Լյարդի գործառնական խանգարումները հորթերի դիսպեպսիայի դեպքում և նրա կարգավորիչ թերապիան

History

Ժողովածուն ընդգրկում է 1908–1918 թվականներին ստեղծված հոդվածներ և ելույթներ՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային գործընթացների վերաբերյալ հեղինակի տեսակետներն ու մտորումները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու դարաշրջանի կարևոր իրադարձությունների զարգացմանը, հասարակական-քաղաքական գաղափարների փոփոխությանը և ազգային խնդիրների շուրջ ձևավորվող մոտեցումներին։ Հոդվածներում և ելույթներում արտացոլվում են ժամանակի քաղաքական իրավիճակը, հասարակական կյանքի հակասությունները, ազգային ինքնության ու ինքնորոշման հարցերը, պետականության և հասարակական կազմակերպման խնդիրները, ինչպես նաև տարածաշրջանային և միջազգային իրադարձությունների ազդեցությունը հայ հասարակության վրա։ Ժողովածուի առանձնահատկությունն այն է, որ տարբեր նյութեր հնարավորություն են տալիս նույն ժամանակաշրջանի իրադարձությունները դիտարկել տարբեր առիթներով և տարբեր համատեքստերում արտահայտված մտքերի միջոցով՝ բացահայտելով հեղինակի քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորումն ու զարգացումը։ 1908–1918 թվականների ընդգրկումը հատկապես նշանակալի է, քանի որ այդ տասնամյակը ներառում է Օսմանյան կայսրության քաղաքական փոփոխությունները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները, տարածաշրջանային խորքային վերափոխումները և հայկական պետականության վերականգնման հետ կապված գործընթացները։ Հոդվածներն ու ելույթները արժեքավոր սկզբնաղբյուրային նյութ են պատմական ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողության, հասարակական տրամադրությունների և ազգային-քաղաքական օրակարգի ուսումնասիրման համար։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական-քաղաքական մտքի հետազոտողներին, բանասերներին, ուսանողներին և XX դարի սկզբի հայկական պատմության ու քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

History

Ստեղծագործությունը պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրությունում 19-րդ դարի վերջից և 20-րդ դարի սկզբից ձևավորված երիտթուրքական շարժման առաջացման պատճառները, գաղափարախոսությունը և քաղաքական գործունեությունը։ Աշխատությունում վերլուծվում են այն սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստեցին շարժման ձևավորմանը, ինչպես նաև նրա նպատակները՝ կապված կայսրության արդիականացման, սահմանադրական կարգերի վերականգնման և պետական կառավարման վերափոխման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Միություն և առաջադիմություն կոմիտե կազմակերպության գործունեությանը, որը դարձավ շարժման հիմնական քաղաքական ուժը և կարևոր դեր ունեցավ Օսմանյան կայսրության ներքին ու արտաքին քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է շարժման ազդեցությանը կայսրության տարբեր ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայերի նկատմամբ իրականացված քաղաքականության վրա, ինչպես նաև այն գործընթացներին, որոնք հետագայում կապված եղան ազգային հարցերի սրման և տարածաշրջանային խոր փոփոխությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը ներկայացնում է երիտթուրքական շարժումը որպես Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի կարևորագույն քաղաքական երևույթներից մեկը, որն էական ազդեցություն ունեցավ Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի պատմության հետագա զարգացումների վրա։

Culture

Այս մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների, գիտական ուսումնասիրությունների և տեղեկատվական նյութերի համակարգմանը ու ներկայացմանը։ Գրքում ամփոփված են մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի վերաբերյալ արժեքավոր տեղեկատվական շտեմարան։ Աշխատությունը կազմված է որպես ընթացիկ գրականության տեղեկատու, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին արագ հասանելի դարձնել նոր հրատարակությունների մասին տեղեկությունները՝ ներառելով գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ գիտական ու մշակութային նյութերի նկարագրությունները։ Այն կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի հայկական մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրման համար՝ հնարավորություն տալով հետևել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, ստեղծագործական և հրատարակչական գործընթացներին։ Գիրքը նպաստում է գրադարանային, արխիվային և գիտահետազոտական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպմանը՝ պահպանելով մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմությամբ ու դրա վերաբերյալ գրական աղբյուրներով։

Physics

Էլեկտրականություն և մագնիսականություն-ը ֆիզիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է էլեկտրական և մագնիսական երևույթների տեսական հիմքերը, օրենքները և կիրառությունները, աշխատությունում բացատրվում են էլեկտրական լիցքի, էլեկտրական դաշտի և պոտենցիալի հիմնական հասկացությունները, Կուլոնի օրենքը, Օհմի օրենքը և Շրջանների օրենքները, ինչպես նաև հոսանքի, դիմադրության և էներգիայի փոխակերպման սկզբունքները, միաժամանակ դիտարկվում են մագնիսական դաշտի առաջացումը, Ամպերի օրենքը, Լորենցի ուժը և էլեկտրամագնիսական ինդուկցիայի երևույթները, ընդգծվում է էլեկտրականության և մագնիսականության փոխկապակցվածությունը և դրանց միասնական էլեկտրամագնիսական դաշտի գաղափարը, աշխատությունը նաև ներկայացնում է կիրառական օրինակներ՝ էլեկտրատեխնիկայում, էլեկտրոնիկայում և ժամանակակից տեխնոլոգիաներում, նպատակ ունենալով ձևավորել հիմնավոր տեսական գիտելիքներ և գործնական պատկերացում էլեկտրամագնիսական երևույթների մասին։

