Լոգիստիկա

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հուզանիշ բայական դարձվածքներում հույզերի կարգայնացման (կատեգորիզացման) ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով լեզվի միջոցով հուզական փորձի արտացոլման և կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դարձվածքային միավորները, որոնցում բայերը ծառայում են մարդու հուզական վիճակների, զգացմունքների և հոգեկան արձագանքների արտահայտմանը՝ դիտարկելով դրանց իմաստաբանական, կառուցվածքային և գործառական հատկանիշները։ Գրքում ուսումնասիրվում են տարբեր հույզերի՝ ուրախություն, տխրություն, զայրույթ, վախ, զարմանք, ամոթ և այլ զգացմունքների լեզվական ներկայացման ձևերը, ինչպես նաև դրանց դասակարգման սկզբունքները հայերեն դարձվածաբանական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոգնիտիվ լեզվաբանության մոտեցումներին, որոնց միջոցով բացահայտվում են հուզական փորձի հիմքում ընկած հասկացութային մոդելները, փոխաբերությունները և մշակութային պատկերացումները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես են հուզանիշ դարձվածքները արտահայտում ոչ միայն անհատի հոգեվիճակը, այլև ազգային լեզվամշակութային մտածողության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարևոր է հայերենի դարձվածաբանության, իմաստաբանության և կոգնիտիվ լեզվաբանության ուսումնասիրության համար և օգտակար է լեզվաբանների, բանասերների ու հոգելեզվաբանության ոլորտի հետազոտողների համար։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հատուկ դասարանների երեսնամյա գործունեության հոբելյանին և ներկայացնում է 1872–1902 թվականների ընթացքում այդ կրթական հաստատության զարգացման հիմնական փուլերը։ Նյութում դիտարկվում է ինստիտուտի դերը որպես կարևոր արևելագիտական կենտրոն, որտեղ ձևավորվել են լեզվաբանական, պատմական և մշակութային ուսումնասիրությունների ավանդույթներ՝ ուղղված հատկապես Արևելքի ժողովուրդների լեզուների և քաղաքակրթությունների ուսումնասիրությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքին, դասավանդման մեթոդներին, գիտամանկավարժական կազմի գործունեությանը և ուսանողների պատրաստման առանձնահատկություններին, որոնք նպաստել են բարձր մակարդակի մասնագիտական կադրերի ձևավորմանը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ինստիտուտի գիտական կապերը և նրա ներդրումը ռուսական արևելագիտության զարգացման մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է կրթական գործընթացը համադրվել գիտական հետազոտությունների հետ՝ ստեղծելով կայուն ակադեմիական ավանդույթ։

Informatics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է սահմանափակումների միալար մշակման (constraint-based processing) մոդելի կիրառությանը ինտեգրված համակարգերի նախագծման տվյալների հենքերում՝ ընդգծելով բարդ ինժեներական համակարգերի մոդելավորման և ավտոմատացված նախագծման ժամանակակից մոտեցումները։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես կարելի է սահմանափակումների համակարգը կիրառել նախագծման տվյալների կառուցվածքների վրա՝ ապահովելով տարրերի միջև հարաբերությունների ճշգրիտ նկարագրություն և նախագծային պահանջների ավտոմատ ստուգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանափակումների արտահայտման ձևական լեզուներին, լուծման ալգորիթմներին և օպտիմիզացիոն մեթոդներին, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել նախագծման սխալները և բարձրացնել համակարգերի համատեղելիությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տվյալների հենքերի դերը որպես նախագծային տեղեկատվության կենտրոնացված միջավայր, որտեղ իրականացվում է տարբեր մոդուլների ինտեգրում, վավերացում և վերօգտագործում։ Միաժամանակ դիտարկվում են այս մոտեցման կիրառությունները բարդ տեխնիկական համակարգերում՝ ներառյալ էլեկտրոնային նախագծումը, կառավարման համակարգերը և ծրագրային ճարտարապետությունները, որտեղ կարևոր են ճշգրտությունը, ընդարձակելիությունը և ավտոմատացված վերլուծությունը։

