Մարզանքի և մարմնամարզության կանոններ

Linguistics

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքին նվիրված համառոտ ուսումնական ձեռնարկ է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված և մատչելի ձևով ներկայացնել հայկազյան լեզվի քերականության հիմնադրույթները՝ նպաստելով հայերենի գրագետ ուսուցմանը, լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը և գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացմանը։ Գիրքը պատկանում է հայ քերականագիտական և ուսումնական գրականության այն ավանդույթին, որի շրջանակում լեզվի կանոնների ուսումնասիրությունը դիտարկվել է որպես կրթության, գրագիտության և ազգային մշակույթի պահպանման կարևոր պայման։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածությունը ենթադրում է հայոց լեզվի կառուցվածքային հիմնական բաժինների՝ հնչյունական, բառային և քերականական առանձնահատկությունների ներկայացում՝ ուշադրություն դարձնելով բառերի կազմությանը, խոսքի մասերին, դրանց քերականական հատկանիշներին, նախադասության կառուցման սկզբունքներին և լեզվական ձևերի ճիշտ գործածությանը։ Քերականական գիտելիքների համակարգումը հնարավորություն է տալիս սովորողին ճանաչելու լեզվի ներքին օրինաչափությունները, տարբերակելու բառերի ու նախադասությունների կառուցվածքային բաղադրիչները և յուրացնելու գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ կազմակերպման սկզբունքները։ Հատուկ նշանակություն ունի լեզվական կանոնների ուսուցման գործնական կողմը, քանի որ քերականությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես տեսական գիտելիքների ամբողջություն, այլև որպես լեզվական ճշգրտության, գրագիտության և արտահայտչականության զարգացման անհրաժեշտ միջոց։ «Հայկազյան լեզու» հասկացությունը կապված է հայերենի դասական գրական ավանդույթի և հայագիտական քերականության պատմական ընկալումների հետ, ուստի աշխատությունը կարևոր է նաև հայերենի լեզվական մշակույթի և քերականական նորմերի ձևավորման պատմությունն ուսումնասիրելու տեսանկյունից։ Քերականության համառոտ ներկայացման ձևը վկայում է ուսումնական նյութը խտացնելու և սովորողների համար առավել մատչելի դարձնելու ձգտման մասին։ Այսպիսի ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել դպրոցական կրթության մեջ՝ ապահովելով լեզվական գիտելիքների հաջորդական փոխանցումը և սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի հնարավորությունը։ Գրքի կրթական նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է հայերեն գրագիտության տարածման, գրավոր խոսքի կանոնակարգման և հայալեզու ուսումնական միջավայրի ձևավորման համատեքստում։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր վկայություն է տասնիններորդ դարի սկզբի հայ կրթական ու լեզվաբանական մտքի զարգացման մասին։ Կալկաթայի Մարդասիրական ճեմարանը հայ սփյուռքի կրթամշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ իրականացվում էին հայերեն ուսուցման, գրականության տարածման և կրթական ձեռնարկների հրատարակման նախաձեռնություններ։ Այս միջավայրում քերականական աշխատության լույսընծայումը ցույց է տալիս հայոց լեզվի ուսուցման նկատմամբ ցուցաբերվող ուշադրությունը և ազգային լեզվական ինքնությունը պահպանելու ու զարգացնելու ձգտումը։ Այն արտացոլում է նաև այն ժամանակաշրջանի մտավորականության գիտակցումը, որ մայրենի լեզվի կանոնավոր ուսուցումը կարևոր նախապայման է կրթության, գրականության և ազգային մշակույթի առաջընթացի համար։ Աշխատությունը արժեքավոր նյութ է հայ քերականագիտության պատմության, հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդաբանության, հայերեն ուսումնական գրականության և Հնդկաստանի հայ համայնքի կրթական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայագետներին, մանկավարժներին, հայ գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայերենի պատմական քերականության զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Psychology

