Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հայաստանի պատմություն․ երկրորդ հատոր

    Աշխատության այս հատորը նվիրված է Հայաստանի պատմության ուսումնասիրությանը և ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմական անցյալի, պետական ու հասարակական կյանքի, քաղաքական իրադարձությունների, ազգային ինքնության ձևավորման և մշակութային զարգացման տարբեր դրվագներ։ Պատմական շարադրանքի միջոցով ընթերցողին հնարավորություն է տրվում պատկերացում կազմելու Հայաստանի անցած ուղու, նրա պատմական ճակատագրի վրա ազդած ներքին և արտաքին գործոնների, հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերությունների, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական և հասարակական փոփոխությունների մասին։ Հատորը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի պատմության ամբողջական ընկալման տեսանկյունից՝ պատմական իրադարձությունները դիտարկելով ոչ միայն որպես առանձին փաստերի հաջորդականություն, այլև որպես միմյանց հետ փոխկապակցված գործընթացներ, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողել երկրի և ժողովրդի հետագա զարգացման վրա։ Աշխատության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է հայոց անցյալի նկատմամբ համակարգված մոտեցմամբ, պատմական հիշողության պահպանման և ազգային ժառանգության ներկայացման նշանակությամբ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային պատմության տարբեր կողմերը, հասկանալու պատմական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը և գնահատելու դրանց ազդեցությունը հայ ժողովրդի ինքնության ու պատմական գիտակցության ձևավորման վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես հայագիտությամբ և պատմությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների, այնպես էլ հայ ժողովրդի անցյալով, ազգային ժառանգությամբ և պատմական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես արժեքավոր նյութ Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության և պատմական գիտելիքների խորացման համար։

    Updated: 2026-11-14
    Հայաստանի պատմություն․ երկրորդ հատոր
    Online

    Biology

    Артериальный барорецепторный рефлекс как мишень воздействия вегетотропных средств и как объект математического моделирования

    Աշխատությունը նվիրված է զարկերակային բարոռեցեպտորային ռեֆլեքսի գործունեության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով միաժամանակ որպես վեգետատիվ նյարդային համակարգի վրա ազդող դեղաբանական միջոցների ազդեցության թիրախ և որպես մաթեմատիկական մոդելավորման օբյեկտ։ Հետազոտության շրջանակում քննության է առնվում բարոռեֆլեքսի դերը զարկերակային ճնշման կարճաժամկետ կարգավորման, սրտի աշխատանքի և անոթային տոնուսի պահպանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անոթների պատերում տեղակայված բարոռեցեպտորների կողմից ճնշման փոփոխությունների ընկալմանը, համապատասխան նյարդային ազդակների փոխանցմանը կենտրոնական նյարդային համակարգ և դրանց հիման վրա ձևավորվող ինքնավար պատասխաններին։ Վերլուծվում են սիմպաթիկ և պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգերի մասնակցությունը սրտի հաճախության, սրտամկանի կծկողականության և ծայրամասային անոթային դիմադրության կարգավորմանը։ Քննության են առնվում վեգետատիվ նյարդային համակարգի տարբեր օղակների վրա ազդող դեղաբանական միջոցների ազդեցությունները՝ գնահատելով դրանց հետևանքով բարոռեֆլեքսային պատասխանների ուժգնության, զգայունության և դինամիկայի փոփոխությունները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում դեղաբանական ազդեցության պայմաններում սրտանոթային համակարգի փոխհատուցողական մեխանիզմների բացահայտմանը և տարբեր կարգավորիչ օղակների փոխադարձ կապերի պարզաբանմանը։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը կենսաբանական այս բարդ կարգավորիչ համակարգի մաթեմատիկական նկարագրությունն է։ Մշակվող մոդելներում կարող են ներառվել զարկերակային ճնշումը, սրտի հաճախությունը, անոթային դիմադրությունը, բարոռեցեպտորների ակտիվությունը և ինքնավար նյարդային համակարգի պատասխանները բնութագրող փոփոխականներ։ Նման մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս քանակապես նկարագրել հետադարձ կապի մեխանիզմները, ուսումնասիրել համակարգի արձագանքը տարբեր արտաքին և դեղաբանական ազդեցությունների նկատմամբ և համեմատել հաշվարկային արդյունքները փորձարարական տվյալների հետ։ Հետազոտությունը նպաստում է սրտանոթային համակարգի նյարդահումորալ կարգավորման օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը և ցույց է տալիս փորձարարական ֆիզիոլոգիայի, դեղաբանության ու մաթեմատիկական մեթոդների համատեղ կիրառման հնարավորությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ արյան ճնշման կարգավորման խանգարումների մեխանիզմների հետագա ուսումնասիրության, դեղաբանական ազդեցությունների գնահատման և սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակը նկարագրող առավել ճշգրիտ մոդելների մշակման համար։

