Менеджмент социальной работы

Other Subjects

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի տարածքում և հարակից տարածաշրջաններում բնակվող բոշա (ռոմա) համայնքների պատմական, ազգագրական և սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրանց ծագման հարցերը, միգրացիոն ուղիները և տեղական հասարակության մեջ ինտեգրման գործընթացները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել բոշա համայնքի ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրանց կենսակերպի առանձնահատկությունները և մշակութային ինքնության պահպանման մեխանիզմները տարբեր պատմական փուլերում։ Ուսումնասիրվում են բոշա բնակչության լեզվական առանձնահատկությունները, ավանդական զբաղմունքները, արհեստները, երաժշտական և բանավոր մշակույթը, ինչպես նաև սոցիալական կազմակերպման ձևերը՝ ընդգծելով նրանց շարժուն կամ կիսաքոչվոր կենսակերպի ազդեցությունը մշակութային ինքնության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրանց սոցիալական կարգավիճակին տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում՝ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների, ինչպես նաև խորհրդային և հետխորհրդային հասարակական համակարգերի պայմաններում, որտեղ ձևավորվել են ինտեգրման, մարգինալացման և սոցիալական փոխազդեցության տարբեր մոդելներ։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է հասարակական ընկալումները և կարծրատիպերը, որոնք պատմականորեն կապված են եղել բոշա համայնքի հետ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սոցիալական հարաբերությունների և ինքնության ձևավորման վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են մշակութային փոխազդեցությունները հայկական միջավայրի և բոշա համայնքի միջև՝ ընդգծելով փոխադարձ ազդեցությունները երաժշտության, լեզվի և ժողովրդական ավանդույթների ոլորտներում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ազգագրության և սոցիալական պատմության ոլորտում՝ նպաստելով Հայաստանի բազմազգ կառուցվածքի և բոշա համայնքի պատմամշակութային դերի ավելի խորքային և համապարփակ ընկալմանը։

History

Պատմաքաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1980–1990-ական թվականների Թուրքիայում իսլամի դերի և հասարակական ու քաղաքական գործընթացների հետ դրա փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում կրոնական գործոնի դրսևորումները հասարակական կյանքում, քաղաքական դաշտում և պետական ու հասարակական ինստիտուտների գործունեության շրջանակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխարհիկության և կրոնական արժեքների փոխհարաբերություններին, քաղաքական ուժերի կողմից կրոնական գաղափարների ընկալմանն ու հասարակության տարբեր խմբերի դիրքորոշումներին։ Վերլուծվում են իսլամական ուղղվածություն ունեցող հասարակական և քաղաքական շարժումների զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց գաղափարական հիմքերը և ազդեցությունը քաղաքական օրակարգի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև սոցիալական փոփոխությունների, ինքնության, կրթության և հանրային կյանքի տարբեր ոլորտներում կրոնական գործոնի նշանակության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նշված ժամանակաշրջանի Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական զարգացումների և կրոնի ու քաղաքականության փոխհարաբերությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թուրքագիտության, քաղաքագիտության, կրոնագիտության և Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է ղեկավարի գործունեության մեջ իշխանության դրդապատճառի հոգեբանական բնույթի, ձևավորման առանձնահատկությունների և կառավարչական գործառույթների իրականացման վրա դրա ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում իշխանության ձգտումը դիտարկվում է որպես անձի վարքը պայմանավորող կարևոր շարժառիթներից մեկը, որը կարող է արտահայտվել որոշումների ընդունման, աշխատակիցների գործունեության կազմակերպման, վերահսկողության, պատասխանատվության բաշխման, հաղորդակցության և կազմակերպության նպատակների իրականացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ղեկավարի անհատական հոգեբանական հատկանիշների, առաջնորդության ոճի և իշխանության նկատմամբ վերաբերմունքի փոխկապակցվածությանը։ Քննության են առնվում իշխանության դրդապատճառի տարբեր դրսևորումները՝ կապված ուրիշների վարքի վրա ազդեցություն գործելու, կազմակերպական գործընթացները վերահսկելու, հեղինակություն ձեռք բերելու և կառավարման համակարգում որոշակի դիրք զբաղեցնելու ձգտումների հետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող է տվյալ շարժառիթը տարբեր պայմաններում ունենալ կառուցողական կամ կառավարման արդյունավետությունը սահմանափակող դրսևորումներ։ Կառուցողական ուղղվածության դեպքում այն կարող է նպաստել նախաձեռնողականությանը, պատասխանատվության ստանձնմանը, նպատակների հստակ սահմանմանը և խմբային աշխատանքի համակարգմանը, մինչդեռ չափազանց արտահայտված վերահսկողական ուղղվածությունը կարող է դժվարություններ առաջացնել աշխատակիցների ինքնուրույնության և համագործակցության համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ղեկավարի հիմնական կառավարչական գործառույթների՝ պլանավորման, կազմակերպման, մոտիվացման, վերահսկողության և որոշումների ընդունման գործընթացներում հոգեբանական շարժառիթների դերի բացահայտումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պաշտոնական լիազորությունների և իրական ազդեցության հարաբերակցությանը, աշխատակիցների հետ միջանձնային հարաբերություններին, վստահության ձևավորմանը, կոնֆլիկտների կառավարմանը և խմբային գործընթացներին։ Հոգեբանական գնահատման և կազմակերպական վարքի ուսումնասիրման մեթոդների միջոցով հնարավոր է բացահայտել իշխանության դրդապատճառի արտահայտվածության և կառավարման տարբեր ոճերի միջև առկա կապերը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն կառավարման հոգեբանության, կազմակերպական վարքի և մարդկային ռեսուրսների կառավարման համար՝ հնարավորություն տալով առավել խորությամբ հասկանալ ղեկավարի մոտիվացիոն կառուցվածքը և դրա ազդեցությունը կազմակերպության ներսում ձևավորվող կառավարչական հարաբերությունների ու աշխատանքային գործընթացների վրա։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Geography