Աշխատանքը նվիրված է ամուսնական կյանքից բավարարվածության և հուզական ինտելեկտի փոխադարձ կապի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել, թե ինչպես են մարդու հույզերը ճանաչելու, հասկանալու, կարգավորելու և արդյունավետ արտահայտելու կարողությունները կապված զուգընկերային հարաբերությունների որակի և ամուսնական կյանքից ընդհանուր բավարարվածության հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ամուսնական հարաբերությունների հոգեբանական առանձնահատկությունները, փոխադարձ վստահությունը, հաղորդակցությունը, փոխըմբռնումը, կոնֆլիկտների կարգավորումը, էմպատիան և զուգընկերոջ հուզական կարիքներին արձագանքելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հուզական ինտելեկտի հիմնական բաղադրիչներին՝ սեփական հույզերի ճանաչմանը, դրանց կառավարմանը, այլ մարդկանց հույզերի ընկալմանը և սոցիալական փոխազդեցության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն հարցը, թե արդյոք հուզական իրազեկվածության և ինքնակարգավորման ավելի բարձր մակարդակը նպաստում է ամուսնական հարաբերություններում ավելի կառուցողական հաղորդակցության, փոխադարձ աջակցության և բավարարվածության ձևավորմանը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ուժեղացնել կամ թուլացնել այդ կապը, մասնավորապես՝ ամուսնության տևողությունը, զուգընկերների հաղորդակցական ոճը, կոնֆլիկտների հաճախականությունը, փոխադարձ սպասումները և հարաբերություններում առկա հոգեբանական աջակցությունը։ Հետազոտության էմպիրիկ հատվածը կարող է հիմնվել համապատասխան հոգեբանական մեթոդիկաների, հարցաթերթերի և վիճակագրական վերլուծության վրա՝ հուզական ինտելեկտի և ամուսնական բավարարվածության մակարդակների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունը բացահայտելու նպատակով։ Արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ընտանեկան հարաբերությունների հոգեբանական առանձնահատկությունների ավելի խոր ըմբռնման համար և ցույց տալ, թե ինչ դեր կարող են ունենալ հուզական հմտությունները հարաբերությունների կայունության ու փոխադարձ բավարարվածության պահպանման գործում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ընտանեկան և սոցիալական հոգեբանությամբ զբաղվող մասնագետներին, հոգեբաններին, խորհրդատուներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև միջանձնային հարաբերությունների և հուզական ինտելեկտի խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Law

Այս փաստաթուղթը ներկայացնում է «Մոսկովյան հայկական հրատարակչություն» բաժնետիրական ընկերության կանոնադրությունը՝ որպես կազմակերպության իրավական կարգավիճակը, կառուցվածքը, գործունեության նպատակները և կառավարման սկզբունքները սահմանող հիմնարար կորպորատիվ փաստաթուղթ։ Այն սահմանում է ընկերության գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերը, բաժնետերերի ու կառավարման մարմինների իրավասությունները, գույքային և ֆինանսական հարաբերությունները, ինչպես նաև ընկերության վերակազմակերպման և լուծարման հետ կապված հիմնական դրույթները։ Փաստաթղում ներկայացվում են ընկերության անվանումը, իրավական կարգավիճակը, գտնվելու վայրը, գործունեության նպատակներն ու հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակչական կազմակերպության բնույթից ելնելով՝ կանոնադրությունը կարող է ներառել տպագրական և հրատարակչական գործունեությանը, գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր արտադրանքի թողարկմանն ու տարածմանը վերաբերող դրույթներ, ինչպես նաև ընկերության կողմից օրենքով չարգելված այլ տնտեսական գործունեության իրականացման հնարավորություններ։ Առանձին բաժիններում կարգավորվում են ընկերության գույքի և կանոնադրական կապիտալի ձևավորման հարցերը։ Նկարագրվում են բաժնետոմսերի, բաժնետերերի իրավունքների և պարտականությունների, շահույթի օգտագործման և հնարավոր վնասների ծածկման հետ կապված ընդհանուր կանոնները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընկերության կառավարման համակարգին։ Փաստաթուղթը սահմանում է բաժնետերերի ընդհանուր ժողովի իրավասությունները, որոշումների ընդունման կարգը և կառավարման այլ մարմինների ձևավորման