Literature

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է հայկական ազգային էպոսի ամենահայտնի հերոսներից մեկի՝ Սասունցի Դավթի կերպարը և նրա շուրջ ձևավորված հերոսական ու ժողովրդական պատումները։ Պատմության կենտրոնում Դավթի պայքարն է օտար բռնության և անարդարության դեմ, որի միջոցով ընդգծվում են ազատության, հայրենիքի պաշտպանության, արժանապատվության և արդարության գաղափարները։ Հերոսը ներկայացվում է որպես քաջ, ուժեղ, անկեղծ և ժողովրդին նվիրված կերպար, որի գործողություններում միահյուսվում են անձնական խիզախությունն ու համայնքի պաշտպանության ձգտումը։ Պատումում կարևոր դեր ունեն նաև Սասունի բնակիչների կյանքը, ընտանեկան և տոհմական հարաբերությունները, հերոսների փոխհարաբերությունները, ժողովրդական պատկերացումները և ավանդական արժեքները։ Դավթի կերպարի միջոցով արտահայտվում է ժողովրդի իդեալականացված պատկերացումը արդար առաջնորդի և հայրենի հողի պաշտպանի մասին։ Ստեղծագործությանը բնորոշ են դյուցազնական չափազանցությունները, մարտական դրվագները, բանահյուսական մոտիվները և ժողովրդական լեզվամտածողությանը հատուկ պատկերավոր արտահայտությունները։ Այն ոչ միայն պատմում է հերոսական պայքարի մասին, այլև արտացոլում է հայկական մշակույթի և ազգային ինքնագիտակցության կարևոր շերտեր՝ փոխանցելով սերնդեսերունդ ձևավորված պատկերացումներ քաջության, հավատարմության, ազատության և հայրենասիրության վերաբերյալ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայ բանահյուսությամբ, էպոսագիտությամբ, ազգային գրականությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան իրավական և եկեղեցական մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից մեկի ձևավորման ու պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ քրիստոնեության պետական ընդունումից հետո ստեղծված հասարակական, հոգևոր և իրավական հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն նորմերն ու կանոններն են, որոնց միջոցով կարգավորվել են եկեղեցու ներքին կառուցվածքը, հոգևորականության գործունեությունը, հավատացյալների վարքագիծը, ծիսական կյանքը, ամուսնաընտանեկան հարաբերությունների որոշ ոլորտներ, բարոյական պարտականությունները և եկեղեցական կարգապահությանը վերաբերող հարցերը։ Քննվում են վաղ քրիստոնեական կանոնների ընդունման, տեղայնացման և հայկական եկեղեցական միջավայրում կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեղական իրավաստեղծ գործունեության աստիճանական զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցական ժողովների որոշումներին, հայրապետական կանոններին և հեղինակավոր հոգևորականների ու իրավական մտածողների գործունեությանը՝ որպես կանոնական համակարգի ձևավորման կարևոր աղբյուրների։ Ուսումնասիրվում է նաև օտարալեզու քրիստոնեական կանոնական նյութերի թարգմանության և դրանց հայկական իրավական մշակույթում յուրացման նշանակությունը։ Պատմատեսական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն առանձին իրավական նորմերի բովանդակությունը, այլև դրանց հիմքում ընկած սկզբունքները, իրավական մտածողության առանձնահատկությունները և հասարակական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աշխարհիկ ու եկեղեցական իրավակարգավորման փոխհարաբերության խնդիրը՝ հատկապես այն ժամանակաշրջաններում, երբ քաղաքական պայմանների փոփոխության հետևանքով եկեղեցական կառույցները կարևոր դեր էին ստանձնում հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և համայնքային կյանքի կազմակերպման գործում։ Դիտարկվում են նաև կանոնական նորմերի համակարգման գործընթացները, իրավական ժողովածուների ստեղծման նախադրյալները և դրանց ազդեցությունը հետագա հայկական իրավական ավանդույթի վրա։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու վաղ միջնադարից մինչև զարգացած միջնադար տեղի ունեցած գաղափարական և ինստիտուցիոնալ փոփոխություններին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է իրավունքի պատմության, եկեղեցու պատմության, աղբյուրագիտության և իրավական տեսության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայկական միջնադարյան իրավական մշակույթի ձևավորման ու շարունակականության կարևոր ուղղություններից մեկը։