Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հիշարժան տարեթվեր 1982: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր

    Հրատարակությունը ներկայացնում է 1982 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին համապատասխանող հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատու նյութ՝ տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և քաղաքական կարևոր իրադարձությունները, նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարեթվերը և այլ նշանակալի ամսաթվեր արագ գտնելու ու օգտագործելու համար։ Նման հրատարակությունները հնարավորություն են տալիս մեկտեղված ձևով պատկերացում կազմել տվյալ ամիսների ընթացքում նշվող հոբելյանների և պատմական հիշատակի օրերի մասին՝ դրանք կապելով համապատասխան անձանց, իրադարձությունների և մշակութային երևույթների հետ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին՝ ցուցահանդեսներ, գրական-երաժշտական երեկոներ, թեմատիկ միջոցառումներ, հիշատակի օրեր և տեղեկատվական անկյուններ կազմակերպելիս։ Այն կարող է կիրառվել նաև ուսուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և աշակերտների կողմից՝ պատմության, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի վերաբերյալ թեմատիկ աշխատանքների ու միջոցառումների նախապատրաստման ժամանակ։ Հրատարակության մատենագիտական-տեղեկատու բնույթը այն դարձնում է գործնական աղբյուր, որտեղ ժամանակագրական սկզբունքով համախմբված տեղեկությունները կարող են ծառայել ինչպես արագ տեղեկություն ստանալու, այնպես էլ հետագա ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ թեմաների և անձանց ընտրության հիմք։ 1982 թվականի վերջին երեք ամիսներին նվիրված այս թողարկումը, հետևաբար, կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի հիշարժան ամսաթվերի և մշակութային-պատմական հիշողության կազմակերպման համար նախատեսված մասնագիտացված տեղեկատու։

    Updated: 2026-09-13
    Հիշարժան տարեթվեր 1982: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր
    Online

    Biology

    Гемодинамические корреляты нарушений подвижности позвоночника у лиц с морбидным ожирением

    Աշխատությունը նվիրված է հիվանդագին ճարպակալում ունեցող անձանց մոտ ողնաշարի շարժունակության խանգարումների և հեմոդինամիկ փոփոխությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ողնաշարի շարժունակության սահմանափակման աստիճանը, դրա հնարավոր ազդեցությունը սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա, ինչպես նաև մարմնի ավելորդ զանգվածի և հարակից ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների դերը հեմոդինամիկ ցուցանիշների ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր կլինիկական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների համադրումը՝ պարզելու համար, թե ողնաշարի շարժողական հնարավորությունների փոփոխություններն ինչպիսի կապ կարող են ունենալ արյան շրջանառության, սրտի աշխատանքի և անոթային համակարգի վիճակի հետ։ Կարող են գնահատվել սրտի հաճախությունը, զարկերակային ճնշումը, սրտի պոմպային ֆունկցիայի և արյան հոսքի տարբեր ցուցանիշներ, ինչպես նաև ողնաշարի շարժունակությունը բնութագրող կլինիկական և գործիքային տվյալներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հիվանդագին ճարպակալման պայմաններում առաջացող մեխանիկական և նյութափոխանակային գործոններին, որոնք կարող են միաժամանակ ազդել ինչպես հենաշարժական, այնպես էլ սրտանոթային համակարգերի վրա։ Հետազոտության համեմատական և կլինիկական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հեմոդինամիկ փոփոխությունների օրինաչափությունները, գնահատելու դրանց կապը ողնաշարի ֆունկցիոնալ խանգարումների արտահայտվածության հետ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հիվանդների օրգանիզմում տեղի ունեցող փոխկապակցված փոփոխությունների վերաբերյալ։ Ստացված տվյալները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հիվանդագին ճարպակալում ունեցող անձանց համալիր բժշկական գնահատման, հնարավոր ռիսկերի վաղ հայտնաբերման և վերականգնողական ու բուժական միջոցառումների պլանավորման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սրտաբանության, նյարդաբանության, օրթոպեդիայի, վերականգնողական բժշկության, բարիատրիկ բժշկության և ֆունկցիոնալ ախտորոշման ոլորտներում աշխատող մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան բժշկական հետազոտություններով զբաղվող ուսանողներին և գիտաշխատողներին։

    Updated: 2026-09-18
    Гемодинамические корреляты нарушений подвижности позвоночника у лиц с морбидным ожирением
    Online