Գիտական աշխատությունը նվիրված է լեռնային տարածքների բնական և տեխնածին վտանգների առաջացման, զարգացման, տարածական բաշխման, կանխատեսման և կառավարման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հյուսիսային և հյուսիսարևելյան լեռնային շրջանների աշխարհագրական, երկրաբանական, բնապահպանական և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում լեռնային երկրահամակարգերի կառուցվածքը, դրանց բաղադրիչների փոխազդեցությունը, բնական միջավայրի կայունության վրա ազդող գործոնները և մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լոռի-Փամբակի և Աղստև-Տավուշի տարածաշրջանների երկրաբանական կառուցվածքին, ռելիեֆի առանձնահատկություններին, կլիմայական պայմաններին, ջրագրական ցանցին, հողային և բուսական ծածկույթին, ինչպես նաև բնական գործընթացների ակտիվացման վրա դրանց ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են սողանքների, սելավների, քարաթափումների, հողային էրոզիայի, ջրհեղեղների, երկրաշարժերի և լեռնային տարածքներին բնորոշ այլ վտանգավոր երևույթների առաջացման նախադրյալները, զարգացման օրինաչափությունները և հնարավոր հետևանքները։ Քննարկվում են բնական վտանգների և տեխնածին ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը, արդյունաբերական գործունեության, հանքարդյունաբերության, ճանապարհաշինության, անտառահատումների, հողօգտագործման փոփոխությունների և բնակավայրերի տարածական ընդարձակման ազդեցությունները լեռնային երկրահամակարգերի կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բնական միջավայրի խոցելիության գնահատման սկզբունքներին, վտանգավոր գործընթացների տարածական և ժամանակային փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը բնակչության անվտանգության, ենթակառուցվածքների, գյուղատնտեսական տարածքների և տնտեսական գործունեության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բնատեխնածին ռիսկերի գնահատման մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությունը՝ ներառելով վտանգների նույնականացումը, դրանց առաջացման հավանականության գնահատումը, հնարավոր վնասների որոշումը և ռիսկի ենթակա տարածքների առանձնացումը։ Դիտարկվում են աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, հեռահար զոնդավորման տվյալների, քարտեզագրական վերլուծության, մաթեմատիկական մոդելավորման և վիճակագրական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ վտանգավոր բնական գործընթացների տարածական բաշխման բացահայտման և կանխատեսման նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում լեռնային լանդշաֆտների մարդածին փոփոխությունների գնահատմանը, բնական ռեսուրսների օգտագործման հետևանքներին, էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման պատճառներին և երկրահամակարգերի դիմակայունության բարձրացման հնարավորություններին։ Քննության են առնվում ռիսկերի տարածքային տարբերակման, վտանգավոր գոտիների քարտեզագրման, բնակավայրերի և հաղորդակցական ենթակառուցվածքների խոցելիության որոշման, ինչպես նաև տարածքային պլանավորման գործընթացներում ռիսկերի հաշվառման սկզբունքները։ Կարևորվում են բնական և տեխնածին վտանգների մշտադիտարկման համակարգերի զարգացումը, վաղ նախազգուշացման մեխանիզմների կատարելագործումը, կանխարգելիչ ինժեներական և բնապահպանական միջոցառումների իրականացումը և արտակարգ իրավիճակների կառավարման