Մարդկային ակունքից նոր լակտոբակտերիաների անջատումը, ուսումնասիրությունը և գենետիկական նույնականացումը

Journalism

Այս բառարանը նվիրված է «Մշակ» պարբերականի էջերում օգտագործված ծածկանունների հավաքագրմանը, նույնականացմանը և համակարգված ներկայացմանը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ մամուլում հեղինակները տարբեր պատճառներով հաճախ իրենց անունները փոխարինում էին ծածկանուններով, սկզբնատառերով, կրճատումներով կամ այլ պայմանական նշումներով։ Այդպիսի ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ճշգրտել մամուլում հրապարակված նյութերի հեղինակային պատկանելությունը և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել պարբերականի խմբագրական ու հեղինակային կազմի մասին։ Բառարանում նյութը ներկայացվում է տեղեկատու բնույթի սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ծածկանուն կապելով համապատասխան հեղինակի հետ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կամ հետազոտողը կարող է արագ պարզել, թե տվյալ պայմանական ստորագրության տակ ով է հանդես եկել։ Նման աշխատանքը պահանջում է մեծածավալ մամուլի նյութի ուսումնասիրություն, տարբեր հրապարակումների համադրում և հնարավոր նույնականացումների աղբյուրագիտական ստուգում, քանի որ նույն հեղինակը կարող էր տարբեր ժամանակներում հանդես գալ մեկից ավելի ծածկանուններով, իսկ նույնանման պայմանական նշումները երբեմն կարող էին պատկանել տարբեր անձանց։ Հատուկ արժեք ունի նաև «Մշակ»-ի՝ որպես հայ հասարակական, քաղաքական և մշակութային մտքի պատմության կարևոր պարբերականի ուսումնասիրության համատեքստը։ Ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ ուսումնասիրել թերթի հեղինակային շրջանակը, տարբեր թեմաների շուրջ հրապարակումների իրական հեղինակներին և տվյալ ժամանակաշրջանի մտավորականների ու լրագրողների գործունեությունը։ Բառարանը կարող է օգտակար լինել հայ մամուլի պատմությամբ, գրականագիտությամբ, հայագիտությամբ, լրագրության պատմությամբ և 19-րդ դարի ու 20-րդ դարի սկզբի հասարակական-քաղաքական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական և աղբյուրագիտական աշխատանքների ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ճիշտ վերագրել պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածները, գրական ստեղծագործությունները, հրապարակախոսական նյութերը կամ քննադատական գրությունները։ Հրատարակության տեղեկատու բնույթը այն դարձնում է նաև գործնական գործիք գրադարանավարների, մատենագետների և մամուլի թվայնացված կամ տպագիր հավաքածուներով աշխատող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, բառարանը նպաստում է «Մշակ»-ի հրապարակումների հեղինակային կազմի բացահայտմանը և հայ պարբերական մամուլի ժառանգության առավել ճշգրիտ ուսումնասիրությանը՝ ծածկանունների և իրական հեղինակների միջև կապը համակարգված կերպով ներկայացնելու միջոցով։

Biology

Գիրքը նվիրված է տարբեր ցեղերի կովերի կաթնախեժի, կաթի և արյան ֆոսֆոլիպիդային կազմի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը բնական ֆիզիոլոգիական վիճակում և մաստիտի դեպքում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ֆոսֆոլիպիդների կենսաբանական դերը, դրանց քանակական և որակական փոփոխությունները, ինչպես նաև կաթնագեղձի բորբոքային գործընթացների ազդեցությունը նյութափոխանակության վրա։ Քննարկվում են մաստիտի ախտորոշման կենսաքիմիական ցուցանիշները, հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, տարբեր ցեղերի կենդանիների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները և հիվանդության ընթացքի համեմատական գնահատումը։ Ներկայացվում են հետազոտական մեթոդներ և արդյունքներ, որոնք կարող են նպաստել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանը, կանխարգելմանը և անասնաբուժական բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, կենդանաբույծների, կենսաքիմիկոսների, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողների, անասնաբուժական և ագրարային բուհերի դասախոսների, ուսանողների և կաթնատու կենդանիների առողջությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է կենսագազային համակարգերի ջերմային ռեժիմի ապահովման համար այլընտրանքային և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ օգտագործող սարքավորումների մշակմանն ու դրանց հիմնական տեխնիկական և էներգետիկական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության առանցքում կենսագազի առաջացման գործընթացի համար անհրաժեշտ ջերմաստիճանային պայմանների կայուն պահպանումն է՝ արտաքին էներգիայի սպառումը նվազեցնելու և ամբողջ համակարգի էներգաարդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Քննվում են կենսագազային ռեակտորի ջերմային հաշվեկշռի ձևավորման հիմնական գործոնները՝ շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանը, ռեակտորի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ջերմային կորուստները, մշակվող օրգանական զանգվածի ծավալը և տեխնոլոգիական գործընթացի ջերմային պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արևային և այլ վերականգնվող ջերմային աղբյուրների ինտեգրման հնարավորություններին՝ որպես ավանդական էներգակիրների օգտագործումը մասնակիորեն փոխարինող միջոց։ Ուսումնասիրվում են ջերմության ստացման, կուտակման և կենսագազային համակարգին փոխանցման ընդհանուր տեխնիկական լուծումները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցված աշխատանքը փոփոխական արտաքին պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ջերմափոխանակման սարքավորումների և համակարգի կառուցվածքային պարամետրերի ընտրության հիմնավորումը՝ հաշվի առնելով ջերմային արդյունավետությունը, էներգիայի կորուստները և շահագործման կայունությունը։ Քննվում է նաև ավտոմատ վերահսկման և կարգավորման միջոցների կիրառման նշանակությունը, որոնք կարող են ապահովել անհրաժեշտ ջերմաստիճանային միջակայքի պահպանումը՝ էներգիայի ավելորդ ծախսից խուսափելով։ Սարքավորումների արդյունավետության գնահատման ընթացքում կարևորվում են ջերմային հզորության, ջերմափոխանակման ինտենսիվության, էներգիայի կուտակման հնարավորությունների և համակարգի տարբեր բաղադրիչների փոխհամաձայնեցված աշխատանքի ցուցանիշները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կլիմայական և սեզոնային պայմանների ազդեցությանը, քանի որ վերականգնվող էներգիայի հասանելիությունը կարող է փոփոխվել տարվա ընթացքում, իսկ կենսագազային գործընթացը պահանջում է համեմատաբար կայուն ջերմային պայմաններ։ Այդ պատճառով դիտարկվում են էներգիայի կուտակման և համակցված էներգամատակարարման մոտեցումները, որոնք կարող են նպաստել համակարգի շարունակական աշխատանքին։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հաշվարկային մոդելավորման և փորձարարական գնահատման համադրություն՝ մշակված սարքավորման տեխնիկական նպատակահարմարությունը և ընտրված պարամետրերի ազդեցությունը համակարգի ընդհանուր արդյունավետության վրա գնահատելու համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի վերականգնվող էներգետիկայի, գյուղատնտեսական ճարտարագիտության և կենսաէներգետիկայի համար՝ նպաստելով օրգանական թափոնների էներգետիկ օգտագործման համակարգերում էներգախնայող և բնապահպանական տեսանկյունից արդյունավետ տեխնիկական լուծումների զարգացմանը։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Mathematics