History

Պատմագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1991–1995 թվականներին հետխորհրդային տարածքում նոր միջպետական համագործակցության համակարգի ձևավորման և այդ գործընթացների համատեքստում հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ձևավորված քաղաքական պայմանները, նախկին խորհրդային հանրապետությունների միջև նոր հարաբերությունների հաստատման գործընթացները և բազմակողմ համագործակցության մեխանիզմների ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական և անվտանգության ոլորտներում հարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղություններին։ Վերլուծվում են երկկողմ հարաբերությունների ձևավորման վրա ազդող տարածաշրջանային գործընթացները, միջպետական համաձայնությունների նշանակությունը և համագործակցության ինստիտուցիոնալ հիմքերի ստեղծումը։ Քննարկվում է նաև հետխորհրդային ինտեգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը Հայաստանի արտաքին հարաբերությունների և տարածաշրջանային փոխգործակցության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու հետխորհրդային առաջին տարիներին հայ-ռուսական հարաբերությունների ձևավորման առանձնահատկությունների և դրանց զարգացման քաղաքական միջավայրի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, միջազգային հարաբերությունների և հետխորհրդային տարածքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Գրքում ներկայացվում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրականության ինֆորմացիոն և համառոտ ցուցակ, որը ընդգրկում է տարբեր ժանրերի՝ գեղարվեստական, գիտելիքային, գիտամանկավարժական և զվարճալի գրականություն, տրամադրվում են գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ հեղինակ, հրատարակչություն, թեմատիկ ուղղվածություն և նպատակային տարիքի համար, նշվում են գրական գործերի հիմնական գաղափարներն ու արժեքները, ներկայացվում են ընթերցողին հետաքրքրող գաղափարների, խնդիրների և ստեղծագործական մոտեցումների նկարագրությունը, ցուցակը նպատակ ունի խթանել ընթերցանությունը, զարգացնել պատկերացումներ, ստեղծագործական մտածողություն և քննադատական ընկալում, այն ծառայում է որպես օգտակար ուղեցույց գրադարանավարների, ուսուցիչների, ծնողների և պատանիների համար՝ հեշտացնելով նոր գրականության հայտնաբերումը, ընտրությունը և ընթերցման հարմարեցումը համապատասխան տարիքի համար, գիրքը համադրում է կրթական, մշակութային և տեղեկատվական մոտեցումները՝ նպաստելով պատանիների ընթերցողական հետաքրքրությունների և գրագիտության զարգացմանը։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում աճող դեղաբույսերի կենսաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով բույսերի քիմիական կազմը, կենսաբանորեն ակտիվ նյութերը և դրանց հնարավոր նշանակությունը մարդու առողջության ու դեղագործության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հայկական ֆլորային բնորոշ կամ բժշկական նշանակություն ունեցող բույսերի տարբեր տեսակներ, դրանցում պարունակվող հիմնական կենսաակտիվ միացությունները, ինչպես նաև այդ նյութերի կուտակման և բաշխման առանձնահատկությունները բույսի տարբեր օրգաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այնպիսի նյութերի ուսումնասիրմանը, ինչպիսիք են եթերայուղերը, ֆլավոնոիդները, ալկալոիդները, տանինները, գլիկոզիդները, օրգանական թթուները, վիտամինները, պիգմենտները և այլ երկրորդային մետաբոլիտներ, որոնք կարող են պայմանավորել բույսերի դեղաբանական և կենսաբանական ակտիվությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են բույսերի քիմիական բաղադրությունը և կենսաքիմիական հատկությունները կապված դրանց բուժական արժեքի հետ, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն կարող են ունենալ աճի պայմանները, կլիմայական առանձնահատկությունները, հողը, բարձրությունը և բույսի զարգացման փուլը կենսաակտիվ նյութերի պարունակության վրա։ Հայաստանի բուսական աշխարհը առանձնանում է տեսակային բազմազանությամբ և տարբեր բնական գոտիների առկայությամբ, ուստի տեղական դեղաբույսերի կենսաքիմիական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես ազգային բուսական ռեսուրսների գիտական գնահատման, այնպես էլ դրանց հնարավոր կիրառությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Նման հետազոտությունները կարող են նպաստել նոր բուսական հումքի հայտնաբերմանը, դեղագործական և սննդային նշանակություն ունեցող նյութերի ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև ավանդական բժշկության մեջ օգտագործվող բույսերի գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում բուսաբանությամբ, կենսաքիմիայով, դեղագիտությամբ, դեղագործությամբ և բնական կենսաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների և ուսանողների համար։ Այն միավորում է բուսաբանական և քիմիական մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե Հայաստանի բուսական աշխարհի ներկայացուցիչների կենսաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը ինչպես կարող է ընդլայնել մեր պատկերացումները դրանց կենսաբանական արժեքի և հնարավոր գործնական կիրառությունների մասին։