Մակրոտնտեսական կարգավորում.Թեստերի և խնդիրների ժողովածու

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է հագեցած և α,β-դեհիդրոամինաթթուների քիմիայի բնագավառում իրականացված հետազոտություններին՝ ուսումնասիրելով դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ստացման եղանակները, քիմիական փոխարկումները և հնարավոր կիրառությունները։ Հագեցած ամինաթթուները կենսաբանական և սինթետիկ քիմիայի հիմնարար միացություններից են, քանի որ դրանց կառուցվածքում համակցված են ամինային և կարբօքսիլային ֆունկցիոնալ խմբերը, իսկ դրանց տարբեր կառուցվածքային և ստերեոքիմիական ձևերը կարող են դրսևորել էապես տարբեր հատկություններ։ Դեհիդրոամինաթթուները, իրենց հերթին, առանձնանում են ածխածնային շղթայում կրկնակի կապի առկայությամբ, որը զգալիորեն փոխում է մոլեկուլի էլեկտրոնային կառուցվածքը և ռեակցիոնունակությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է այս միացությունների ստացման և փոխակերպման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ α,β-դեհիդրոամինաթթուների կրկնակի կապը դրանք դարձնում է արժեքավոր միջանկյալ նյութեր օրգանական սինթեզում, քանի որ կարող են մասնակցել տարբեր տեսակի միացման, վերականգնման, օքսիդացման և այլ փոխարկումների։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ստանալ ավելի բարդ կառուցվածք ունեցող ամինաթթուներ և այլ ազոտ պարունակող օրգանական միացություններ։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի նաև ռեակցիաների ընտրողականության հարցը։ Քանի որ նման մոլեկուլները պարունակում են մի քանի ֆունկցիոնալ խմբեր և ռեակցիոն կենտրոններ, սինթեզի պայմանների՝ լուծիչի, ջերմաստիճանի, կատալիզատորի, ռեագենտների և պաշտպանիչ խմբերի ճիշտ ընտրությունը կարող է որոշիչ լինել վերջնական արդյունքի համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ինչպես նոր միացությունների ստացում, այնպես էլ արդեն հայտնի նյութերի կառուցվածքային և քիմիական հատկությունների ճշգրտում։ Հատուկ ուշադրության է արժանի դեհիդրոամինաթթուների և դրանց ածանցյալների ստերեոքիմիան։ Կրկնակի կապի երկրաչափական կառուցվածքը և հարակից ֆունկցիոնալ խմբերի տարածական դասավորությունը կարող են ազդել միացությունների հետագա քիմիական վարքի վրա։ Այդ պատճառով դրանց նույնականացման և բնութագրման համար կարևոր են սպեկտրոսկոպիական և այլ ֆիզիկաքիմիական մեթոդները։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս հաստատել ստացված միացությունների կառուցվածքը և պարզել ռեակցիաների մեխանիզմների վերաբերյալ ենթադրությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև հագեցած ամինաթթուների և դրանց դեհիդրացված ածանցյալների փոխադարձ կապի ուսումնասիրությունը։ Դեհիդրացման միջոցով հնարավոր է հագեցած կառուցվածքներից ստանալ չհագեցած միացություններ, իսկ հակառակ ուղղությամբ՝ կրկնակի կապի նպատակային ձևափոխմամբ ստանալ տարբեր ածանցյալներ։ Այս փոխակերպումները կարևոր են օրգանական սինթեզում, քանի որ հնարավորություն են տալիս կառավարել մոլեկուլի կառուցվածքը և փուլային եղանակով կառուցել ավելի բարդ միացություններ։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ ամինաթթուների քիմիան գտնվում է մի քանի գիտական ոլորտների հատման կետում՝ օրգանական քիմիա, կենսաքիմիա, դեղաքիմիա և կենսաօրգանական սինթեզ։ Նոր ամինաթթվային կառուցվածքների և դրանց ածանցյալների ստացումը կարող է նշանակություն ունենալ կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների, դեղագործական նյութերի և բարդ օրգանական սինթեզների միջանկյալների որոնման համար։ Դեհիդրոամինաթթուների բարձր ռեակցիոնունակությունը հատկապես արժեքավոր է թիրախային սինթեզների ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է մեկ նախանյութից ստանալ կառուցվածքային տարբեր հատկություններ ունեցող միացությունների շարք։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է հագեցած և α,β-դեհիդրոամինաթթուների քիմիայի բազմակողմանի հետազոտություն՝ ընդգրկելով դրանց կառուցվածքը, ստացման մեթոդները, ռեակցիոնունակությունը, փոխակերպումների մեխանիզմները և օրգանական սինթեզում կիրառելիության հնարավորությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի մասնագետներին, քիմիկոս-հետազոտողներին, դեղաքիմիայի ոլորտի ներկայացուցիչներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Technology

