Մարշալ Բազենի դատավարությունը, հատոր Ա

Литература

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է 2012 թվականի ընթացքում գրադարանային կամ տեղեկատվական հավաքածուն համալրած նոր գրքերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Նյութերը կազմված են ընթերցողներին, գրադարանավարներին և մասնագետներին նոր հրատարակություններին ծանոթացնելու և անհրաժեշտ գրականության որոնումը հեշտացնելու նպատակով։ Մատենագիտական գրառումներում կարող են ներկայացվել հրատարակությունների հիմնական տվյալները՝ հեղինակ, հրատարակության վայր, հրատարակիչ, տարեթիվ, ծավալ և այլ նկարագրական տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության թեմատիկ դասակարգմանը և տարբեր գիտական, կրթական, մշակութային ու հասարակական ոլորտներին վերաբերող նոր նյութերի համակարգված ներկայացմանը։ Տեղեկատվական կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ տարվա հրատարակչական արտադրանքին և գրադարանային հավաքածուի համալրման հիմնական ուղղություններին։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել նաև որպես օժանդակ աղբյուր մատենագիտական որոնումների, գրականության ընտրության և տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման ընթացքում։ Այն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և նոր գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է պետական իշխանության և պետական կառավարման փոխհարաբերությունների տեսական հիմքերի ու գործնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում պետական իշխանության էությունը, դրա կազմակերպման սկզբունքները, պետական մարմինների իրավասությունների բաշխումը և կառավարման գործընթացում դրանց փոխգործակցության մեխանիզմներն են։ Պետական իշխանությունը դիտարկվում է որպես հանրային իշխանության ինստիտուցիոնալ ձև, իսկ պետական կառավարումը՝ որպես պետական նպատակների և գործառույթների իրականացման կազմակերպական ու վարչական գործընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել իշխանությունների բաժանման սկզբունքը, պետական մարմինների իրավական կարգավիճակը, գործադիր կառավարման կազմակերպումը, որոշումների ընդունման ընթացակարգերը և պետական ինստիտուտների միջև լիազորությունների սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեսական հասկացությունների և իրական կառավարման պրակտիկայի հարաբերակցությանը՝ պարզելու համար, թե իրավական ու ինստիտուցիոնալ կառուցակարգերն ինչպես են արտահայտվում պետական կառավարման ամենօրյա գործունեության մեջ։ Կարևոր ուղղություն է պետական կառավարման արդյունավետության, հաշվետվողականության, թափանցիկության և իրավական պատասխանատվության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև կենտրոնական և տարածքային կառավարման մարմինների հարաբերություններին, վարչարարության կազմակերպմանը, հանրային ծառայության դերին և կառավարչական որոշումների իրականացման մեխանիզմներին։ Հայաստանի օրինակով թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պետական կառավարման ինստիտուտների զարգացման և վերափոխման առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով սահմանադրական և վարչաիրավական սկզբունքների շրջանակում։ Առանձին նշանակություն ունի պետական կառավարման բարեփոխումների ուսումնասիրությունը, քանի որ ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները կարող են առնչվել լիազորությունների հստակեցմանը, վարչական գործընթացների կազմակերպմանը, հանրային ծառայությունների որակին և պետական մարմինների աշխատանքի արդյունավետությանը։ Միաժամանակ կարևորվում է քաղաքացու և պետական կառավարման մարմինների հարաբերությունների իրավական կազմակերպումը՝ որպես հանրային կառավարման համակարգի կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական ու վարչական իրավունքի և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով համակարգված ներկայացնել պետական իշխանության կազմակերպման և կառավարման գործնական իրականացման հիմնական խնդիրները Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ֆունկցիաների ներկայացման և մոտարկման տեսական խնդիրներին՝ Լեժանդրի բազմանդամների ու գնդային հարմոնիկների վրա հիմնված շարքերի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրվում են օրթոգոնալ ֆունկցիոնալ համակարգերի հիմնական հատկությունները, շարքերի կառուցման սկզբունքները և դրանց միջոցով տարբեր դասերի ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լեժանդրի բազմանդամների օրթոգոնալության հատկությանը, համապատասխան գործակիցների որոշմանը, շարքերի զուգամիտության պայմաններին և ֆունկցիաների մոտարկման ճշգրտությանը։ Դիտարկվում են նաև գնդային հարմոնիկները՝ որպես գնդային համաչափություն ունեցող խնդիրների ուսումնասիրման կարևոր մաթեմատիկական գործիք։ Վերլուծվում են դրանց կառուցվածքը, հիմնական հատկությունները և ֆունկցիաների ներկայացման ժամանակ կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում շարքերի զուգամիտության, ամբողջականության, օրթոգոնալության և մոտարկման հետ կապված տեսական հարցերին, ինչպես նաև տարբեր ներկայացումների միջև գոյություն ունեցող կապերին։ Նման մեթոդները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ միայն մաթեմատիկական անալիզում, այլև մաթեմատիկական ֆիզիկայում, մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությունում, պոտենցիալի տեսությունում և գնդային կոորդինատներով ձևակերպվող տարբեր խնդիրների լուծման ժամանակ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս խորացնել պատկերացումները օրթոգոնալ շարքերի տեսության և ֆունկցիաների սպեկտրային ներկայացման մեթոդների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, ֆիզիկոսների, տեսական և կիրառական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, ասպիրանտների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է բարտերային փոխանակության տնտեսական բնույթի, ձևավորման պատճառների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես անցումային տնտեսությունների պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում այն հարցն է, թե ինչու դրամական հարաբերությունների գերակշռող համակարգում որոշակի ժամանակահատվածներում տնտեսավարող սուբյեկտները դիմում են ապրանքների, ծառայությունների կամ այլ տնտեսական արժեքների ուղղակի փոխանակմանը։ Բարտերը ներկայացվում է ոչ միայն որպես դրամական միջոցների բացակայության պայմաններում առաջացող պարզ փոխանակման ձև, այլև որպես տնտեսական հարաբերությունների յուրահատուկ մեխանիզմ, որը կարող է լայն տարածում ստանալ ֆինանսական համակարգի անկայունության, վճարունակության խնդիրների, փոխադարձ պարտքերի կուտակման, գնաճային գործընթացների և շուկայական ինստիտուտների ոչ լիարժեք ձևավորման պայմաններում։ Աշխատության տեսական հատվածում ուսումնասիրվում է բարտերային փոխանակության էությունը, դրա տեղը ապրանքային և դրամական հարաբերությունների համակարգում, ձևավորման պատմական նախադրյալները և տնտեսական գործառույթները։ Քննարկվում են բարտերի առավելություններն ու սահմանափակումները, մասնավորապես՝ երկկողմանի պահանջների համընկնման անհրաժեշտությունը, փոխանակման արժեքի որոշման բարդությունը, գործարքների կազմակերպման ծախսերը և ապրանքների ու ծառայությունների իրացվելիության տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բարտերային հարաբերությունները կարող են հանդես գալ տարբեր ձևերով՝ ուղղակի ապրանքափոխանակությունից մինչև փոխադարձ մատակարարումների, պարտքերի հաշվանցման և բազմակողմ փոխանակման ավելի բարդ համակարգեր։ Անցումային տնտեսության պայմաններում բարտերի տարածումը դիտարկվում է որպես տնտեսության ինստիտուցիոնալ վերափոխումների և շուկայական մեխանիզմների ձևավորման հետ կապված գործընթաց։ Երբ նախկին տնտեսական կապերը խախտվում են, իսկ նոր շուկայական ինստիտուտները դեռևս լիարժեք չեն գործում, ձեռնարկությունները կարող են բարտերային գործարքները օգտագործել որպես վճարումների խնդիրները հաղթահարելու, արտադրանքի իրացումը կազմակերպելու և տնտեսական կապերը պահպանելու միջոց։ Միաժամանակ բարտերային գործարքների լայն տարածումը կարող է վկայել դրամական շրջանառության և ֆինանսական միջնորդության որոշակի խնդիրների մասին և դժվարացնել շուկայի իրական ծավալների ու տնտեսական ակտիվության գնահատումը։ Աշխատության մեթոդաբանական հատվածում կարևոր տեղ է հատկացվում բարտերային գործարքների չափման, դասակարգման և տնտեսական ազդեցության գնահատման հարցերին։ Քննարկվում են այն ցուցանիշներն ու մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել բարտերի տարածվածությունը, դրա կապը արտադրության, զբաղվածության, դրամաշրջանառության, հարկային հարաբերությունների և ձեռնարկությունների ֆինանսական վիճակի հետ։ Կարևոր խնդիր է նաև բարտերային փոխանակության և դրամական գործարքների հարաբերակցության գնահատումը, քանի որ տնտեսության մեջ բարտերի ծավալի փոփոխությունը կարող է ազդանշան լինել շուկայական պայմանների կամ ֆինանսական միջավայրի փոփոխության մասին։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել նաև տնտեսական քաղաքականության մշակման տեսանկյունից, քանի որ բարտերային հարաբերությունների պատճառների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու անցումային տնտեսություններում առաջացող կառուցվածքային խնդիրները։ Դրամական և ֆինանսական համակարգերի կայունացումը, փոխադարձ պարտքերի կարգավորումը, պայմանագրային հարաբերությունների զարգացումը և շուկայական ինստիտուտների ամրապնդումը կարող են նպաստել բարտերի անհրաժեշտության նվազեցմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բարտերային փոխանակությունը դիտարկում է որպես անցումային տնտեսության բարդ և բազմակողմ երևույթ՝ համադրելով տնտեսական տեսության և կիրառական մեթոդաբանության մոտեցումները։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հետազոտողներին, ֆինանսական և տնտեսական վերլուծաբաններին, ինչպես նաև անցումային տնտեսությունների զարգացման, շուկայական հարաբերությունների և տնտեսական ինստիտուտների ձևավորման հարցերով զբաղվող ուսանողներին։

