Միոկարդի ու նրա միկրոշրջանառու հունի անոթների համեմատական հյուսվածաբանական, հիստոքիմիական և ենթակառուցվածքային փոփոխությունները փորձարարական Crush- համախտանիշի պայմաններում

Literature

Այս փոքրածավալ հրատարակությունը պատկանում է այն գրականության շրջանակին, որի վերնագիրը կենտրոնանում է ընտանիքի ներսում ձևավորվող հարաբերությունների և քույր ու եղբայր կապի վրա։ Եղբայրության և քույրության թեման կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընտանեկան ու դաստիարակչական գրականության մեջ, քանի որ հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու փոխադարձ սիրո, հոգատարության, վստահության, համագործակցության և պատասխանատվության արժեքներին։ Նմանատիպ ստեղծագործությունները հաճախ նպատակ ունեն ընթերցողին ներկայացնելու ընտանեկան հարաբերությունների նշանակությունը և ցույց տալու, թե ինչպես են ուշադրությունն ու փոխօգնությունը նպաստում մարդկանց միջև ամուր կապերի ձևավորմանը։ Ընտանեկան միջավայրը երեխայի բնավորության և բարոյական պատկերացումների ձևավորման առաջին կարևոր տարածքներից է, որտեղ սովորում են հարգել ուրիշների զգացմունքները, կիսել պարտականությունները, աջակցել հարազատներին և հաշտվել տարաձայնություններից հետո։ Այսպիսի թեմաներով գրականությունը կարող է ծառայել ինչպես հաճելի ընթերցանության, այնպես էլ դաստիարակչական նպատակների՝ խրախուսելով բարությունը, համբերությունը, ազնվությունը և մերձավորների նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը։ XIX դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ ընտանիքին, երեխաների վարքին և բարոյական դաստիարակությանը վերաբերող երկերը կարևոր դեր են ունեցել կրթական գաղափարների տարածման և ընթերցանության մշակույթի զարգացման գործում։ Դրանք կարող էին նախատեսված լինել երիտասարդ ընթերցողների, ընտանիքների կամ կրթական միջավայրի համար՝ նպաստելով գրականության միջոցով արժեքների փոխանցմանը։ Մոսկվայում լույս տեսած այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն տպագիր մանկական և ընտանեկան գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, XIX դարի դաստիարակչական գաղափարներով և ընտանեկան հարաբերությունների գեղարվեստական ներկայացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Փոքրածավալ գրքերը ևս կարևոր տեղ են զբաղեցնում պատմական գրադարանային հավաքածուներում, քանի որ արտացոլում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ընթերցանության համար ընտրված թեմաները, գրական նախասիրությունները և կրթական նպատակները։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության սյուժեն, հերոսների բնավորությունները, հեղինակի անունը կամ այն հանգամանքը, թե գիրքն ուղղակիորեն նախատեսված է եղել երեխաների համար։ Հետևաբար, բովանդակության առավել մանրամասն բնութագրումը պահանջում է բնագրի ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես ընտանեկան հարաբերությունների թեմային առնչվող հայերեն գրական ժառանգության նմուշ, որի վերնագիրը շեշտադրում է եղբոր և քրոջ փոխհարաբերությունների կարևորությունը և հնարավորություն է տալիս այն դասակարգելու ընտանեկան ու բարոյադաստիարակչական գրականության շրջանակում։

