Մարդկային կապիտալ

Economics

Աշխատությունը նվիրված է բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի եկամուտների անհավասարության կարգավորման և դրանց մակարդակների միջև տարբերությունների մեղմման ուղղությամբ իրականացվող պետական քաղաքականության տնտեսական ու սոցիալական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են բնակչության եկամուտների ձևավորման հիմնական աղբյուրները, աշխատավարձերի, կենսաթոշակների, սոցիալական վճարների և այլ եկամուտների նշանակությունը, ինչպես նաև հասարակության տարբեր խմբերի միջև դրանց բաշխման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եկամուտների տարբերակման պատճառներին, աշխատաշուկայի վիճակին, զբաղվածության մակարդակին, աշխատանքի վարձատրության համակարգին, գնաճի և կենսապահովման ծախսերի ազդեցությանը բնակչության իրական եկամուտների ու գնողունակության վրա։ Քննության են առնվում պետության կողմից կիրառվող վերաբաշխման հիմնական գործիքները՝ հարկային քաղաքականությունը, սոցիալական ապահովության և աջակցության համակարգերը, պետական նպաստները, կենսաթոշակային մեխանիզմները և զբաղվածության խթանման ծրագրերը։ Վերլուծվում է, թե այդ գործիքների կիրառումն ինչպես կարող է նպաստել եկամուտների չափազանց մեծ տարբերությունների նվազեցմանը և սոցիալապես խոցելի խմբերի տնտեսական պաշտպանվածության բարձրացմանը։ Կարևորվում է նաև նվազագույն աշխատավարձի, աշխատանքի արտադրողականության, տնտեսական աճի և բնակչության բարեկեցության միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Հայաստանի պայմաններում դիտարկվում են տարածքային և սոցիալական անհավասարությունները, աղքատության խնդիրները, քաղաքային ու գյուղական բնակչության եկամուտների ձևավորման առանձնահատկությունները և տնտեսական հնարավորությունների հասանելիության տարբերությունները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել վիճակագրական և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ եկամուտների բաշխման կառուցվածքը, անհավասարության աստիճանը և պետական քաղաքականության արդյունքները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տնտեսական արդյունավետության և սոցիալական արդարության միջև հավասարակշռության ապահովման խնդրին, քանի որ եկամուտների վերաբաշխման քաղաքականությունը պետք է միաժամանակ հաշվի առնի սոցիալական պաշտպանության և տնտեսական ակտիվության խթանման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման, աղքատության նվազեցման, սոցիալական անհավասարության մեղմման և եկամուտների կարգավորման պետական քաղաքականության մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։

Political Science

Գիրքը՝ «Քաղաքացիական պաշտպանություն», հեղինակը Ալտունին Ա.Տ., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի տեսական հիմքերին, կազմակերպման սկզբունքներին և գործնական կիրառմանը։ Այն ներկայացնում է քաղաքացիական պաշտպանության նպատակներն ու խնդիրները՝ ուղղված բնակչության, նյութական արժեքների և ենթակառուցվածքների պաշտպանությանը խաղաղ և արտակարգ իրավիճակներում։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են վտանգների հիմնական տեսակները՝ բնական, տեխնածին և ռազմական բնույթի, ինչպես նաև դրանց ազդեցության կանխարգելման և նվազեցման միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված քաղաքացիական պաշտպանության կառավարման համակարգին, ազդարարման և նախազգուշացման միջոցներին, տարհանման կազմակերպմանը, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցների կիրառմանը։ Ներառված են նաև փրկարարական և վթարավերականգնողական աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքները, բնակչության պատրաստվածության բարձրացման մեթոդները և անվտանգության մշակույթի ձևավորման հարցերը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, քաղաքացիական պաշտպանության և փրկարար ծառայությունների աշխատակիցների, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակների ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ նպաստելով տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և գործնական կարողությունների զարգացմանը։