ու գործունեության սկզբունքները։ Այս դրույթները նախատեսված են ընկերության ներքին կառավարման հստակությունն ու իրավական պատասխանատվության սահմանները ապահովելու համար։ Կանոնադրությունը կարգավորում է նաև բաժնետերերի մասնակցությունը ընկերության կառավարմանը, նրանց տեղեկատվություն ստանալու, շահույթի բաշխմանը մասնակցելու և օրենսդրությամբ նախատեսված այլ իրավունքների իրականացման ընդհանուր հիմքերը։ Միաժամանակ սահմանվում են բաժնետերերի պարտականությունները և ընկերության նկատմամբ նրանց պատասխանատվության սահմանները։ Փաստաթղթի կարևոր բաղադրիչներից է ընկերության ֆինանսատնտեսական գործունեության կարգավորումը։ Սահմանվում են գույքի օգտագործման, եկամուտների ձևավորման, հաշվետվողականության և ֆինանսական գործունեության կազմակերպման ընդհանուր սկզբունքները։ Կանոնադրական դրույթները միտված են ընկերության ինքնուրույն տնտեսական գործունեության և դրա նկատմամբ կորպորատիվ վերահսկողության իրավական հիմքերի ապահովմանը։ Փաստաթղում կարող են ամրագրվել նաև ընկերության մասնաճյուղերի և ներկայացուցչությունների ստեղծման, այլ կազմակերպությունների հետ համագործակցության, ինչպես նաև ընկերության իրավունքների ու պարտականությունների իրականացման հետ կապված դրույթներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընկերության վերակազմակերպման և լուծարման ընթացակարգերին՝ սահմանելով համապատասխան որոշումների ընդունման և ընկերության գործունեության դադարեցման ընդհանուր իրավական հիմքերը։ Ընդհանուր առմամբ, կանոնադրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ բաժնետիրական ընկերության կազմակերպական կառուցվածքի, կառավարման համակարգի, տնտեսական գործունեության և բաժնետերերի իրավահարաբերությունների վերաբերյալ։ Փաստաթուղթը կարող է հետաքրքրել կորպորատիվ իրավունքի, հրատարակչական գործի և կազմակերպությունների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև Մոսկվայում հայկական հրատարակչական գործունեության զարգացման պատմությամբ և տվյալ կազմակերպության իրավական ու ինստիտուցիոնալ ձևավորմամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասյան (Տրանսկովկասյան) տարածաշրջանի երկրադինամիկ և սեյսմիկ ակտիվության արտացոլման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը երկրաքիմիական դաշտերում՝ ընդգծելով տեկտոնական գործընթացների և երկրաքիմիական ցուցիչների փոխկապակցվածությունը։ Վերլուծվում են սեյսմիկ ակտիվության ազդեցությունը հողային, ջրային և գազային երկրաքիմիական անոմալիաների ձևավորման վրա, ինչպես նաև խզվածքային գոտիներում տեղի ունեցող միգրացիոն գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաքիմիական մոնիթորինգի տվյալների կիրառությանը սեյսմիկ վտանգի գնահատման և նախազգուշացման համակարգերի կատարելագործման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է տարածաշրջանի խորքային կառուցվածքի, տեկտոնական լարվածությունների և ֆլյուիդային հոսքերի դերը երկրաքիմիական դաշտերի ձևավորման մեջ։ Աշխատությունը ներկայացնում է համակցված երկրաբանական, երկրաքիմիական և սեյսմոլոգիական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սեյսմիկ գործընթացների կանխատեսման համար կարևոր ցուցիչները Անդրկովկասի բարդ երկրադինամիկ միջավայրում։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ապակե-բյուրեղական տակդիրների վրա ձևավորված պղինձ-ինդիում-գալիում-սելենիդային (CIGS) բարակթաղանթային արևային էլեմենտների կառուցվածքային, ֆիզիկական և ֆոտոէլեկտրական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են կիսահաղորդչային արևային էլեմենտների աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, արևային ճառագայթման էներգիան էլեկտրական էներգիայի փոխակերպելու մեխանիզմները և բարակթաղանթային ֆոտովոլտային տեխնոլոգիաների զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապակե-բյուրեղական տակդիրների ֆիզիկաքիմիական հատկություններին, դրանց ջերմային կայունությանը, մակերևույթի կառուցվածքին և կիսահաղորդչային շերտերի ձևավորման