Technology

Նյութագիտության և ապակու տեխնոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բորային օքսիդի, ալյումինի օքսիդի և լիթիումի ֆտորիդի հիմքով համակարգի ապակեգոյացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և ցածրջերմաստիճանային նյութերի մշակմանը։ Քննության են առնվում համակարգի բաղադրության և ֆազային փոխակերպումների միջև առկա կապերը, ապակեգոյացման տիրույթների ձևավորումը և միկրոլիկվացիոն երևույթների դրսևորման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սկզբնական բաղադրիչների հարաբերակցության ազդեցությանը ստացվող ապակիների կառուցվածքի, ջերմային կայունության, բյուրեղացման ունակության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են ապակենման և ապակեբյուրեղային վիճակների ձևավորման օրինաչափությունները, ինչպես նաև վերահսկվող բյուրեղացման միջոցով անհրաժեշտ կառուցվածքային բնութագրերի ապահովման հնարավորությունները։ Քննարկվում են հալման և ջերմային մշակման ռեժիմների ընտրության, ցածր ջերմաստիճաններում նյութերի ստացման և դրանց հատկությունների նպատակային կարգավորման տեխնոլոգիական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու տվյալ համակարգի հիմքով նոր ապակիների և ապակեբյուրեղային նյութերի ստացման գիտատեխնոլոգիական մոտեցումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի, ապակու և կերամիկական նյութերի տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է շատրվանային եղանակով շահագործվող հորատանցքերի օպտիմալ աշխատանքային բնութագրերի որոշման մեթոդների մշակմանը և ջրառի արդյունավետ կառավարման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հորատանցքի տեխնիկական ու հիդրոդինամիկական պարամետրերի, հեղուկի շարժման պայմանների, ճնշման և արտադրողականության փոխկապակցվածության գնահատման վրա՝ շահագործման առավել արդյունավետ ռեժիմների ընտրության նպատակով։ Քննության են առնվում հորատանցքերի աշխատանքը բնութագրող հիմնական ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները տարբեր շահագործական պայմաններում և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել արդյունահանվող հեղուկի ծավալի, ճնշման ռեժիմի և համակարգի ընդհանուր կայունության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում օպտիմալ պարամետրերի հաշվարկման և կանխատեսման մաթեմատիկական մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել հորատանցքի արտադրողականությունը և ընտրել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը համապատասխանող աշխատանքային ռեժիմ։ Ուսումնասիրվում են ջրատար շերտերի հիդրոերկրաբանական առանձնահատկությունները, ճնշման փոփոխությունները, հորատանցքերի փոխադարձ ազդեցությունը և ջրառի ինտենսիվության հետևանքով առաջացող հնարավոր փոփոխությունները։ Կարևորվում է ջրառի կառավարման այնպիսի համակարգերի ձևավորումը, որոնք հնարավորություն են տալիս համաձայնեցնել պահանջվող ջրի քանակը աղբյուրի բնական հնարավորությունների հետ և պահպանել շահագործման կայունությունը երկարաժամկետ ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոդինամիկական հաշվարկներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, փորձարարական չափումներ և արտադրական տվյալների վիճակագրական վերլուծություն՝ տարբեր գործոնների ազդեցությունը գնահատելու և առավել արդյունավետ կառավարման լուծումներ ընտրելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հորատանցքերի տեխնիկական վիճակի, շահագործման տևողության և արտադրողականության փոփոխությունների միջև կապերին։ Օպտիմալացման խնդիրը դիտարկվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի ընթացքում անհրաժեշտ է միաժամանակ հաշվի առնել ջրային պաշարների վիճակը, համակարգի տեխնիկական հնարավորությունները, տնտեսական արդյունավետությունը և բնական ռեսուրսների պահպանման պահանջները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում վերահսկման և կառավարման մեթոդների կատարելագործմանը, որոնք կարող են նպաստել ջրառի ռեժիմների ժամանակին կարգավորմանը և հորատանցքերի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել շահագործման ռեժիմների գնահատման, հորատանցքերի արտադրողականության կանխատեսման, ջրառի համակարգերի նախագծման և գործող համակարգերի կառավարման բարելավման համար։ Աշխատությունը համադրում է հիդրոերկրաբանության, հիդրավլիկայի, հորատանցքերի շահագործման, մաթեմատիկական մոդելավորման և օպտիմալ կառավարման մոտեցումները և կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, հորատանցքային համակարգերի նախագծման ու շահագործման ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Գրքում ուսումնասիրվում են հայ-սիրիական հարաբերությունները 1991–2011 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության անկախության տարիներից սկսած, վերլուծվում են քաղաքական, տնտեսական, ռազմավարական և մշակութային ոլորտներում համագործակցության դինամիկան, ներկայացվում են երկու պետությունների միջև դիվանագիտական փոխհարաբերությունների ձևավորման փուլերը, դիտարկվում են տարածաշրջանային և միջազգային գործոնների ազդեցությունը հարաբերությունների զարգացման վրա, ներառվում են առևտրատնտեսական կապերը, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի իրագործման փորձերը, ինչպես նաև համայնքային և մշակութային փոխանակումները, աշխատանքը ներառում է ճգնաժամային պահերի և առանձին կոնֆլիկտների վերլուծություն, պետական քաղաքականության և արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունների համադրման տեսանկյունից, գրքը միավորում է փաստական վերլուծությունը, դիվանագիտական նյութերի և քաղաքական մեկնաբանությունների տվյալները՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայ-սիրիական հարաբերությունների ամբողջական և համալիր պատկերը՝ անկախության առաջին երկու տասնամյակում։