    Pedagogy

    Ձևաբանական գիտելիքների ուսուցման մեթոդական համակարգը տարրական դպրոցում

    Այս թեման վերաբերում է տարրական դպրոցում լեզվի ձևաբանական գիտելիքների ուսուցման կազմակերպված մեթոդական համակարգին, որի նպատակն է աշակերտներին աստիճանաբար ծանոթացնել բառի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, խոսքի մասերին և դրանց քերականական գործառույթներին։ Ուսուցման գործընթացում ձևաբանական նյութը ներկայացվում է պարզից բարդ սկզբունքով՝ սկսելով հիմնական խոսքի մասերից և դրանց ընդհանուր իմաստային ու ձևաբանական հատկանիշներից, այնուհետև անցնելով փոփոխական ձևերի, հոլովման, խոնարհման և բառաձևերի կառուցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գործնական վարժություններին, խաղային մեթոդներին և հաղորդակցական իրավիճակների կիրառմանը, որոնք նպաստում են աշակերտների լեզվական մտածողության զարգացմանը և գիտելիքների ամրապնդմանը։ Մեթոդական համակարգը ներառում է նաև տեսողական և լսողական միջոցների օգտագործում, համեմատական վերլուծություն և աստիճանական կրկնություն, ինչը թույլ է տալիս ձևաբանական երևույթները դարձնել ավելի հասկանալի և կիրառելի խոսքի մեջ։ Այս մոտեցումը նպատակ ունի ոչ միայն քերականական գիտելիքների փոխանցում, այլ նաև լեզվական կարողությունների զարգացում, ճիշտ խոսքի ձևավորում և մայրենի լեզվի նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացում տարրական կրթության փուլում։

    Updated: 2026-09-05
    Ձևաբանական գիտելիքների ուսուցման մեթոդական համակարգը տարրական դպրոցում
    Online

    History

    Կիլիկիայի հայկական պետությունը միջերկրածովային առևտրի համակարգում (XII-XIV դդ.)

    Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XII–XIV դարերում Կիլիկյան Հայաստանի տնտեսական կապերի և միջերկրածովյան առևտրային հարաբերություններում նրա մասնակցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետության աշխարհագրական դիրքի, նավահանգիստների, ցամաքային ու ծովային ճանապարհների նշանակությունը և դրանց դերը տարածաշրջանային ու միջազգային ապրանքաշրջանառության կազմակերպման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական և արևելյան առևտրական կենտրոնների հետ ձևավորված տնտեսական կապերին, օտարերկրյա վաճառականների գործունեությանը, ապրանքների փոխանակմանը և առևտրի իրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են մաքսային քաղաքականության, առևտրային արտոնությունների, պայմանագրային հարաբերությունների և դրամաշրջանառության նշանակությունը տնտեսական կյանքի զարգացման համար։ Քննարկվում են նաև միջերկրածովյան առևտրային ուղիների փոփոխությունների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ազդեցությունները տնտեսական հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Կիլիկյան Հայաստանի տնտեսական պատմության, արտաքին առևտրային կապերի և միջնադարյան Միջերկրականի տնտեսական համակարգերում նրա ներգրավվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջնադարագիտության, տնտեսական պատմության և միջազգային առևտրի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-06
    Կիլիկիայի հայկական պետությունը միջերկրածովային առևտրի համակարգում (XII-XIV դդ.)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1989, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

    Այս տեղեկատու-ցուցակը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրքերի ընտրանի՝ նպատակ ունենալով աջակցել ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը, հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և ժամանակակից գրականության նկատմամբ մոտիվացիայի բարձրացմանը։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային, ֆանտաստիկ, գիտա-ճանաչողական, հոգեբանական և ուսուցողական ուղղություններով, որոնք համապատասխանում են պատանեկան տարիքին և նպաստում են ինչպես երևակայության զարգացմանը, այնպես էլ քննադատական մտածողության ձևավորմանը։ Նմանատիպ ինֆորմացիոն նյութերը օգնում են ընթերցողին կողմնորոշվել նոր գրականության հոսքում, ընտրել իրեն հետաքրքրող հեղինակներ և թեմաներ, ինչպես նաև ձևավորել ինքնուրույն ընթերցողական ճաշակ։ Միաժամանակ շեշտադրվում է գրքերի դաստիարակչական և կրթական դերը՝ հատկապես ինքնաճանաչման, արժեքային համակարգի ձևավորման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործում։

    Updated: 2026-08-26
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1989, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
    Online

    History

    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950 (Մայիս)

    Սա տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակություն է, որը նախատեսված է 1950 թվականի ընթացքում հիշատակվող կարևոր տարեթվերի և հոբելյանների համակարգված ներկայացման համար, որտեղ ըստ օրացուցային հաջորդականության ընդգրկված են պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձություններ, ինչպես նաև նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներ, աշխատանքը նպատակ ունի ապահովել տեղեկատվության մատչելի և հարմար կառուցվածք ընթերցողների լայն շրջանակի համար՝ ներառյալ ուսուցիչներ, ուսանողներ և մշակութային ոլորտի աշխատողներ, միաժամանակ ծառայելով որպես կրթական և հանրահռչակող աղբյուր, որը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը և հասարակական գիտակցության զարգացմանը՝ ներկայացնելով տարբեր ոլորտների զարգացման կարևոր հանգրվանները մեկ միասնական համակարգված ձևաչափով։

    Updated: 2026-09-10
    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950 (Մայիս)