Բարձրագույն մաթեմատիկա. Մաս I-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տեխնիկական և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար և ընդգրկում է մաթեմատիկական անալիզի ու գծային հանրահաշվի հիմնական թեմաները, աշխատությունում ներկայացվում են իրական թվերի համակարգը, հաջորդականություններն ու սահմանները, ֆունկցիաների շարունակականությունը և ածանցյալի գաղափարը, ինչպես նաև դրանց երկրաչափական ու կիրառական մեկնաբանությունները, միաժամանակ դիտարկվում են մատրիցների և որոշիչների (determinants) հիմունքները, գծային հավասարումների համակարգերի լուծման մեթոդները և վեկտորային հասկացությունների ներածությունը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների տրամաբանությանը և խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը, աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և վերլուծական մտածողության զարգացմանը, հանդիսանալով հիմք հետագա բարձրագույն մաթեմատիկական և ինժեներական ուսումնասիրությունների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի հնչույթային կառուցվածքի ուսումնասիրությանը լեզվաբանական տիպաբանության տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով լեզվի ձայնավորային և բաղաձայնային համակարգերի կազմակերպման սկզբունքներին, հնչույթների տարբերակիչ հատկանիշներին և դրանց փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության կենտրոնում հնչույթն է որպես լեզվի իմաստատարբերակիչ նվազագույն միավոր և այն հատկանիշների ամբողջությունը, որոնց միջոցով գերմաներենի հնչույթները հակադրվում են միմյանց։ Քննվում է ձայնավորների դասակարգումը՝ լեզվի դիրքի, բերանի բացվածքի, շրթունքների մասնակցության, տևողության և այլ հնչյունաբանական ու հնչույթաբանական հատկանիշների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ձայնավորների քանակական և որակական հակադրություններին, ինչպես նաև երկհնչյունների տեղին ընդհանուր հնչույթային համակարգում։ Բաղաձայնների ուսումնասիրության ժամանակ դիտարկվում են արտաբերման տեղի և եղանակի, ձայնեղության ու խլության և այլ տարբերակիչ հատկանիշների հարաբերությունները։ Հնչույթային համակարգը ներկայացվում է ոչ թե որպես առանձին հնչյունների պարզ հավաքածու, այլ որպես փոխկապակցված հակադրությունների համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր միավորի գործառույթը պայմանավորված է մյուս միավորների նկատմամբ ունեցած հարաբերություններով։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գերմաներենի առանձնահատկությունները համեմատել այլ լեզուների հնչույթային համակարգերի հետ՝ բացահայտելով ինչպես լայնորեն տարածված կառուցվածքային օրինաչափությունները, այնպես էլ լեզվին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև վանկի կառուցվածքը, հնչույթների դիրքային բաշխումը, հնչյունական միջավայրով պայմանավորված տարբերակները և հնչույթների համակցման սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հնչյունաբանության և հնչույթաբանության փոխհարաբերությունը, քանի որ խոսքային հնչյունների ֆիզիկական և արտաբերական բնութագրերը դիտարկվում են դրանց լեզվական գործառույթի հետ միասին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև շեշտի, վանկային կազմակերպման և հնչյունական փոփոխությունների նշանակությանը գերմաներենի հնչույթային կառուցվածքի ամբողջական նկարագրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հնչյունաբանության, հնչույթաբանության և լեզվաբանական տիպաբանության մեթոդները՝ գերմաներենի հնչյունային համակարգի կառուցվածքային կազմակերպումը և այլ լեզուների նկատմամբ դրա տիպաբանական առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։