    Updated: 2026-09-29
    Артериальный барорецепторный рефлекс как мишень воздействия вегетотропных средств и как объект математического моделирования
    Online

    Political Science

    Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, քառասունվեցերորդ նիստ

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քառասունվեցերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովի աշխատանքների ընթացքը, քննարկումների հաջորդականությունը և նիստի ընթացքում բարձրացված հարցերը։ Այն կարևոր վավերագրական աղբյուր է 19-րդ դարի հայ ազգային ներկայացուցչական մարմինների գործունեության, համայնքային ինքնակառավարման համակարգի և Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Ատենագրության մեջ ամփոփված պաշտոնական գրառումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժողովական քննարկումների կազմակերպման ձևի, մասնակիցների ելույթների, արտահայտված տեսակետների և ներկայացված առաջարկությունների մասին։ Դրանք արժեքավոր նյութ են ժողովի ընթացակարգերը, հարցերի քննարկման եղանակները և որոշումների ձևավորման գործընթացը ուսումնասիրելու համար։ Նման փաստաթղթերը լուսաբանում են ազգային հաստատությունների դերը համայնքի կառավարման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և հավաքական խնդիրների քննարկման գործում։ Դրանք նաև արտացոլում են հայ համայնքի կազմակերպական կյանքի առանձնահատկությունները և ազգային ներկայացուցչական կառույցների նշանակությունը տվյալ ժամանակաշրջանում։ Ատենագրության պաշտոնական լեզուն, ձևակերպումներն ու ժողովական բառապաշարը կարևոր նյութ են ժամանակաշրջանի հայերենի, վարչական գրագրության և փաստաթղթային մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունն ունի պատմական նշանակություն՝ որպես հայ ազգային հաստատությունների գործունեությունն ու 19-րդ դարի համայնքային հասարակական-քաղաքական կյանքը փաստագրող սկզբնաղբյուր։

    Updated: 2026-10-31
    Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, քառասունվեցերորդ նիստ
    Online

    Literature

    Աֆղանստանի դարի լեզվով գրականության մեջ արձակ ժանրերի ձևավորումը

    Աշխատությունը նվիրված է Աֆղանստանի գրականության մեջ արձակ ժանրերի ձևավորման, զարգացման և գրական համակարգում դրանց աստիճանական հաստատման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դարի լեզվով ստեղծված գրական ժառանգությանը։ Այն ներկայացնում է աֆղանական արձակի ձևավորման պատմական և գրական նախադրյալները, արձակ խոսքի զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն հասարակական, մշակութային և գեղարվեստական գործոնները, որոնք նպաստել են արձակ ժանրերի ինքնուրույնացմանն ու բազմազանեցմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում է դարիալեզու գրականության դերը Աֆղանստանի ազգային գրական ավանդույթի ձևավորման մեջ, ավանդական գրական ձևերի և նոր գրական արտահայտչամիջոցների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև արևելյան գրական ժառանգության ազդեցությունը ժամանակակից արձակի կայացման վրա։ Արձակ ժանրերի ձևավորման գործընթացը դիտարկվում է գրական զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունների համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով պատմողական ձևերի, գեղարվեստական պատումի, թեմատիկ ուղղությունների և լեզվաոճական առանձնահատկությունների փոփոխություններին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև այն առումով, որ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դարի լեզվով գրականության ինքնատիպությունը, դրա կապը աֆղանական ժողովրդի պատմական հիշողության, ազգային ինքնության, հասարակական կյանքի և մշակութային արժեքների հետ։ Գրականագիտական և արևելագիտական տեսանկյուններից թեման նպաստում է Աֆղանստանի գրական գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները, մշակութային փոխազդեցությունները և գրական մտածողության փոփոխությունները նպաստել արձակի՝ որպես գեղարվեստական ինքնուրույն արտահայտության ձևի զարգացմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է արևելագիտությամբ, աֆղանագիտությամբ, իրանագիտությամբ և համաշխարհային գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար, ինչպես նաև ընթերցողների, որոնք ցանկանում են ծանոթանալ Աֆղանստանի դարիալեզու գրականության զարգացման առանձնահատկություններին և ազգային գրական ավանդույթի ձևավորման պատմությանը։

    Updated: 2026-11-19
    Աֆղանստանի դարի լեզվով գրականության մեջ արձակ ժանրերի ձևավորումը
    Online

