների համակարգված ժողովածու։ Նյութերը դասավորված են օրացուցային սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հեշտությամբ ծանոթանալ տարբեր օրերին վերաբերող պատմական փաստերին, նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներին, ինչպես նաև ազգային և միջազգային նշանակության իրադարձություններին։ Հրատարակությունը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, կրթական և մշակութային գործունեության կազմակերպմանը՝ ծառայելով որպես արժեքավոր տեղեկատու ուսուցիչների, գրադարանավարների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և պատմությամբ հետաքրքրվող լայն շրջանակի ընթերցողների համար։ Այն կարող է օգտագործվել հոբելյանական միջոցառումների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և կրթական ծրագրերի նախապատրաստման ընթացքում՝ ապահովելով հակիրճ, համակարգված և գործնականում կիրառելի տեղեկատվություն։

    Updated: 2026-08-21
    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1948 (1948, Ապրիլ)
    Online

    Culture

    Անդրանիկ գիրք 2 - Համբարցում Կարապետյան

    Գրքում XIX դարի վերջին եւ XX դարի սկզբին հայ ժողովրդի մղած ազատամարտի հերոս Անդրանիկ Օզանյանի (1865-1927) կյանքի ու գործունեության համակողմանի պատմությունն է: Նրանում հերոսը ոչ միայն զինվոր է ու զորավար, այլեւ հասարակական-քաղաքակւսն գործիչ' իր ինքնաբուխ հայացքներով եւ ուրույն անհատականությամբ: Առկա են հերոսի կյանքի ուրախ ու տխուր էջերը, նրան առարկողներն ու առարկությունները: Պատմության ատաղձը հրատարակված ու անտիպ վավերագրերն են, հուշերն ու մամուլի ընձեռած նյութերը:

    Updated: 2026-09-13
    Անդրանիկ գիրք 2 - Համբարցում Կարապետյան
    Online

    Economics

    Международная экономика

    Международная экономика աշխատությունը տնտեսագիտության հիմնարար և կիրառական ուղղության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է համաշխարհային տնտեսության կառուցվածքն ու գործառույթները՝ ընդգրկելով միջազգային առևտրի, կապիտալի շարժի, աշխատուժի միգրացիայի և տնտեսական ինտեգրման հիմնական տեսությունները, այն բացատրում է համեմատական առավելության սկզբունքը, առևտրային քաղաքականության գործիքները՝ մաքսատուրքեր, քվոտաներ և սուբսիդիաներ, ինչպես նաև արժութային համակարգերի և փոխարժեքների ձևավորման մեխանիզմները, գիրքը անդրադառնում է գլոբալացման գործընթացներին, տարածաշրջանային տնտեսական միություններին և միջազգային տնտեսական կազմակերպությունների դերակատարությանը, միաժամանակ ներկայացնելով մակրոտնտեսական հավասարակշռության և բաց տնտեսության մոդելներ, որոնք օգնում են հասկանալ երկրների միջև տնտեսական փոխկապակցվածությունը և քաղաքականությունների ազդեցությունը համաշխարհային շուկաների վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր միջազգային տնտեսագիտության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-20
    Международная экономика
    Online

    Literature

    20-րդ դարի 2-րդ կեսի ամերիկյան դրաման

    Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի ամերիկյան դրամատուրգիայի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են այն հասարակական, քաղաքական, մշակութային և գաղափարական փոփոխությունները, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել ամերիկյան թատրոնի և դրամատիկական գրականության զարգացման վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է ժամանակաշրջանի կարևորագույն դրամատուրգիական ուղղություններին, թեմաներին և գեղարվեստական մեթոդներին՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես ավանդական դրամատիկական ձևերի շարունակությանը, այնպես էլ նորարարական կառուցվածքների, լեզվական միջոցների և բեմական արտահայտչաձևերի առաջացմանը։ Առանձին կարևորություն է տրվում մարդու և հասարակության փոխհարաբերությանը, անհատի օտարմանը, ընտանեկան և սոցիալական կոնֆլիկտներին, ամերիկյան երազանքի վերաիմաստավորմանը, ինքնության որոնմանը, ռասայական ու գենդերային խնդիրներին և ժամանակակից հասարակության ներքին հակասություններին։ Աշխատության մեջ ամերիկյան դրամատուրգիան ներկայացվում է նաև որպես հասարակական իրականության գեղարվեստական արտացոլման միջոց, որտեղ անձնական ճակատագրերն ու ընտանեկան հարաբերությունները հաճախ միահյուսվում են ավելի լայն սոցիալական և պատմական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է կերպարների հոգեբանական կառուցվածքի, երկխոսության առանձնահատկությունների, սյուժետային և կոմպոզիցիոն լուծումների, ինչպես նաև դրամատիկական լեզվի զարգացման վերլուծությունը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են 20-րդ դարի երկրորդ կեսի ամերիկյան դրամատուրգները վերափոխել ավանդական թատերական մտածողությունը և ստեղծել նոր գեղարվեստական մոտեցումներ, որոնք հետագայում ազդեցություն են ունեցել նաև համաշխարհային դրամատուրգիայի վրա։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թատերագետներին, ամերիկյան գրականության և մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ծանոթանալ ժամանակաշրջանի ամերիկյան դրամատիկական գրականության հիմնական միտումներին և զարգացման օրինաչափություններին։

    Updated: 2026-09-11
    20-րդ դարի 2-րդ կեսի ամերիկյան դրաման
    Online

    Chemistry

    Peculiarities of interaction of CH3O2 radicals with methane and acetaldehyde on surface of atmospheric aerosol substances

    Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է մթնոլորտային աէրոզոլների մակերեսին մետիլպերօքսիլ (CH₃O₂) ռադիկալների փոխազդեցության առանձնահատկություններին մեթանի և ացետալդեհիդի հետ՝ ընդգծելով այդ գործընթացների դերը մթնոլորտային քիմիայում, օքսիդացման շղթայական ռեակցիաներում և երկրորդային օրգանական աէրոզոլների ձևավորման մեխանիզմներում։ Աշխատությունը վերլուծում է մակերեսային և գազաֆազային ռեակցիաների միջև տարբերությունները, աէրոզոլների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցությունը ռեակցիոն կինետիկայի վրա, ինչպես նաև ռադիկալային փոխազդեցությունների էներգետիկ և ստոխիոմետրիկ առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում CH₃O₂ ռադիկալների ներգրավվածությանը մեթանի օքսիդացման ցիկլերում և ացետալդեհիդի հետ նրանց փոխազդեցության արդյունքում առաջացող միջանկյալ միացություններին, որոնք կարող են ազդել մթնոլորտային օզոնի ձևավորման և քայքայման հավասարակշռության վրա։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև լաբորատոր փորձարարական տվյալների և մոդելավորման արդյունքների համադրություն՝ նպատակ ունենալով ավելի լավ հասկանալ աէրոզոլային մակերեսների դերը մթնոլորտային քիմիական գործընթացների արագացման կամ դանդաղեցման մեջ, ինչը կարևոր է կլիմայական մոդելավորման և օդի որակի գնահատման համար։

    Updated: 2026-09-17
    Peculiarities of interaction of CH3O2 radicals with methane and acetaldehyde on surface of atmospheric aerosol substances