Գիտատեխնիկական և տեղեկատվահաղորդակցական բնույթի աշխատությունը նվիրված է ինտեգրված հեռահաղորդակցական ցանցերի կառավարման միջոցների հետազոտման և մշակման հիմնախնդիրներին՝ ձայնային տեղեկատվության փոխանցման ընթացքում սպասարկման անհրաժեշտ որակի ապահովման նպատակով։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է տարբեր տեխնոլոգիաների և հաղորդակցական ենթակառուցվածքների միավորմամբ ձևավորվող ցանցերի աշխատանքի կազմակերպման, տեղեկատվական հոսքերի կառավարման, հաղորդման ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և ձայնային կապի հուսալիության բարձրացման հետ։ Ժամանակակից հեռահաղորդակցական համակարգերում ձայնային տեղեկատվության փոխանցումը կարևոր տեղ է զբաղեցնում, քանի որ այն կիրառվում է հեռախոսակապի, ինտերնետային հեռախոսակապի, կորպորատիվ հաղորդակցությունների, բազմամեդիա ծառայությունների և իրական ժամանակում գործող տեղեկատվական համակարգերի շրջանակներում։ Տարբեր հաղորդակցական ծառայությունների միավորումը ընդհանուր ցանցային ենթակառուցվածքում առաջացնում է տեխնիկական և կազմակերպական նոր պահանջներ, որոնք կապված են տեղեկատվության փոխանցման արագության, ցանցային ծանրաբեռնվածության, ծառայությունների առաջնահերթության և հաղորդակցության անընդհատության ապահովման հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ինտեգրված ցանցերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց կառավարման սկզբունքները, հաղորդակցական հանգույցների փոխգործակցությունը և տարբեր տեսակի տեղեկատվական հոսքերի համատեղ փոխանցման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի սպասարկման որակի ապահովման մեխանիզմները, որոնք հեռահաղորդակցական համակարգերում հայտնի են QoS՝ Quality of Service հասկացությամբ։ Դրանք ներառում են ցանցային ռեսուրսների կառավարման, տվյալների հոսքերի դասակարգման, առաջնահերթությունների սահմանման, թողունակության բաշխման և հաղորդման ընթացքում առաջացող ուշացումների սահմանափակման միջոցները։ Ձայնային տեղեկատվության փոխանցման առանձնահատկությունը պայմանավորված է դրա իրական ժամանակային բնույթով, քանի որ հաղորդակցության ընթացքում նույնիսկ համեմատաբար փոքր ուշացումները կամ փաթեթների անկանոն ժամանումը կարող են բացասաբար ազդել խոսքի ընկալելիության և հաղորդակցության բնական ընթացքի վրա։ Այս համատեքստում կարևոր նշանակություն ունեն տվյալների փոխանցման ուշացման, ուշացման տատանումների, փաթեթների կորստի և ցանցի հասանելիության ցուցանիշների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ձայնային տեղեկատվության որակի վրա ազդող տեխնիկական գործոնների վերլուծությունը, մասնավորապես՝ ցանցային ծանրաբեռնվածության փոփոխությունները, երթուղիչների և կոմուտատորների աշխատանքի առանձնահատկությունները, փոխանցման միջավայրի սահմանափակումները և հաղորդակցական արձանագրությունների փոխազդեցությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել տվյալների փաթեթների հերթերի կառավարման, առաջնահերթ սպասարկման, երթուղայնացման և ցանցային ռեսուրսների ամրագրման մեխանիզմները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավելու ձայնային հոսքերի սպասարկման պայմանները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում ցանցային ծանրաբեռնվածության վերահսկման և կանխատեսման մեթոդները, քանի որ հաղորդակցական ծառայությունների որակը մեծապես կախված է առկա թողունակության և միաժամանակ փոխանցվող տեղեկատվության ծավալների համապատասխանությունից։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև ձայնային տեղեկատվության թվային մշակման և փաթեթային