Մասնագետների պատրաստման որակի հիմնախնդրի լուծումը նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) կրթության բարեփոխումների գործընթացում

Law

Աշխատությունը նվիրված է մարդու և քաղաքացու հեռախոսային խոսակցությունների և այլ հաղորդակցության գաղտնիության իրավունքի սահմանադրաիրավական պաշտպանության հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով այդ իրավունքի տեղը մարդու հիմնարար իրավունքների համակարգում և դրա սահմանադրական երաշխիքները։ Վերլուծվում են գաղտնիության իրավունքի բովանդակությունը, դրա սահմանափակման թույլատրելի հիմքերը և ընթացակարգային պահանջները՝ կապված պետական մարմինների կողմից վերահսկողության, գաղտնալսման և տեղեկատվության հասանելիության դեպքերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի պաշտպանության դատական և վարչական մեխանիզմներին, համաչափության սկզբունքին, ինչպես նաև անձնական տվյալների պաշտպանության հետ դրա փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է միջազգային իրավական չափանիշները և մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորված պրակտիկան՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը ազգային իրավական համակարգի վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել հաղորդակցության գաղտնիության սահմանադրական պաշտպանության ամբողջական համակարգը և դրա արդյունավետ իրականացման խնդիրները ժամանակակից իրավական պետությունում։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի բնակլիմայական պայմաններում առվույտի աճի և զարգացման կենսաբանական ու ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կախված հնձի ժամկետներից և բույսերի կյանքի տևողությունից։ Քննարկվում են առվույտի՝ որպես բազմամյա կերային մշակաբույսի կենսաբանական հատկությունները, աճի փուլերը, վեգետացիոն զարգացման օրինաչափությունները և գյուղատնտեսական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնձի տարբեր ժամկետների ազդեցությանը բույսերի վերաճի ինտենսիվության, կանաչ զանգվածի ձևավորման, արմատային համակարգի զարգացման և հետագա բերքատվության վրա։ Ուսումնասիրվում են առվույտի աճի և զարգացման փոփոխությունները կյանքի տարբեր տարիներին, ինչպես նաև բույսերի տարիքային առանձնահատկությունների և հնձի հաճախականության փոխկապակցվածությունը։ Դիտարկվում են Արարատյան հարթավայրին բնորոշ ջերմաստիճանային պայմանների, արևային ճառագայթման, հողի խոնավության, ոռոգման ռեժիմի և հողային առանձնահատկությունների ազդեցությունները մշակաբույսի կենսաբանական գործընթացների վրա։ Կարևորվում են բույսերի բարձրության, ցողունների քանակի, տերևային զանգվածի, աճի արագության և կանաչ ու չոր զանգվածի բերքատվության ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել առվույտի տարբեր տարիքային ցանքատարածություններում իրականացվող հնձերի ժամկետներն ու դրանց ազդեցությունը բույսերի վերականգնողական կարողության և արտադրողականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բողբոջման, ճյուղավորման, կոկոնակալման և ծաղկման փուլերի առանձնահատկություններին՝ հնձի առավել նպատակահարմար ժամանակահատվածների որոշման տեսանկյունից։ Առանձնացվում են հնձի վաղ կամ ուշ իրականացման հնարավոր հետևանքները կերային զանգվածի քանակի, սննդարարության, բույսերի կենսունակության և ցանքատարածությունների երկարակեցության վրա։ Կարևորվում են նաև բազմամյա կերային մշակաբույսերի արդյունավետ օգտագործման, հողի բերրիության պահպանման և անասնակերի կայուն արտադրության ապահովման հարցերը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Արարատյան հարթավայրում առվույտի մշակության ագրոտեխնիկական միջոցառումների կատարելագործմանը, հնձի ժամանակացույցի գիտական հիմնավորմանը և բերքատվության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կերարտադրության կազմակերպման, ոռոգվող հողատարածքների արդյունավետ օգտագործման և գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման համար։ Այն օգտակար է ագրոնոմների, բուսաբույծների, կերարտադրության մասնագետների, գյուղատնտեսական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Linguistics

