Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
Գիրքը ներկայացնում է պատանիների համար ընտրված նոր հրատարակված գրքերի համալիր և ինֆորմատիվ ցանկ, որի նպատակն է ուղղորդել 12–18 տարեկան ընթերցողներին հետաքրքիր, ուսուցողական և խրախուսող ընթերցանության ընտրության մեջ, առաջարկվում են տարբեր ժանրեր՝ ֆանտաստիկա, գիտաֆանտաստիկա, միստիկ պատմություններ, պատմական վեպեր, արկածային և գիտական թեմատիկա, սոցիալ-էմոցիոնալ և բնապահպանական ուղղվածություն ունեցող ստեղծագործություններ, յուրաքանչյուր գրքի նկարագրությունը ներառում է ոչ միայն սյուժեի և հերոսների մանրամասն ներկայացումը, այլև ընդգծվում է դրա կրթական արժեքը, մտավոր և սոցիալական հմտությունների զարգացման հնարավորությունները, գիրքը նպատակ ունի զարգացնել պատանիների հետաքրքրասիրությունը, քննադատական և ստեղծարար մտածողությունը, ընթերցանության միջոցով ոգեշնչել ինքնաճանաչման, համերաշխության և պատասխանատվության գիտակցությունը, ներկայացվում են նաև հեղինակների, հրատարակման տարեթվերի և թարգմանությունների վերաբերյալ տեղեկություններ, հղում է ընթերցողներին դեպի մատչելի գրական աղբյուրներ, աշխատանքը համադրում է տեղեկատվական ու վերլուծական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես արդյունավետ ուղեցույց ծնողների, մանկավարժների և ընթերցասեր պատանիների համար, գիրքը միաժամանակ նպաստում է գրական ճաշակի ձևավորմանը, նոր մտահորիզոնների բացահայտմանը և հայերեն ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը, դարձնելով այն անհրաժեշտ ռեսուրս դպրոցներում, գրադարաններում և տնային ընթերցանության համար։
Updated: 2026-09-19
Linguistics
Հայերենի և վրացերենի ինքնուսույց
Գիրքը նախատեսված է հայերեն և վրացերեն լեզուների ինքնուրույն ուսումնասիրման համար՝ ընթերցողին տրամադրելով երկու լեզուների հիմնական տարրերին ծանոթանալու հնարավորություն։ Նմանատիպ ինքնուսույցները կարևոր դեր են ունեցել լեզվական գիտելիքների տարածման գործում՝ հատկապես այն միջավայրերում, որտեղ տարբեր լեզուներով խոսող համայնքները սերտորեն փոխգործակցել են առօրյա կյանքում, առևտրում, կրթության և հասարակական գործունեության ընթացքում։ Հայերենի և վրացերենի համատեղ ուսուցումը կարող էր նպաստել հաղորդակցման հմտությունների զարգացմանը, հարևան ժողովուրդների լեզուների ճանաչմանը և միջմշակութային կապերի ամրապնդմանը։ Ինքնուսուցման ձեռնարկների կառուցվածքը սովորաբար հիմնվում է այբուբենի, արտասանության, բառապաշարի, քերականական հիմնական կանոնների և առօրյա հաղորդակցության համար անհրաժեշտ արտահայտությունների աստիճանական յուրացման վրա։ Այսպիսի նյութերը հնարավորություն են տալիս սովորողին ինքնուրույն կազմակերպելու ուսուցման ընթացքը՝ առանց դասընթացի մշտական ղեկավարության, և կիրառելու ձեռք բերած գիտելիքները գործնական իրավիճակներում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ-վրացական լեզվական ու մշակութային հարաբերությունների և Կովկասում լեզուների ուսուցման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայերենով և վրացերենով հետաքրքրվող ընթերցողներին, լեզվաբաններին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին լեզվական ձեռնարկների ուսումնասիրողներին։
Updated: 2026-10-28
Economics
Ներդրումային միջավայր և ձեռնարկությունների ներդրումային վարքագիծ (ՀՀ պղնձամոլիբդենային արդյունաբերության օրինակով)
Այս աշխատությունը նվիրված է ներդրումային միջավայրի և ձեռնարկությունների ներդրումային վարքագծի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պղնձամոլիբդենային արդյունաբերության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում այն տնտեսական, ֆինանսական, ինստիտուցիոնալ և շուկայական գործոններն են, որոնք ազդում են ձեռնարկությունների կողմից ներդրումային որոշումների կայացման վրա։ Աշխատությունում ներդրումային միջավայրը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված պայմանների ամբողջություն, որը ներառում է տնտեսական կայունությունը, հարկային և մաքսային քաղաքականությունը, իրավական դաշտը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, ենթակառուցվածքները, պետական կարգավորման արդյունավետությունը, շուկաների վիճակը և ներդրողների վստահությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պղնձամոլիբդենային արդյունաբերության առանձնահատկություններին, քանի որ հանքարդյունաբերության այս ճյուղը բնութագրվում է կապիտալատար արտադրությամբ, երկարաժամկետ ներդրումային ցիկլերով, միջազգային հումքային շուկաների գների փոփոխականությամբ և տեխնոլոգիական ու բնապահպանական նշանակալի պահանջներով։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել ձեռնարկությունների ներդրումային վարքագիծը պայմանավորող հիմնական շարժառիթները, այդ թվում՝ արտադրական հզորությունների ընդլայնումը, տեխնոլոգիական վերազինումը, ծախսերի նվազեցումը, արտադրողականության բարձրացումը, նոր հանքավայրերի յուրացումը և միջազգային մրցունակության ապահովումը։ Կարևորվում է նաև ներդրումային ռիսկերի գնահատումը, քանի որ պղնձի և մոլիբդենի