արդյունավետության բարձրացումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են նաև կլիմայական փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունները լեռնային տարածքների բնական գործընթացների ակտիվության վրա, տեղումների ռեժիմի փոփոխությունները, ջրային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրները և լեռնային էկոհամակարգերի հարմարվողականության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրվում են բնապահպանական անվտանգության ապահովման, տարածքային զարգացման ռազմավարությունների մշակման, բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման և ռիսկերի նվազեցմանն ուղղված կառավարչական որոշումների գիտական հիմնավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում պետական կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, բնապահպանական և արտակարգ իրավիճակների կառավարման մարմինների համագործակցությանը, ինչպես նաև բնակչության իրազեկվածության և համայնքների պատրաստվածության բարձրացման հարցերին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Հայաստանի լեռնային տարածքների բնատեխնածին վտանգների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, ռիսկերի գնահատման և կանխատեսման մեթոդների կատարելագործմանը, տարածքային անվտանգության բարձրացմանը և կայուն զարգացման սկզբունքների կիրառմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, երկրաբանների, գեոմորֆոլոգների, բնապահպանների, երկրահամակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, տարածքային պլանավորման և արտակարգ իրավիճակների կառավարման փորձագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բնագիտական ու աշխարհագրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս գործնական ձեռնարկը ներկայացնում է գրադարանի աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման, պլանավորման և հաշվետվության պատրաստման հիմնական սկզբունքներն ու մեթոդները՝ կենտրոնանալով հատկապես մասսայական գրադարանների գործունեության առանձնահատկությունների վրա։ Աշխատությունում մանրամասն լուսաբանվում են տարեկան, եռամսյակային և ամսական աշխատանքային պլանների կազմման սկզբունքները, նպատակների և առաջնահերթությունների սահմանումը, գրադարանային ծառայությունների կազմակերպումը, ընթերցողների սպասարկման, ֆոնդերի համալրման, մշակութային և կրթական միջոցառումների իրականացման, ինչպես նաև տեղեկատվական գործունեության պլանավորման կարևոր հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կատարողականի գնահատման, վիճակագրական տվյալների հավաքագրման, գործունեության արդյունքների վերլուծության և հաշվետվությունների պատրաստման գործընթացներին, որոնք նպաստում են գրադարանի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանն ու հետագա զարգացման ռազմավարության մշակմանը։ Ձեռնարկը ներառում է գործնական առաջարկություններ, փաստաթղթերի կազմման մոտեցումներ և կազմակերպչական մեթոդներ, որոնք կարող են կիրառվել ինչպես առօրյա գրադարանային գործունեության ընթացքում, այնպես էլ կառավարման և վարչական աշխատանքներում։ Այն օգտակար է գրադարանավարների, գրադարանների ղեկավարների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և բոլոր այն անձանց համար, ովքեր հետաքրքրված են գրադարանային աշխատանքի կազմակերպմամբ, կառավարմամբ և արդյունավետ պլանավորմամբ։