History

1865 թվականին Վենետիկում՝ Մխիթարյան միաբանության Սուրբ Ղազար տպարանում հրատարակված այս՝ 288 էջից բաղկացած աշխատությունն ըստ վերնագրի ներկայացնում է պատմություն՝ կապված Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի և նրա ժամանակաշրջանի հետ։ Հայ եկեղեցու ավանդության մեջ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը համարվում է հայ ժողովրդին քրիստոնեություն քարոզած և Հայաստանում քրիստոնեության հաստատման գործում առանցքային դեր ունեցած հոգևոր գործիչը։ Նրա գործունեությունը սերտորեն կապված է Տրդատ Գ թագավորի ժամանակաշրջանի և IV դարի սկզբին Հայաստանում քրիստոնեության պետականորեն ընդունման ավանդական պատմության հետ։ Այս թեման կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի կրոնական, մշակութային և պատմական հիշողության մեջ, քանի որ քրիստոնեության ընդունումը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ գրավոր մշակույթի, կրթության, եկեղեցական կառույցների և ազգային ինքնության հետագա զարգացման վրա։ Վերնագրում գործածված «ի սրբոյն Գրիգորէ ցաւուրս իւր» ձևակերպումը մատնանշում է Սուրբ Գրիգորի ժամանակներից մինչև աշխատության շարադրանքում դիտարկվող ժամանակաշրջանը ներկայացնելու մտադրություն, իսկ «լուսաբանեալ» բառը հուշում է պատմական նյութի բացատրական կամ մեկնաբանական շարադրանք։ Հետևաբար, գիրքը կարող է անդրադառնալ ոչ միայն Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի կյանքին ու գործունեությանը, այլև նրա ժամանակաշրջանի կրոնական և քաղաքական հանգամանքներին ու դրանց պատմական նշանակությանը։ XIX դարում Մխիթարյան միաբանությունը կարևոր դեր էր կատարում հայոց պատմության, եկեղեցական ժառանգության և հին մատենագրության ուսումնասիրության ու հրատարակման գործում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար տպարանում լույս տեսած նման աշխատությունները նպաստում էին պատմական և կրոնական գիտելիքների տարածմանը հայալեզու ընթերցողների շրջանում։ Այնուամենայնիվ, վերնագիրն ու մատենագիտական տվյալները բավարար չեն գրքի ճշգրիտ ժամանակագրական ընդգրկումը, օգտագործված աղբյուրները կամ հեղինակի պատմական մեկնաբանությունները հաստատելու համար․ այդ մանրամասները պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բնագիրը։