միջազգային գների տատանումները, փոխարժեքային փոփոխությունները, ֆինանսավորման արժեքը, քաղաքական և կարգավորող անորոշությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ ներդրումային ծրագրերի իրականացման վրա։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել ինչպես ներքին, այնպես էլ օտարերկրյա ներդրումների դերը ոլորտի զարգացման գործում, ինչպես նաև պետության կողմից իրականացվող տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը ներդրումային ակտիվության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ներդրումների արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով ոչ միայն ֆինանսական արդյունքները, այլև արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացումը, աշխատատեղերի ստեղծումը, արտահանման ներուժի ընդլայնումը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել պղնձամոլիբդենային արդյունաբերության ձեռնարկությունների գործունեության ցուցանիշների վերլուծություն, ներդրումային գործընթացների համեմատական գնահատում և ներդրումային վարքագծի վրա ազդող գործոնների բացահայտում։ Այդ հիմքի վրա հնարավոր է մշակել ներդրումային միջավայրի բարելավման և ձեռնարկությունների ներդրումային ակտիվության խթանման ուղղություններ՝ ներառյալ ֆինանսական հասանելիության բարձրացումը, իրավական և հարկային կայունության ապահովումը, ներդրումային ռիսկերի նվազեցումը, տեխնոլոգիական նորարարությունների խրախուսումը և պետական-մասնավոր համագործակցության զարգացումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ներդրումային քաղաքականության մասնագետներին, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, հանքարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողներին և տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ներդրումային միջավայրի ազդեցությունը ձեռնարկությունների վարքագծի վրա և բացահայտել այն պայմանները, որոնց բարելավումը կարող է նպաստել Հայաստանի պղնձամոլիբդենային արդյունաբերության տեխնոլոգիական զարգացմանը, ներդրումային ակտիվության աճին և երկարաժամկետ մրցունակության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-20
Pedagogy
Հայախոս երեխաների հնչարտաբերման խանգարումների շտկման առանձնահատկությունները
Աշխատությունը նվիրված է հայախոս երեխաների հնչարտաբերման խանգարումների ուսումնասիրմանը, դրանց առաջացման պատճառների բացահայտմանը և շտկման արդյունավետ մեթոդների մշակման ու կիրառման առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են երեխաների խոսքի զարգացման օրինաչափությունները, հայերենի հնչյունական համակարգի յուրացման փուլերը, ինչպես նաև հնչյունների սխալ արտաբերման, բացթողման, փոխարինման և աղավաղման հիմնական դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի հնչյունաբանական և արտաբերական առանձնահատկությունների ազդեցությանը խոսքային խանգարումների ախտորոշման ու շտկման գործընթացի վրա։ Քննարկվում են լոգոպեդական հետազոտության մեթոդները, խոսքային կարողությունների գնահատման չափանիշները, արտաբերական ապարատի շարժունակության զարգացման վարժությունները և հնչյունների ճիշտ արտաբերման ձևավորման փուլերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հնչյունների ամրապնդման, տարբերակման, խոսքում դրանց ճիշտ կիրառման և հնչյունաբանական ընկալման զարգացման մեթոդներին։ Կարևորվում են երեխաների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը, լոգոպեդական աշխատանքների անհատականացումը, ինչպես նաև մասնագետների, մանկավարժների և ծնողների համագործակցությունը շտկողական գործընթացի արդյունավետության ապահովման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լոգոպեդների, հատուկ մանկավարժների, հոգեբանների, նախադպրոցական և տարրական կրթության մասնագետների, ինչպես նաև մանկական խոսքի զարգացման և խոսքային խանգարումների շտկման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-11
Economics
Հարկային բեռի կառավարման և տնտեսական աճի փոխկապվածության կառուցակարգերը Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային բեռի կառավարման և տնտեսական աճի միջև գոյություն ունեցող փոխազդեցությունների ուսումնասիրմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հարկային քաղաքականության ազդեցությանը տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, ձեռնարկատիրության, սպառման և պետական եկամուտների ձևավորման վրա։ Հարկային բեռը դիտարկվում է որպես պետության հարկաբյուջետային քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ, որի մակարդակն ու կառուցվածքը կարող են ինչպես խթանել տնտեսական գործընթացները, այնպես էլ որոշ պայմաններում սահմանափակել տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսական հնարավորությունները։ Քննության են առնվում հարկային բեռի գնահատման տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումները, դրա հաշվարկման ցուցանիշները, հարկային եկամուտների և համախառն ներքին արդյունքի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև տարբեր հարկատեսակների ազդեցությունը