Русский язык աշխատությունը ռուսաց լեզվի ուսուցման հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է լեզվի համակարգային կառուցվածքը և դրա գործառական առանձնահատկությունները, այն ընդգրկում է հնչյունաբանության, բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության հիմնական բաժինները, ինչպես նաև ուղղագրության և կետադրության կանոնները, գիրքը բացատրում է լեզվական նորմերի կիրառումը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում, բառապաշարի զարգացման հիմնական մեխանիզմները և ոճական տարբերությունները, միաժամանակ ներառում է գործնական վարժություններ և տեքստային վերլուծության օրինակներ, որոնք նպաստում են լեզվական հմտությունների ամրապնդմանը և ճիշտ գրավոր ու բանավոր խոսքի ձևավորմանը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսանողների և ռուսերեն լեզու ուսումնասիրողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության համակարգում գործող կենտրոնացված գրադարանային համակարգերից օգտվելու կարգի, ընթերցողների իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև գրադարանային սպասարկման կազմակերպման սկզբունքների ներկայացմանը։ Այն ունի գործնական-մեթոդական բնույթ և նախատեսված է ընթերցողներին ու գրադարանային ծառայություններից օգտվողներին տեղեկացնելու համար, թե ինչպես պետք է կազմակերպել գրադարան այցելությունը, գրանցվել որպես ընթերցող, օգտվել գրքային ֆոնդերից և պահպանել գրադարանի կողմից սահմանված կանոնները։ Խորհրդային գրադարանային համակարգը կառուցված էր կենտրոնացված կառավարման և միասնական գրադարանային ցանցի սկզբունքների վրա։ 1984 թվականի ԽՍՀՄ օրենսդրական դրույթներով գրադարանները դիտարկվում էին որպես միասնական համակարգի մաս, իսկ կենտրոնացված գրադարանային համակարգերը ղեկավարվում էին համապատասխան կենտրոնական գրադարանի կողմից։ Այդ համակարգի կարևոր առանձնահատկություններից էին ֆոնդերի կենտրոնացված համալրումը, գրականության մշակումը, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքների համակարգումը և տարբեր գրադարանների միջև համագործակցությունը։ Նյութում ներկայացվող կանոնների հիմնական նպատակը գրադարանային ֆոնդերի հնարավորինս արդյունավետ և կարգավորված օգտագործումն էր։ Ընթերցողը հնարավորություն ուներ ժամանակավորապես օգտվել գրքերից, պարբերականներից և այլ տպագիր նյութերից, ստանալ մատենագիտական ու տեղեկատու-տեղեկատվական սպասարկում, ինչպես նաև մասնակցել գրադարանի կազմակերպած միջոցառումներին։ ԽՍՀՄ-ում գրադարաններից օգտվելու իրավունքը նախատեսված էր քաղաքացիների, հիմնարկների, ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների համար, իսկ ընդհանուր գրադարանային սպասարկումը հիմնականում անվճար էր։ Կարևոր տեղ էր զբաղեցնում ընթերցողի կողմից գրադարանային ֆոնդերի պահպանության պահանջը։ Օգտվողը պարտավոր էր խնամքով վերաբերվել իրեն տրամադրված գրականությանը, պահպանել դրա ֆիզիկական ամբողջականությունը և վերադարձնել նյութերը սահմանված ժամկետում։ Գրքի կամ այլ նյութի կորուստը կամ անուղղելի վնասումը կարող էր առաջացնել նյութական պատասխանատվություն և պահանջել կորցրած հրատարակության փոխարինում կամ դրա արժեքի փոխհատուցում։ Կենտրոնացված համակարգի կարևոր առավելություններից էր նաև միջգրադարանային աբոնեմենտի կիրառումը։ Եթե անհրաժեշտ գիրքը կամ այլ հրատարակությունը տվյալ գրադարանում առկա չէր, գրադարանը կարող էր այն պահանջել այլ գրադարանից։ Այս մեխանիզմը հնարավորություն էր տալիս ընդլայնել ընթերցողի հասանելիությունը գրականության նկատմամբ և միաժամանակ գրադարանային ֆոնդերը դիտարկել որպես փոխկապակցված ամբողջություն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ընթերցողների սպասարկման տարբեր ձևերին՝ ընթերցասրահում աշխատելուն, գրականության ժամանակավոր տրամադրմանը, տեղեկատու ծառայություններից օգտվելուն և անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնմանը։ Այս ամենը կազմակերպվում էր սահմանված կանոնների համաձայն, որոնք հաստատվում էին ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության կողմից և հիմք էին հանդիսանում համապատասխան գրադարանների տեղական օգտագործման կանոնների մշակման համար։ Կենտրոնացված գրադարանային համակարգի կառուցվածքը