Geography

Աշխատությունը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ համապարփակ տեղեկատու և վերլուծական բնույթի նյութ, որի շրջանակում անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքին, պատմական զարգացմանը, բնակչությանը, սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններին, վարչաքաղաքական իրավիճակին և տարածաշրջանի շուրջ ձևավորված պատմական ու քաղաքական գործընթացներին։ Նյութը կարող է դիտարկվել որպես տարածաշրջանի ընդհանուր նկարագիր՝ միավորելով աշխարհագրական, ժողովրդագրական, պատմական և քաղաքական տեղեկատվությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարածքի պատմական զարգացման ուսումնասիրությունը, քանի որ տարածաշրջանի ներկայիս ընկալումն ու քաղաքական նշանակությունը ձևավորվել են երկարատև և բարդ գործընթացների արդյունքում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ներկայացվել բնակավայրերի, վարչական կառուցվածքի, բնակչության կազմի և սոցիալական պայմանների վերաբերյալ տվյալներ, ինչպես նաև տարածաշրջանի բնական պայմանները, լեռնային ռելիեֆը, կլիմայական առանձնահատկությունները և տնտեսական ներուժը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տարածաշրջանի բնակչության պատմական ու ժողովրդագրական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, ներառյալ բնակչության տեղաշարժերը, համայնքային կառուցվածքը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած սոցիալական փոփոխությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանի քաղաքական պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ անդրադառնում է հակամարտության ձևավորմանն ու զարգացմանը, տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածաշրջանի կարգավիճակի շուրջ առաջացած քաղաքական գործընթացներին և դրանց ազդեցությանը տեղի բնակչության կյանքի վրա։ Հատուկ ուշադրության են արժանի նաև պատերազմական գործողությունների, տեղահանությունների, ենթակառուցվածքների փոփոխությունների և սոցիալական հետևանքների հետ կապված հարցերը։ Տարածաշրջանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Հարավային Կովկասի ավելի լայն աշխարհաքաղաքական համատեքստը և հասկանալ, թե ինչպես են պատմական ժառանգությունը, տարածքային հարցերը, բնակչության խնդիրները և միջազգային հարաբերությունները փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել պատմության, աշխարհագրության, քաղաքագիտության, միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության և ժողովրդագրության ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես տարածաշրջանի վերաբերյալ հիմնական փաստական և վերլուծական տեղեկատվությունը համախմբող նյութ։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես հիմք հետագա ուսումնասիրությունների համար՝ հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի պատմական զարգացման, բնակչության տեղաշարժերի, հակամարտության սոցիալական հետևանքների, տարածաշրջանային անվտանգության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների համատեքստում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է արգանդի մարմնի քաղցկեղի ախտորոշման և հիվանդության տարածվածության աստիճանի գնահատման գործընթացում գերձայնային հետազոտության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է բժշկական ռադիոլոգիայի և գինեկոլոգիական ուռուցքաբանության սահմանագծում գտնվող թեմա, որի հիմնական նպատակն է պարզել, թե ինչ տեղեկատվություն կարող է տրամադրել ուլտրաձայնային հետազոտությունը արգանդի մարմնի չարորակ ախտահարումների հայտնաբերման, դրանց տեղակայման և տարածվածության գնահատման ժամանակ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում արգանդի կառուցվածքային փոփոխություններին, էնդոմետրիումի առանձնահատկություններին, ուռուցքային գոյացության չափերին, ձևին և տարածմանը, ինչպես նաև հարակից հյուսվածքների և օրգանների վիճակի գնահատմանը։ Կարևոր ուղղություն է հիվանդության տարածվածության աստիճանի որոշումը, քանի որ ուռուցքային գործընթացի տարածման մասին տեղեկատվությունը նշանակություն ունի հիվանդության կլինիկական գնահատման և հետագա բուժական մարտավարության ընտրության համար։ Աշխատության մեջ կարող են համադրվել գերձայնային հետազոտության տարբեր եղանակների տվյալները կլինիկական և այլ ախտորոշիչ հետազոտությունների արդյունքների հետ՝ գնահատելու մեթոդի տեղեկատվական արժեքը, հնարավորությունները և սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում այն հարցը, թե որքան արդյունավետ կարող է գերձայնային հետազոտությունը հայտնաբերել ախտաբանական փոփոխությունները և տարբերակել դրանց բնույթը՝ հաշվի առնելով հիվանդության փուլը և տեղային տարածվածությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ախտորոշիչ չափանիշների, հետազոտության արդյունքների վերլուծության և տարբեր ցուցանիշների համադրման մեթոդներ։ Թեմայի աղբյուրագիտական նկարագրությունից երևում է, որ այն բժշկական ռադիոլոգիայի ոլորտում գիտական հետազոտություն է, որը պաշտպանվել է որպես բժշկական գիտությունների թեկնածուի աշխատանք, և թեման հաստատվել է Առողջապահության ազգային ինստիտուտում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգներին, ուռուցքաբաններին, ճառագայթային ախտորոշման մասնագետներին, գերձայնային հետազոտություն իրականացնող բժիշկներին, բժշկական ռադիոլոգիայի ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է խոցված սրոհունդի հիմքով լիոֆիլիզացված բուսական հանուկի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացի և դրա հոգեմետ ակտիվության փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ ուղեղի լոկալ իշեմիկ ախտահարումների պայմաններում։ Այն ներկայացված է որպես դեղագիտության թեկնածուի գիտական աստիճանի աշխատանք, որը պաշտպանվել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանում 2004 թվականին։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններից է բուսական հումքից կենսաբանական ակտիվ նյութերի ստացման և պահպանման համար լիոֆիլիզացման կիրառման հնարավորությունների գնահատումը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հանուկի ստացման տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրություն, ստացված պատրաստուկի հատկությունների ուսումնասիրություն և դրա ակտիվության փորձարարական գնահատում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղեղի տեղային իշեմիկ վնասման պայմաններում հոգեմետ ազդեցությունների ուսումնասիրմանը, ինչը ենթադրում է կենտրոնական նյարդային համակարգի գործունեության, վարքային արձագանքների և հնարավոր նյարդապաշտպանական ազդեցությունների գնահատում։ Աշխատանքի փորձարարական բնույթը թույլ է տալիս դիտարկել բուսական պատրաստուկի ազդեցությունը իշեմիկ ախտահարման հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների պայմաններում և համադրել ստացված արդյունքները վերահսկիչ խմբերի ցուցանիշների հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև պատրաստուկի ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով սրոհունդի կենսաբանական ակտիվ միացությունների հնարավոր ներգործությունը նյարդային համակարգի վրա։ Միաժամանակ նման տվյալները պետք է դիտարկել որպես տվյալ ժամանակաշրջանի նախակլինիկական դեղաբանական հետազոտության արդյունքներ և չնույնացնել հաստատված կլինիկական բուժման արդյունավետության ապացույցների հետ։ Աշխատանքը կարևոր է դեղաբուսական հումքի օգտագործման, բուսական պատրաստուկների տեխնոլոգիական մշակման և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարումների պայմաններում դրանց հնարավոր դեղաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել դեղագետներին, դեղաբաններին, ֆարմակոգնոստներին, նյարդաբանության և նյարդադեղաբանության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև դեղաբուսական միջոցների նախակլինիկական ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։