փոխանցման առանձնահատկություններին, խոսքի կոդավորման ու սեղմման մեթոդներին, ինչպես նաև հաղորդակցական համակարգերում օգտագործվող արձանագրությունների արդյունավետությանը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ինտերնետային հեռախոսակապի տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությունը, որոնցում ձայնային ազդանշանները փոխակերպվում են թվային տվյալների և փոխանցվում փաթեթային ցանցերով։ Նման համակարգերում սպասարկման որակի ապահովումը պահանջում է հաղորդման ժամանակային բնութագրերի վերահսկում, փաթեթների ընդունման և վերադասավորման արդյունավետ կազմակերպում, ինչպես նաև ցանցային խափանումների ազդեցության նվազեցում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ինտեգրված ցանցերի կառավարման ճարտարապետության ուսումնասիրությունը՝ ներառելով կենտրոնացված և բաշխված կառավարման մոտեցումները, ցանցային սարքավորումների վիճակի մշտադիտարկումը, ռեսուրսների օգտագործման գնահատումը և տեխնիկական խնդիրների հայտնաբերման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն կառավարման ավտոմատացված միջոցները, որոնք հնարավորություն են տալիս հավաքագրելու ցանցի աշխատանքի վերաբերյալ տվյալներ, վերլուծելու հիմնական ցուցանիշները և անհրաժեշտության դեպքում փոփոխելու ռեսուրսների բաշխման կամ երթուղայնացման կարգավորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև ցանցային կառավարման ծրագրային միջոցների կառուցվածքը, դրանց գործառնական հնարավորությունները և տարբեր տեխնոլոգիական միջավայրերում կիրառման առանձնահատկությունները։ Ինտեգրված ցանցերի դեպքում կարևոր է տարբեր սարքավորումների, հաղորդակցական արձանագրությունների և ծառայությունների փոխհամատեղելիության ապահովումը, քանի որ միասնական ենթակառուցվածքում կարող են օգտագործվել տարբեր արտադրողների և տեխնոլոգիական սերունդների համակարգեր։ Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում ցանցային կառավարման ստանդարտների, ծառայությունների որակի գնահատման չափանիշների և տեխնիկական ցուցանիշների համադրելիության հարցերը։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև ցանցային հուսալիության, խափանումների նկատմամբ կայունության և պահուստային հաղորդակցական ուղիների օգտագործման հիմնախնդիրները։ Ձայնային ծառայությունների անընդհատության ապահովման համար կարևոր նշանակություն ունեն ցանցային հանգույցների հասանելիությունը, հաղորդակցական ուղիների վերականգնման արագությունը և արտակարգ ծանրաբեռնվածության պայմաններում ծառայությունների առաջնահերթության կազմակերպումը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել հեռահաղորդակցական ցանցերի մաթեմատիկական մոդելավորման, զանգվածային սպասարկման տեսության, հավանականությունների տեսության, համակարգչային փորձարարության և ցանցային ցուցանիշների վիճակագրական վերլուծության մեթոդներ։ Նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս գնահատելու տարբեր կառավարման ալգորիթմների արդյունավետությունը, համեմատելու ցանցային ծանրաբեռնվածության պայմանները և որոշելու ձայնային տեղեկատվության սպասարկման որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձին նշանակություն ունի մոդելավորման և փորձարարական հետազոտությունների համադրումը, քանի որ տեսական հաշվարկների արդյունքների ստուգումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու առաջարկվող տեխնիկական լուծումների կիրառելիությունը իրական հեռահաղորդակցական միջավայրերում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ցանցի թողունակության օպտիմալացման, հաղորդակցական ծախսերի նվազեցման և ծառայությունների որակի ու ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է ինտեգրված հեռահաղորդակցական համակարգերի կառավարման մեթոդների կատարելագործման, իրական ժամանակային տեղեկատվական հոսքերի սպասարկման առանձնահատկությունների բացահայտման և ցանցային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ալգորիթմների ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է հեռախոսային և տվյալների փոխանցման միասնական ցանցերի նախագծման, կորպորատիվ հաղորդակցական համակարգերի զարգացման, ինտերնետային հեռախոսակապի ծառայությունների բարելավման և հեռահաղորդակցական ենթակառուցվածքների հուսալիության բարձրացման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել հեռահաղորդակցության ինժեներներին, համակարգչային ցանցերի մասնագետներին, տեղեկատվական համակարգերի նախագծողներին, ցանցային ադմինիստրատորներին, կապի օպերատորների տեխնիկական աշխատակիցներին, ծրագրային ապահովման մշակողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի տեսական, ալգորիթմական, տեխնոլոգիական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով ինտեգրված հեռահաղորդակցական ցանցերի կառավարման, ձայնային տեղեկատվության փոխանցման որակի գնահատման, ցանցային ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման և ժամանակակից հաղորդակցական ծառայությունների արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Psychology

Ստեղծագործությունը գիտահետազոտական բնույթի աշխատանք է, որը նվիրված է 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի երկարաժամկետ հոգեբանական հետևանքների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են աղետից տարիներ անց վերապրածների հոգեկան վիճակը, հետտրավմատիկ սթրեսային դրսևորումները, կորուստների ազդեցությունը անձնական և սոցիալական կյանքի վրա, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով մարդիկ փորձել են հաղթահարել աղետի թողած հոգեբանական հետևանքները։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է ոչ միայն անհատական, այլև համայնքային մակարդակում առաջացած փոփոխությունները՝ անդրադառնալով ընտանիքների, երեխաների և սոցիալական կապերի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հոգեբանական աջակցության ծրագրերի արդյունավետությանը, վերականգնողական գործընթացներին և այն գործոններին, որոնք նպաստում են մարդկանց հոգեկան կայունության վերականգնմանը երկար ժամանակ անց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է, թե ինչպես կարող են խոշոր բնական աղետների հետևանքները պահպանվել տասնամյակներ շարունակ՝ ազդելով ինչպես անհատների, այնպես էլ ամբողջ հասարակության հոգեբանական բարեկեցության վրա։

Biology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Գյումրի քաղաքի կանաչ տնկարկներում հանդիպող ծառերի և թփերի տեսակային կազմի, դրանց կենսաբանական ու էկոլոգիական առանձնահատկությունների, քաղաքային պայմաններին հարմարվածության և կանաչ տարածքների հետագա հարստացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում քաղաքային դենդրոֆլորայի համակողմանի գնահատումն է, որի միջոցով փորձ է արվում բացահայտել առկա բուսական բազմազանությունը, գնահատել առանձին տեսակների կենսունակությունն ու գեղազարդությունը և որոշել այն ծառաթփատեսակները, որոնք կարող են առավել արդյունավետ կիրառվել քաղաքի ապագա կանաչապատման ծրագրերում։ Ուսումնասիրության կարևոր նախադրյալ է Գյումրիի յուրահատուկ բնակլիմայական միջավայրը։ Քաղաքի բնական պայմանները բնորոշվում են համեմատաբար ցուրտ ձմեռներով, ջերմաստիճանային տատանումներով, տեղումների և խոնավության առանձնահատկություններով, որոնք էականորեն սահմանափակում են քաղաքային կանաչապատման համար կիրառելի բույսերի տեսականին։ Հետևաբար աշխատանքի կարևոր խնդիրներից է ոչ միայն գեղազարդ ծառերի և թփերի ընտրությունը, այլև դրանց էկոլոգիական հարմարվողականության գնահատումը։ Հետազոտությունը դիտարկում է քաղաքային կանաչ տնկարկները որպես բարդ կենսաբանական համակարգ, որը միաժամանակ կատարում է բնապահպանական, սոցիալական, գեղագիտական և քաղաքաշինական գործառույթներ։ Ծառերն ու թփերը նպաստում են քաղաքի միկրոկլիմայի կարգավորմանը, օդի որակի բարելավմանը, փոշու և որոշ աղտոտիչների կլանմանը, աղմուկի մեղմացմանը, հողի պաշտպանությանը և բնակչության համար ավելի բարենպաստ միջավայրի ձևավորմանը։ Միաժամանակ կանաչ տարածքները կարևոր դեր ունեն քաղաքի տեսքի և բնակիչների հանգստի ու հոգեբանական հարմարավետության ապահովման գործում։ Աշխատանքի առանցքային բաղադրիչը Գյումրիի կանաչ տնկարկների դենդրոֆլորայի տեսակային կազմի ուսումնասիրությունն է։ Հետազոտության տվյալները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու քաղաքում աճող ծառերի և թփերի բազմազանության, դրանց տաքսոնոմիական պատկանելության և աշխարհագրական ծագման մասին։ Նախորդ ուսումնասիրություններում Գյումրիի կանաչ տարածքներում արձանագրվել է տարբեր ֆլորիստիկ տարածաշրջաններից ծագող տեսակների առկայություն, ընդ որում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցրել ցուրտ և համեմատաբար չոր պայմաններին լավ հարմարված տեսակները։ Սա ցույց է տալիս, որ քաղաքի կանաչապատման պատմության ընթացքում կարևոր նշանակություն է ունեցել ոչ միայն տեղական, այլև ներմուծված բուսատեսակների ընտրությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է բնիկ և ներմուծված ծառաթփատեսակների հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Ներմուծված տեսակների կիրառումը կարող է զգալիորեն ընդլայնել քաղաքային կանաչապատման հնարավորությունները, սակայն դրանց ընտրությունը պետք է հիմնված լինի կոնկրետ միջավայրին համապատասխանության վրա։ Բույսը պետք է կարողանա դիմակայել ցածր ջերմաստիճաններին, խոնավության պակասին կամ ավելցուկին, հողի առանձնահատկություններին, լուսավորության պայմաններին, քաղաքային աղտոտվածությանը և այլ սթրեսային գործոնների։ Այդ պատճառով աշխատանքում տեսակների արժեքը գնահատվում է ոչ միայն արտաքին տեսքի, այլև դրանց կենսաբանական կայունության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարևորում է նաև ծառերի և թփերի ֆենոլոգիական ու մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Բույսերի աճի և զարգացման ընթացքը, ծաղկման և պտղակալման ժամկետները, սաղարթի ձևավորումը, աճի ինտենսիվությունը, ձմեռադիմացկունությունը և արտաքին միջավայրի նկատմամբ արձագանքը կարող են կարևոր չափանիշներ լինել քաղաքային պայմաններում դրանց կիրառելիությունը որոշելու համար։ Այս տվյալների հիման վրա հնարավոր է առանձնացնել առավել հեռանկարային տեսակները և խուսափել այնպիսի բույսերի լայն կիրառումից, որոնք դժվար են հարմարվում քաղաքի պայմաններին։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նաև արդեն գոյություն ունեցող կանաչ տնկարկների վիճակի գնահատումը։ Քաղաքային ծառերն ու թփերը ենթարկվում են բազմաթիվ անբարենպաստ ազդեցությունների՝ հողի խտացում, ջրի անբավարարություն, մեխանիկական վնասվածքներ, օդի աղտոտվածություն, հիվանդություններ, վնասատուներ և խնամքի անբավարարություն։ Այդ գործոնների համակցված ազդեցությունը կարող է նվազեցնել բույսերի կենսունակությունը և կրճատել դրանց կյանքի տևողությունը։ Հետևաբար դենդրոֆլորայի զարգացման հեռանկարները կապված են ոչ միայն նոր տեսակների ներմուծման, այլև արդեն գոյություն ունեցող տնկարկների պահպանության և ճիշտ խնամքի հետ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ քաղաքի տարբեր տեսակի կանաչ տարածքների առանձնահատկություններին՝ փողոցային տնկարկներ, զբոսայգիներ, պուրակներ, հրապարակներ, բակային տարածքներ և այլ կանաչ գոտիներ։ Յուրաքանչյուր տարածքի համար բույսերի ընտրությունը պետք է իրականացվի ըստ նրա գործառույթի և էկոլոգիական պայմանների։ Փողոցային տնկարկների համար, օրինակ, կարևոր են քաղաքային սթրեսների նկատմամբ դիմացկունությունը, արմատային համակարգի առանձնահատկությունները և սաղարթի ձևը, մինչդեռ զբոսայգիներում ու պուրակներում կարող են ավելի մեծ նշանակություն ունենալ գեղազարդությունը, սեզոնային փոփոխությունների արտահայտվածությունը և լանդշաֆտային համադրելիությունը։ Հետազոտության առանձնահատուկ նշանակությունը կապված է դենդրոֆլորայի հարստացման հեռանկարների հետ։ Նոր տեսակների և սորտերի ներմուծումը կարող է բարձրացնել քաղաքի կանաչ տարածքների կենսաբազմազանությունը, գեղագիտական արժեքը