Медицина и врачи в Армении в древности и в средние века

Other Subjects

Կենսագործունեության անվտանգությունը գիտական և կիրառական ուղղություն է, որը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և գործունեության անվտանգ պայմանների ապահովման սկզբունքներն ու միջոցները՝ տարբեր միջավայրերում՝ կենցաղում, աշխատանքի վայրում, արտադրությունում և արտակարգ իրավիճակներում։ Այն ընդգրկում է վտանգների բացահայտումը, դրանց կանխարգելումը և վնասակար ազդեցությունների նվազեցման մեխանիզմները՝ կապված ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական գործոնների հետ։ Այս ոլորտը սերտորեն կապված է Occupational safety and health հասկացության հետ, որը նպատակ ունի ապահովել անվտանգ աշխատանքային պայմաններ և կանխել արտադրական վնասվածքներն ու մասնագիտական հիվանդությունները։ Կենսագործունեության անվտանգությունը նաև ներառում է առաջին օգնության հիմունքները, հրդեհային անվտանգությունը, էվակուացիայի կանոնները և ռիսկերի գնահատման մեթոդները, որոնք կարևոր են մարդու և հասարակության անվտանգության համար։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես նվազեցնել տեխնածին և բնական վտանգների ազդեցությունը՝ սկսած պարզ կենցաղային իրավիճակներից մինչև խոշոր արդյունաբերական կամ աղետային դեպքեր։ Այս գիտակարգի հիմնական նպատակն է ձևավորել անվտանգ վարքագծի մշակույթ, բարձրացնել մարդկանց պատրաստվածությունը արտակարգ իրավիճակներին և նվազեցնել վտանգավոր իրավիճակների առաջացման հավանականությունը։

History

Այս տեղեկատվական բյուլետենը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների, լեզվաբանության, գրականագիտության, պատմության և պատմագրության ոլորտներում հրատարակված նոր գրքերի համառոտ տեղեկատվական ցուցակ, որտեղ ընդգրկված են ժամանակակից և դասական ուսումնասիրություններ, գիտական մենագրություններ, ժողովածուներ և վերլուծական աշխատություններ, որոնք անդրադառնում են հասարակական գործընթացների զարգացման օրինաչափություններին, լեզվի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկություններին, գրական ստեղծագործությունների գեղարվեստական ու գաղափարական վերլուծությանը, ինչպես նաև պատմական իրադարձությունների և պատմագրական մոտեցումների ուսումնասիրությանը տարբեր ժամանակաշրջաններում, միաժամանակ ներկայացնելով նոր գիտական արդյունքներ, տեսական մոտեցումներ և մեթոդաբանական նորարարություններ, որոնք նպատակ ունեն ընդլայնելու գիտական հետազոտությունների շրջանակը և աջակցելու կրթական ու հետազոտական գործընթացների զարգացմանը։

Sociology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում համայնքի և համայնականության դրսևորումների, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունների և ժամանակակից զարգացման միտումների սոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են համայնքային հարաբերությունների կառուցվածքը, սոցիալական կապերի բնույթը, փոխօգնության, համերաշխության և քաղաքացիական մասնակցության ձևերը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական, մշակութային և ժողովրդագրական գործոնների ազդեցությունը համայնքային կյանքի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է սոցիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, գնահատում է համայնքային ինքնության, տեղական ինքնակառավարման, հասարակական ակտիվության և բնակչության ներգրավվածության մակարդակը՝ բացահայտելով ժամանակակից հայկական հասարակությունում համայնականության պահպանման և վերափոխման հիմնական միտումները։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է քաղաքային և գյուղական համայնքների առանձնահատկություններին, գլոբալացման, միգրացիայի և սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությանը համայնքային հարաբերությունների վրա՝ առաջարկելով համայնքային զարգացման և սոցիալական համախմբվածության ամրապնդմանն ուղղված գիտագործնական մոտեցումներ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում սոցիոլոգների, հասարակագետների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Other Subjects