    Technology

    Разработка и исследование библиотеки цифровых элементов с низким энергопотреблением

    Աշխատությունը նվիրված է նվազ էներգասպառմամբ թվային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման համար նախատեսված ստանդարտ տարրերի գրադարանի մշակման և դրա հիմնական էլեկտրական ու գործառական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տրամաբանական տարրերի այնպիսի կառուցվածքների ձևավորումն է, որոնք ապահովում են անհրաժեշտ արագագործություն և հուսալիություն՝ միաժամանակ նվազեցնելով ստատիկ ու դինամիկ էներգասպառումը։ Քննվում են թվային բազային հանգույցների՝ տրամաբանական փականների, ինվերտորների, տրիգերների և այլ ստանդարտ բջիջների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցման սկզբունքները և ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ավտոմատացված գործընթացներում օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էներգասպառման, ազդանշանի տարածման ուշացման և բջջի զբաղեցրած մակերեսի միջև փոխզիջմանը, քանի որ այդ ցուցանիշների համատեղ օպտիմալացումը թվային միկրոէլեկտրոնիկայի նախագծման կարևոր խնդիրներից է։ Ուսումնասիրվում են սնուցման լարման, աշխատանքային հաճախականության, բեռնվածության և տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխությունների ազդեցությունները տարրերի աշխատանքի վրա։ Կարևորվում է նաև անցումային գործընթացների ժամանակ առաջացող էներգետիկ կորուստների գնահատումը և այն կառուցվածքային լուծումների համեմատությունը, որոնք նպաստում են անարդյունավետ էներգասպառման սահմանափակմանը։ Գրադարանի յուրաքանչյուր տարրի համար կարող են ձևավորվել համապատասխան մոդելներ և բնութագրեր, որոնք անհրաժեշտ են ավելի բարդ թվային համակարգերի տրամաբանական սինթեզի, ժամանակային վերլուծության և էներգետիկ գնահատման համար։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է մշակված տարրերի աշխատանքային կայունության ուսումնասիրությունը տարբեր պայմաններում՝ հաշվի առնելով տեխնոլոգիական շեղումները և արտաքին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները։ Գրադարանային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բազմակի օգտագործման համար ստեղծել նախապես ուսումնասիրված և բնութագրված տարրերի միասնական հավաքածու՝ արագացնելով ինտեգրալ սխեմաների նախագծման գործընթացը և բարձրացնելով ստացված նախագծերի կանխատեսելիությունը։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է շարժական սարքավորումների, ներկառուցված համակարգերի և էներգետիկ արդյունավետություն պահանջող այլ էլեկտրոնային համակարգերի համար թվային սխեմաների նախագծման կատարելագործման հետ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և էներգաարդյունավետ հաշվարկային համակարգերի մոտեցումները՝ ցածր էներգասպառմամբ թվային սարքերի նախագծման համար արդյունավետ տարրային բազա ձևավորելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-24
    Разработка и исследование библиотеки цифровых элементов с низким энергопотреблением
    Online

    Literature

    Մահվան պես հզոր

    Այս ստեղծագործությունը ներկայացնում է դրամատիկ և խորքային գաղափարական շերտերով հարուստ պատմություն, որտեղ կենտրոնական թեման մարդու ներքին պայքարն է կյանքի, ճակատագրի և գոյության իմաստի շուրջ։ Այն բացահայտում է հերոսների հոգեբանական վիճակները, նրանց ընտրությունները դժվար իրավիճակներում և այն բախումները, որոնք առաջանում են սիրո, պարտքի, վախի և ինքնազոհաբերության միջև։ Վեպում առանձնահատուկ կարևորություն ունի մահվան գաղափարը՝ ոչ միայն որպես կենսաբանական ավարտ, այլ նաև որպես ուժ, որը ստիպում է մարդուն վերաիմաստավորել իր արժեքները, հարաբերությունները և կյանքի նպատակը։ Ստեղծագործության ընթացքում զարգացող իրադարձությունները հաճախ ունեն խորհրդանշական բնույթ՝ ընդգծելով մարդու և ճակատագրի անընդհատ հակամարտությունը։ Հեղինակը օգտագործում է հոգեբանական վերլուծություն և պատկերավոր լեզու՝ ստեղծելու լարված և հուզական մթնոլորտ, որտեղ յուրաքանչյուր որոշում կարող է ունենալ ճակատագրական հետևանքներ։ Գիրքը իր ընդհանուր գաղափարով անդրադառնում է մարդու դիմացկունությանը, բարոյական ընտրություններին և կյանքի ու մահվան սահմանագծին կանգնած անհատի ներքին աշխարհին։

    Updated: 2026-09-20
    Մահվան պես հզոր