և էկոլոգիական կայունությունը։ Սակայն այդ գործընթացը պետք է իրականացվի գիտականորեն հիմնավորված սկզբունքներով՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր բույսի էկոլոգիական պահանջները, տեղական կլիմայական պայմանները և քաղաքային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարող է առաջարկել այնպիսի ծառաթփատեսակների կիրառման ուղղություններ, որոնք համատեղում են բարձր գեղազարդությունը և շրջակա միջավայրի նկատմամբ դիմացկունությունը։ Աշխատանքի կարևոր կողմերից է նաև կլիմայական փոփոխությունների համատեքստում Գյումրիի կանաչապատման ապագայի գնահատումը։ Ջերմաստիճանային ռեժիմի փոփոխությունները, երաշտային պայմանների հնարավոր ուժեղացումը և եղանակային ծայրահեղ երևույթների հաճախականության փոփոխությունը կարող են ազդեցություն ունենալ քաղաքային բուսականության կենսունակության վրա։ Այդ պատճառով ապագա կանաչապատման համար անհրաժեշտ է ընտրել ոչ միայն ներկայիս պայմաններին համապատասխանող, այլև փոփոխվող միջավայրին հարմարվելու բավարար ներուժ ունեցող տեսակներ։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները Գյումրիում դիտարկվող երկարաժամկետ տաքացման միտումը և քաղաքային կանաչ տարածքների տեսակային կազմի փոփոխությունները կարևոր գործոններ են համարում ապագա դենդրոլոգիական պլանավորման համար։

History

Գիրքը նվիրված է Թուրքիայի սոցիալ-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը Իսմեթ Ինյոնյուի նախագահության տարիներին (1938–1950)՝ լուսաբանելով հանրապետության վաղ շրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային վերափոխումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են կրթության, մշակույթի, գիտության, արվեստի, մամուլի և հասարակական կյանքի զարգացման հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև պետական քաղաքականության ազդեցությունը ազգային ինքնության, աշխարհիկացման և հասարակության արդիականացման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանի և հետպատերազմյան տարիների սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, բազմակուսակցական համակարգի ձևավորման նախադրյալները և դրանց ազդեցությունը հասարակական կյանքի դինամիկայի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Թուրքիայի ներքին զարգացման առանձնահատկություններին, պետական բարեփոխումների արդյունքներին և հասարակության կառուցվածքային փոփոխություններին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, հետազոտողների, ուսանողների և Թուրքիայի նորագույն պատմությամբ ու հասարակական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Անասնաբուժական և մակաբուծաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարբեր կլիմաաշխարհագրական գոտիներում տավարի օրգանիզմում հանդիպող հելմինթների տեսակային կազմի, տարածվածության և ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր բնական և տնտեսավարման պայմաններում մակաբուծային որդերի տարածման բնույթը, վարակվածության վրա ազդող շրջակա միջավայրի գործոնները և դրանց կապը կենդանիների պահվածքի պայմանների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլիմայական պայմանների, բարձրության, արոտավայրերի վիճակի, ջրային ռեսուրսների և սեզոնային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությանը հելմինթների կենսաշրջանի ու տարածման վրա։ Վերլուծվում են տարբեր գոտիներում արձանագրվող մակաբուծային համալիրների ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը տավարաբուծության համար։ Քննարկվում են հելմինթային վարակների ախտորոշման, համաճարակաբանական գնահատման, կանխարգելման և վերահսկման կազմակերպման մոտեցումները՝ հաշվի առնելով տարածքային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու բնական պայմանների և տավարի հելմինթոֆաունայի ձևավորման միջև փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, մակաբուծաբանության, անասնաբուծության և կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։