Լրագրողական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ զարգացումների պայմաններում հայ հասարակության արձագանքներին և տուժած մարդկանց աջակցելու նախաձեռնություններին։ Ներկայացվում են մարդասիրական օգնության կազմակերպման, անհրաժեշտ պարագաների հավաքագրման, կամավորական գործունեության և հասարակական համախմբման տարբեր դրսևորումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մարդկանց և խմբերի գործունեությանը, որոնք ձգտում են աջակցություն տրամադրել իրենց հայրենակիցներին՝ արձագանքելով ստեղծված իրավիճակի սոցիալական և մարդասիրական հետևանքներին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հասարակության ներսում ձևավորվող համերաշխության, փոխօգնության և պատասխանատվության զգացման դրսևորումներին։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հակամարտության ազդեցությունը ոչ միայն քաղաքական ու ռազմական, այլև հասարակական և մարդասիրական տեսանկյուններից։ Միաժամանակ այն ներկայացնում է ճգնաժամային իրավիճակներում քաղաքացիական նախաձեռնությունների և հասարակական մասնակցության նշանակությունը։ Հրապարակումը կարող է հետաքրքրել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության, մարդասիրական խնդիրների, հասարակական գործընթացների և Հարավային Կովկասի ժամանակակից պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր հրատարակված գրքերի համակարգված ընտրանի, որը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել ժամանակակից քաղաքական տեսությունների, սոցիոլոգիական հետազոտությունների, պետական կառավարման մոդելների և միջազգային հարաբերությունների արդի զարգացումներին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների աշխատություններ, որոնք անդրադառնում են ժողովրդավարության զարգացման միտումներին, քաղաքական ինստիտուտների գործունեությանը, հասարակական գործընթացների փոփոխություններին և գլոբալ ու տարածաշրջանային մարտահրավերներին։ Նյութը կառուցված է տեղեկատվական ձևաչափով՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գիտական հրապարակումների մեջ, բացահայտել ոլորտի հիմնական ուղղությունները և ընտրել հետաքրքրող թեմաներին համապատասխան գրականություն։ Այս ցանկը հատկապես օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների և քաղաքականության վերլուծությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ այն նպաստում է արդի հասարակական գործընթացների ավելի խորքային ընկալմանը և վերլուծական մտածողության զարգացմանը։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային տարածքում կիսանախագահական կառավարման համակարգերի ձևավորման և գործունեության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով նախագահի, կառավարության և խորհրդարանի միջև սահմանադրական լիազորությունների բաշխումը։ Կիսանախագահական համակարգը քաղաքագիտական գրականության մեջ սովորաբար դիտարկվում է որպես կառավարման այնպիսի կառուցվածք, որտեղ ուղղակիորեն ընտրված նախագահը գործում է վարչապետի և խորհրդարանի առջև պատասխանատու կառավարության հետ միաժամանակ, սակայն այդ ընդհանուր սահմանման ներսում գոյություն ունեն տարբեր ենթատեսակներ և դասակարգման շուրջ գիտական բանավեճեր։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նորանկախ պետություններում ձևավորված սահմանադրական ինստիտուտները, գործադիր և օրենսդիր իշխանությունների հարաբերությունները, կառավարության կազմավորման ու պատասխանատվության մեխանիզմները և նախագահի իրական քաղաքական ազդեցության վրա ազդող իրավական ու քաղաքական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ սահմանադրությամբ ամրագրված նմանատիպ կառավարման ձևերը տարբեր երկրներում կարող են գործնականում էապես տարբեր կերպ աշխատել, քանի որ ինստիտուտների գործունեության վրա ազդում են կուսակցական համակարգը, քաղաքական մրցակցությունը, խորհրդարանական մեծամասնության կառուցվածքը և իշխանության ոչ ֆորմալ հարաբերությունները։ Կիսանախագահական համակարգերի ուսումնասիրություններում տարբերակվում են նաև այնպիսի ենթատեսակներ, որոնց միջև կարևոր տարբերություններից մեկը կառավարության պաշտոնավարման հարցում նախագահի և խորհրդարանի ունեցած լիազորությունների հարաբերակցությունն է։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում նախագահի, վարչապետի և խորհրդարանի դիրքերի փոփոխությունները, ինչպես նաև գնահատելու, թե ինչպես են իրավական կառուցվածքներն արտահայտվում քաղաքական պրակտիկայում։ Անդրադարձ է կատարվում գործադիր իշխանության ներսում լիազորությունների բաժանմանը, նախագահի և վարչապետի հնարավոր մրցակցությանը կամ համագործակցությանը, խորհրդարանական վերահսկողության մեխանիզմներին և քաղաքական պատասխանատվության հարցերին։ Հետխորհրդային երկրների փորձը հատկապես կարևոր նյութ է կառավարման ձևերի ուսումնասիրության համար, քանի որ տարածաշրջանում ձևավորվել են նախագահական իշխանության և խորհրդարանական պատասխանատվության տարբեր համակցություններ։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ կարևոր է համեմատական քաղաքագիտության և սահմանադրական ինստիտուտների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալու ոչ միայն կիսանախագահական կառավարման տեսական առանձնահատկությունները, այլև դրա տարբեր դրսևորումները հետխորհրդային քաղաքական և ինստիտուցիոնալ միջավայրերում։