ենթադրում էր կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխկապակցված աշխատանք։ Այդպիսի կազմակերպումը հնարավորություն էր տալիս միասնականացնել գրքերի հաշվառումը, համալրումը, մշակումը և սպասարկումը, ինչպես նաև ավելի արդյունավետ օգտագործել առկա գրադարանային ռեսուրսները։ Խորհրդային համակարգում գրադարանները միավորվում էին ընդհանուր խնդիրների և գործունեության սկզբունքների շուրջ՝ ընդգրկելով զանգվածային, մանկական և երիտասարդական, գիտական, տեխնիկական և այլ մասնագիտացված գրադարաններ։ Նյութի կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն ոչ միայն ներկայացնում է գրադարանային ֆոնդից օգտվելու տեխնիկական կանոնները, այլև արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային մշակույթը, որտեղ ընթերցանությունը, գրքի տարածումը և բնակչության տեղեկատվական սպասարկումը համարվում էին հասարակական և մշակութային կարևոր գործառույթներ։ Գրադարանի և ընթերցողի հարաբերությունները կարգավորվում էին փոխադարձ պարտականությունների համակարգով․ գրադարանը պետք է ապահովեր ֆոնդերի հասանելիությունը և հնարավորինս լիարժեք բավարարեր ընթերցողների պահանջները, իսկ ընթերցողը պարտավոր էր պահպանել գրքային ֆոնդը և սահմանված կարգը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր աղբյուր է խորհրդային շրջանի գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի գործունեության և ընթերցողի՝ գրադարանային ռեսուրսներից օգտվելու կանոնների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և ԽՍՀՄ ժամանակաշրջանի գրադարանային համակարգի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Other Subjects

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական իրավունք. Երրորդ մաս-ը իրավագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է Հայաստանի քաղաքացիական իրավունքի համակարգի երրորդ մասի հիմնարար ինստիտուտները՝ կենտրոնանալով պարտավորական իրավունքի հատուկ տեսակների վրա, որտեղ մանրամասն վերլուծվում են պայմանագրային հարաբերությունները, դրանց ձևավորման, կատարման և դադարեցման իրավական հիմքերը, ինչպես նաև կողմերի իրավունքների և պարտականությունների բաշխման սկզբունքները, աշխատությունում դիտարկվում են առանձին պայմանագրային տեսակներ՝ առուվաճառք, նվիրատվություն, վարձակալություն, ծառայությունների մատուցում և այլ քաղաքացիաիրավական գործարքներ, միաժամանակ ընդգծվում են վնասի փոխհատուցման, անարդար հարստացման և պարտավորությունների չկատարման հետևանքների իրավական կարգավորումները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև դատական պրակտիկային և իրավունքի կիրառման խնդիրներին, որոնք առաջանում են քաղաքացիական շրջանառության մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի ոչ միայն ներկայացնել տեսական հիմքերը, այլ նաև զարգացնել գործնական իրավական մտածողություն՝ օգնելով ուսանողներին և իրավաբաններին ճիշտ կիրառել քաղաքացիական օրենսդրությունը իրական հարաբերություններում։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ջիվանու քնարերգության լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործական խոսքի կառուցվածքը, արտահայտչամիջոցները և ժողովրդական-գրական շերտերի փոխազդեցությունը։ Գրքում վերլուծվում են բանաստեղծի լեզվաոճական համակարգը, բառապաշարի առանձնահատկությունները, դարձվածաբանական և պատկերավոր արտահայտությունների կիրառումը, ինչպես նաև քնարական խոսքի երաժշտականությունն ու ռիթմական կազմակերպումը։ Հեղինակը դիտարկում է Ջիվանու ստեղծագործության լեզվի կապը աշուղական ավանդույթների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է բանահյուսական լեզուն վերածվում գեղարվեստական բարձրարժեք արտահայտչամիջոցի։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև սոցիալական և գաղափարական բովանդակության լեզվական արտահայտման ձևերին՝ ընդգծելով բանաստեղծի խոսքի պարզությունը, անմիջականությունը և ժողովրդական ընկալելիությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ գրականագետների, լեզվաբանների, բանահյուսության և աշուղական արվեստի հետազոտողների համար՝ նպաստելով Ջիվանու քնարերգության լեզվի խորքային և համակարգված ընկալմանը։