գործընթացների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են CIGS կլանիչ շերտերի բյուրեղային կառուցվածքը, քիմիական բաղադրությունը, մորֆոլոգիական առանձնահատկությունները և էլեկտրոնային հատկությունները։ Դիտարկվում են բարակ թաղանթների ստացման տեխնոլոգիական պայմանները, շերտերի հաստության և համասեռության նշանակությունը, ինչպես նաև տակդիրի և կիսահաղորդչային նյութի միջև փոխազդեցության հնարավոր ազդեցությունները արևային էլեմենտի արդյունավետության վրա։ Կարևորվում են լույսի կլանման, լիցքակիրների առաջացման և տեղափոխման, էլեկտրոն-խոռոչային զույգերի վերամիավորման ու էլեկտրական կորուստների հետ կապված գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության, էլեկտրոնային մանրադիտակման, օպտիկական սպեկտրոսկոպիայի և էլեկտրական բնութագրերի չափման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում արևային էլեմենտների վոլտ-ամպերային բնութագրերին, բաց շղթայի լարմանը, կարճ միացման հոսանքին, լրացման գործակցին և էներգիայի փոխակերպման արդյունավետությանը։ Առանձնացվում են տակդիրի նյութի ընտրության, միջերեսային արատների նվազեցման, կիսահաղորդչային շերտերի որակի բարելավման և սարքերի երկարաժամկետ կայունության ապահովման խնդիրները։ Կարևորվում են նաև նյութերի տեխնոլոգիական մշակման, արտադրական գործընթացների օպտիմալացման և արևային էլեմենտների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել բարակթաղանթային ֆոտովոլտային սարքերի կառուցվածքի և հատկությունների փոխկապակցվածության բացահայտմանը, նոր տակդիրային նյութերի կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը և արևային էներգետիկայի համար արդյունավետ կիսահաղորդչային կառուցվածքների մշակմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ վերականգնվող էներգետիկայի, նյութագիտության, կիսահաղորդչային էլեկտրոնիկայի և ֆոտովոլտային տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Այն օգտակար է ֆիզիկոսների, նյութագետների, կիսահաղորդչային սարքերի մասնագետների, էներգետիկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Թանգարանային գործի պատմությունը սկսվում է հին ժամանակներից, երբ մարդիկ սկսեցին հավաքել և պահպանել տարբեր արժեքավոր առարկաներ՝ կապված կրոնի, մշակույթի, արվեստի և պատմության հետ։ Առաջին հավաքածուները ձևավորվել են հին քաղաքակրթություններում՝ Եգիպտոսում, Հունաստանում և Հռոմում, որտեղ տաճարներում և պալատներում պահվում էին արվեստի գործեր, ձեռագրեր, զենքեր և պատմական նշանակություն ունեցող իրեր։ Միջնադարում մշակութային արժեքների պահպանմամբ հիմնականում զբաղվում էին եկեղեցիներն ու վանքերը, որտեղ կուտակվում էին ձեռագրեր, սրբապատկերներ և գիտական նյութեր։ Վերածննդի դարաշրջանում Եվրոպայում մեծացավ հետաքրքրությունը արվեստի, գիտության և հնությունների նկատմամբ, ինչի արդյունքում ձևավորվեցին մասնավոր հավաքածուներ և արվեստի պատկերասրահներ, որոնք հետագայում դարձան ժամանակակից թանգարանների հիմքը։ XVIII–XIX դարերում թանգարանները սկսեցին զարգանալ որպես հանրային հաստատություններ, որոնց հիմնական նպատակը դարձավ մշակութային ժառանգության պահպանությունն ու հասարակությանը ներկայացնելը։ Այս շրջանում ստեղծվեցին աշխարհահռչակ թանգարաններ, որոնք մեծ դեր ունեցան կրթության, գիտության և արվեստի զարգացման գործում։ Ժամանակի ընթացքում թանգարանային գործը զարգացավ և ներառեց ոչ միայն ցուցանմուշների հավաքագրում և պահպանում, այլև գիտահետազոտական, կրթական և մշակութային գործունեություն։ XX դարում թանգարանները դարձան կարևոր հասարակական և կրթական կենտրոններ, որտեղ կիրառվեցին նոր տեխնոլոգիաներ, ժամանակակից ցուցադրական մեթոդներ և ինտերակտիվ ծրագրեր։ Ներկայումս թանգարանային գործը շարունակում է զարգանալ թվային տեխնոլոգիաների ազդեցությամբ, ստեղծվում են վիրտուալ թանգարաններ, էլեկտրոնային արխիվներ և առցանց ցուցահանդեսներ, որոնք մշակութային արժեքները հասանելի են դարձնում ամբողջ աշխարհին։ Այսպիսով, թանգարանային գործի պատմությունը արտացոլում է մարդկության մշակութային, գիտական և հոգևոր զարգացման երկարատև ճանապարհը։