տնտեսության առանձին հատվածների վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ուղղակի և անուղղակի հարկերի կառուցվածքին, հարկային դրույքաչափերին, հարկային արտոնություններին, վարչարարության արդյունավետությանը և հարկային պարտավորությունների կատարման մակարդակին։ Վերլուծվում է, թե հարկային համակարգում իրականացվող փոփոխություններն ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ մասնավոր ներդրումների, զբաղվածության, արտադրողականության, ձեռնարկությունների մրցունակության և գործարար միջավայրի վրա։ Կարևորվում է հարկային բեռի այնպիսի կառավարման անհրաժեշտությունը, որը միաժամանակ կապահովի պետական բյուջեի համար անհրաժեշտ եկամուտներ և չի ստեղծի անհամաչափ սահմանափակումներ տնտեսական գործունեության զարգացման համար։ Ուսումնասիրվում են հարկային քաղաքականության և տնտեսական աճի միջև ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի կապերը՝ հաշվի առնելով պետական ծախսերի, ներդրումային միջավայրի, եկամուտների վերաբաշխման, սպառողական պահանջարկի և ստվերային տնտեսության գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հարկային վարչարարության կատարելագործմանը, հարկային կարգապահության բարձրացմանը, հարկման բազայի ընդլայնմանը և հարկերից խուսափելու հնարավորությունների նվազեցմանը՝ որպես հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացման կարևոր ուղղությունների։ Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկությունների համատեքստում գնահատվում են հարկային քաղաքականության ձևավորման և իրականացման հիմնախնդիրները, պետական ֆինանսական պահանջների ու մասնավոր հատվածի զարգացման շահերի հավասարակշռման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել վիճակագրական և տնտեսագիտական վերլուծության մեթոդներ՝ հարկային ցուցանիշների և տնտեսական աճի տեմպերի միջև կապերը բացահայտելու, դրանց փոփոխությունների միտումները գնահատելու և համապատասխան օրինաչափություններ առանձնացնելու նպատակով։ Կարևորվում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր երկրների հարկային քաղաքականության մոտեցումները և գնահատել Հայաստանի պայմաններում դրանց առանձին տարրերի կիրառելիությունը։ Աշխատությունը նպաստում է հարկային բեռի օպտիմալ կառավարման վերաբերյալ գիտական և կիրառական պատկերացումների ձևավորմանը և կարող է հիմք հանդիսանալ այնպիսի առաջարկությունների մշակման համար, որոնք ուղղված են հարկային համակարգի արդյունավետության, ներդրումային գրավչության, գործարար ակտիվության և երկարաժամկետ տնտեսական աճի խթանմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների և հարկային քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-15
History
ДОРОГА ИХ ЖИЗНИ (1939 -1945 гг.)
Книга посвящена жизненному пути людей в один из наиболее сложных и трагических периодов мировой истории — 1939–1945 годах, охватывающих годы Второй мировой войны. Этот исторический отрезок характеризовался масштабными военными действиями, глубокими политическими преобразованиями, гуманитарными потрясениями и значительными изменениями в жизни миллионов людей. В центре внимания издания находится человеческая судьба на фоне исторических событий, определявших повседневную жизнь, общественные отношения и дальнейшее развитие различных народов и государств. Рассматриваемый период позволяет проследить, как военные обстоятельства, общественно-политическая обстановка и социальные потрясения влияли на личный выбор, семейные связи, профессиональную деятельность и жизненные перспективы людей. История этого времени складывалась не только из военных операций и решений государственных руководителей, но и из множества индивидуальных историй, отражающих мужество, стойкость, стремление сохранить человеческое достоинство и надежду на мирное будущее. Особое значение изучение данного периода приобретает в контексте сохранения исторической памяти о событиях войны, их последствиях для гражданского населения и изменениях, затронувших общественную и культурную жизнь. Обращение к человеческим судьбам помогает глубже понять историческую атмосферу эпохи, особенности повседневного существования в условиях военного времени и значение личных свидетельств для восстановления прошлого. Издание может представлять интерес для читателей, изучающих историю Второй мировой войны, историю XX века, биографии людей военного поколения и социальные последствия вооружённых конфликтов. Оно также может быть полезно исследователям, интересующимся исторической памятью, документальными свидетельствами и взаимосвязью между крупными историческими событиями и жизнью отдельных людей. Поскольку сведения об авторе и подробное содержание не представлены, конкретные биографии, географические регионы и события, рассматриваемые в книге, требуют уточнения по тексту издания.
Updated: 2026-10-23