Economics

Նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի տարածքային տնտեսության կառուցվածքի, արտադրական ուժերի բաշխման և բնակչության սոցիալ-տնտեսական կազմակերպման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված աշխարհագրության, տնտեսագիտության, տարածաշրջանային պլանավորման և սոցիալական գիտությունների ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են Հայաստանի ԽՍՀ տնտեսական տարածքային կառուցվածքի հիմնական առանձնահատկությունները՝ արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ենթակառուցվածքների տեղաբաշխումը, ինչպես նաև դրանց զարգացման պատմական և բնական-աշխարհագրական պայմանները, բացատրվում է բնական ռեսուրսների՝ հանքային հարստությունների, ջրային և հողային ռեսուրսների ազդեցությունը տնտեսական գործունեության տարածքային կազմակերպման վրա, մանրամասն քննարկվում են բնակչության բաշխման օրինաչափությունները, քաղաքների և գյուղական բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև աշխատանքային ռեսուրսների տեղաբաշխման սոցիալական գործոնները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև տրանսպորտային համակարգերի դերին տնտեսական կապերի ձևավորման և տարածքային ինտեգրման գործընթացներում, ներկայացվում են տարածաշրջանային տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղությունները և պլանավորման սկզբունքները խորհրդային տնտեսության պայմաններում, գրքում ընդգծվում է տնտեսական և սոցիալական գործընթացների փոխկապակցվածությունը տարածքային զարգացման համատեքստում, աշխատությունը համադրում է աշխարհագրական, տնտեսական և սոցիոլոգիական մոտեցումները՝ ձևավորելով Հայաստանի ԽՍՀ տնտեսական տարածքի ամբողջական գիտական պատկերացում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է աշխատուժի միջազգային տեղաշարժի տնտեսական, սոցիալական և ժողովրդագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատանքային միգրացիայի առաջացման պատճառները, հիմնական ուղղությունները, կառուցվածքը և դրա ազդեցությունն են ինչպես աշխատաշուկայի, այնպես էլ տնային տնտեսությունների ու ընդհանուր սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Քննվում են զբաղվածության հնարավորությունների, աշխատավարձերի տարբերությունների, գործազրկության, մասնագիտական պահանջարկի, կենսամակարդակի և արտաքին աշխատաշուկաների գրավչության դերը միգրացիոն որոշումների ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային միգրանտների տարիքային, մասնագիտական և կրթական կառուցվածքին, նրանց զբաղվածության ոլորտներին և արտերկրում աշխատանքի պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են միգրացիայի հնարավոր դրական և բացասական տնտեսական հետևանքները՝ ներառյալ դրամական փոխանցումների նշանակությունը տնային տնտեսությունների եկամուտների համար, աշխատանքային փորձի և մասնագիտական հմտությունների ձեռքբերումը, ինչպես նաև որակավորված աշխատուժի արտահոսքի և ներքին աշխատաշուկայում որոշ մասնագիտությունների պակասի առաջացման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աշխատանքային միգրացիայի ժողովրդագրական և սոցիալական ազդեցությունների վերլուծությունը՝ ընտանիքների կառուցվածքի, բնակչության տարածքային տեղաբաշխման և երկարաժամկետ մարդկային կապիտալի զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև վերադարձի միգրացիան և արտերկրում ձեռք բերված գիտելիքների, աշխատանքային փորձի ու ֆինանսական միջոցների հետագա օգտագործման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են աշխատանքային միգրանտների սոցիալական և աշխատանքային իրավունքների պաշտպանության, օրինական զբաղվածության, սոցիալական ապահովության և ընդունող երկրների աշխատանքային միջավայրին հարմարվելու խնդիրները։ Միգրացիոն գործընթացների կարգավորումը ներկայացվում է որպես համալիր քաղաքականության ոլորտ, որը փոխկապակցված է զբաղվածության, կրթության, տնտեսական զարգացման և սոցիալական պաշտպանության հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է աշխատանքի տնտեսագիտության, միգրացիոն ուսումնասիրությունների, ժողովրդագրության և սոցիալական քաղաքականության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով համակարգված գնահատել աշխատուժի միջազգային շարժի պատճառները, հետևանքները և կառավարման հիմնական հիմնախնդիրները Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պայմաններում։