Религия

Հրատարակությունը պարունակում է Դավիթ թագավորին ավանդաբար վերագրվող սաղմոսները, որոնք Հին Կտակարանի կարևորագույն հոգևոր և բանաստեղծական ժողովածուներից են։ Դրանք ներառում են Աստծուն ուղղված աղոթքներ, օրհներգություններ, փառաբանություններ, ապաշխարության խոսքեր և հավատքի արտահայտություններ՝ ներկայացնելով մարդու հոգևոր կյանքի բազմազան դրսևորումները։ Սաղմոսներում արտահայտված են երախտագիտությունը, հույսը, վիշտը, տագնապը, մեղքերի գիտակցումը, ներում հայցելու ձգտումը և աստվածային պաշտպանության ակնկալիքը։ Ժողովածուն առանձնանում է իր աղոթական բնույթով, պատկերավոր լեզվով և խորապես խորհրդանշական բովանդակությամբ։ Այն դարեր շարունակ կարևոր դեր է ունեցել քրիստոնեական պաշտամունքի, եկեղեցական արարողությունների և անհատական աղոթքի մեջ՝ դառնալով հավատացյալների հոգևոր ընթերցանության անբաժանելի մասը։ Հայ առաքելական եկեղեցու ավանդության մեջ սաղմոսները լայնորեն կիրառվել են ժամերգությունների և ծիսական արարողությունների ընթացքում՝ նպաստելով հոգևոր դաստիարակությանն ու աստվածաշնչյան ուսմունքի տարածմանը։ Հրատարակությունը կարևոր է հայերեն աստվածաշնչյան գրականության, սաղմոսերգության ավանդույթի և Վենետիկի Մխիթարյանների հոգևոր-մշակութային ու տպագրական գործունեության պատմության ուսումնասիրության համար։

Религия

Աշխատության վերնագիրը մատնանշում է արքայության գաղափարի՝ հավանաբար քրիստոնեական և հոգևոր իմաստով մեկնաբանությունը։ Քրիստոնեական ավանդության մեջ արքայությունը հաճախ կապվում է Աստծո արքայության, հոգևոր կատարելության, հավատքի և մարդու բարոյական կյանքի հետ։ «Բանալի» հասկացությունը կարող է խորհրդանշել այդ հոգևոր իրականության ճանաչման և ըմբռնման ուղին՝ ընթերցողին ուղղորդելով կրոնական գաղափարների ու բարոյական սկզբունքների շուրջ խորհրդածության։ Նմանատիպ հոգևոր աշխատությունները կարևորում են հավատքի, առաքինության, խղճի, աղոթքի և քրիստոնեական արժեքներին համապատասխան ապրելու նշանակությունը։ Դրանք միտված են ոչ միայն կրոնական գիտելիքների փոխանցմանը, այլև ընթերցողի հոգևոր ինքնակրթությանն ու բարոյական դաստիարակությանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ կրոնական գրականության, աստվածաբանական մտածողության և հոգևոր կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։ Քանի որ վերնագիրը չի բացահայտում աշխատության ամբողջական բովանդակությունն ու ժանրային առանձնահատկությունները, դրա թեմատիկ բնութագրումը սահմանափակվում է արքայության գաղափարի կրոնական մեկնաբանության շրջանակով։