Մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի լաբորատոր աշխատանքների ուսումնամեթոդական ձեռնարկ

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում՝ Փոքր Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքի շրջանակում, պալեոօվկիանոսային երկրակեղևի բեկորների և օֆիոլիտային ասոցիացիայի ապարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն երկրաբանական համալիրներն են, որոնք պահպանվել են որպես հնագույն օվկիանոսային լիթոսֆերայի մնացորդներ և կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման, օվկիանոսային ավազանների ձևավորման և հետագա փակման գործընթացների վերաբերյալ։ Օֆիոլիտային համալիրները սովորաբար ներառում են օվկիանոսային երկրակեղևին և վերին մանտիային բնորոշ ապարների հաջորդականություններ՝ տարբեր կազմի մագմատիկ և ուլտրամաֆիկ ապարներով, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հնագույն երկրաբանական միջավայրերի պայմանները։ Հայաստանի տարածքում դրանց ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Փոքր Կովկասը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ անցյալում տեղի են ունեցել օվկիանոսային ավազանների բացման, սուբդուկցիայի, կոլիզիայի և մայրցամաքային բլոկների միավորման գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օֆիոլիտային համալիրների տարածական տարածվածությունը, կառուցվածքը, ապարների փոխհարաբերությունները և դրանց միներալային ու պետրոքիմիական կազմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բազալտներին, գաբրոներին, պերիդոտիտներին, դունիտներին, պիրոքսենիտներին և այլ ապարներին, որոնց համակցությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու օվկիանոսային երկրակեղևի ձևավորման և հետագա փոփոխությունների բնույթը։ Ապարների մանրադիտակային, քիմիական և միներալոգիական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել դրանց ծագման պայմանները, մագմատիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և հետմագմատիկ վերափոխումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև մետամորֆիզմի և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ օվկիանոսային երկրակեղևի ապարները ձևավորվելուց հետո կարող էին ենթարկվել ծովաջրերի, ջերմահիդրոթերմալ համակարգերի և հետագա տեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տվյալ ապարային համալիրները ինչպիսի տեկտոնական միջավայրում են առաջացել՝ օրինակ՝ օվկիանոսային միջին լեռնաշղթաների, աղեղային համակարգերի կամ սուբդուկցիոն գոտիների պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի տարածքում օֆիոլիտների առաջացման և տեղադրման ժամանակագրությանը՝ կապելով դրանք Փոքր Կովկասի տարածաշրջանի պալեոտեկտոնական զարգացման ավելի լայն գործընթացների հետ։ Այդ տեսանկյունից օֆիոլիտային ապարները դիտարկվում են որպես երկրաբանական «վկայություններ», որոնց ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերականգնել այն օվկիանոսային միջավայրերի պատմությունը, որոնք ներկայում այլևս գոյություն չունեն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Փոքր Կովկասի երկրադինամիկ էվոլյուցիայի, հնագույն օվկիանոսային ավազանների փակման և տարածաշրջանի ժամանակակից լեռնակազմական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ օֆիոլիտային համալիրների որոշ ապարներ կապված են մետաղական հանքայնացման գործընթացների հետ, իսկ դրանց երկրաբանական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հանքավայրերի որոնման և երկրաբանական քարտեզագրման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, պետրոլոգներին, միներալոգներին, երկրաքիմիկոսներին, տեկտոնիկայի և երկրադինամիկայի մասնագետներին, հանքաբաններին, երկրաբանական քարտեզագրման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Chemistry

Նյութագիտական, ֆիզիկաքիմիական և անօրգանական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հիմնահալոգենիդներ պարունակող ցինկալյումաբորատային համակարգերում ձևավորվող ապակեկերպ նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ցինկի, ալյումինի և բորի օքսիդների հիմքով ապակե համակարգերի ձևավորման օրինաչափությունները, դրանց բաղադրության առանձնահատկությունները և ապակեգոյացման գործընթացների տեսական հիմունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնահալոգենիդային բաղադրիչների ազդեցությանը ապակեկերպ նյութերի ներքին կառուցվածքի, քիմիական կապերի բնույթի, կառուցվածքային միավորների փոխազդեցության և ապակեգոյացման տիրույթների վրա։ Վերլուծվում են նյութերի բաղադրության ու կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը, ջերմային կայունությունը, բյուրեղացման նկատմամբ հակումը և ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունների փոփոխության օրինաչափությունները։ Քննարկվում են ապակեկերպ համակարգերի խտության, ջերմային ընդարձակման, օպտիկական բնութագրերի, քիմիական կայունության և այլ գործառնական հատկությունների գնահատման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության, սպեկտրոսկոպիական հետազոտությունների, ջերմային անալիզի և ֆիզիկաքիմիական չափումների մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում հիմնահալոգենիդների ներմուծման արդյունքում ապակե ցանցի կառուցվածքային փոփոխություններին, բաղադրիչների հարաբերակցության ազդեցությանը և անհրաժեշտ հատկություններով նյութերի ստացման գիտական նախադրյալներին։ Կարևորվում է հետազոտվող համակարգերի նշանակությունը հատուկ նշանակության ապակիների, ֆունկցիոնալ անօրգանական նյութերի և ժամանակակից նյութագիտական տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապակու քիմիայի, անօրգանական նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և նոր նյութերի մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է խաղողի նոր մուսկատային սորտերից շշային եղանակով մուսկատային շամպայնի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրա տեխնոլոգիական ու որակական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նոր սորտերի ներուժը փրփրուն գինու արտադրության մեջ և մշակել այնպիսի տեխնոլոգիական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան պահպանել ու առավել լիարժեք արտահայտել մուսկատային խաղողին բնորոշ բույրային և համային հատկանիշները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նոր մուսկատային սորտերի խաղողի տեխնոլոգիական հատկությունները, հումքի քիմիական կազմը, հասունության աստիճանը և գինեգործական վերամշակման համար դրանց պիտանիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի նախնական վերամշակմանը, քաղցուի ստացման և մշակման պայմաններին, խմորման գործընթացների կառավարմանը և հիմքային գինու ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է շշային եղանակով երկրորդային խմորման և հետագա հասունացման գործընթացների ուսումնասիրությունը, որոնց պայմանները էական ազդեցություն ունեն փրփրուն գինու կառուցվածքի, գազավորվածության, բույրի և համային հավասարակշռության վրա։ Վերլուծվում են տեխնոլոգիական գործընթացի առանձին փուլերի փոխկապակցվածությունը, ջերմաստիճանային և ժամանակային ռեժիմները, խմորիչների ընտրությունը և հասունացման պայմանների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում գնահատվում են ստացված խմիչքի ֆիզիկաքիմիական և օրգանոլեպտիկ ցուցանիշները՝ ներառելով գույնը, բույրը, համը, փրփրունությունը և այլ բնութագրեր։ Կարևորվում է այնպիսի տեխնոլոգիական սխեմայի մշակումը, որը թույլ կտա առավել արդյունավետ օգտագործել նոր սորտերի առանձնահատկությունները և ստանալ կայուն որակական ցուցանիշներով արտադրանք։ Աշխատությունը միավորում է խաղողագործության և գինեգործության գիտական ու տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով գնահատել նոր մուսկատային սորտերի կիրառական արժեքը և դրանց հիման վրա յուրահատուկ բնութագրերով փրփրուն գինիների արտադրության հեռանկարները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հայկական գինեգործության արտադրատեսակների բազմազանեցմանը, նոր տեխնոլոգիական լուծումների ներդրմանը և տեղական խաղողի սորտերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գինեգործներին, սննդի տեխնոլոգներին, խաղողագործության և գինեգործության ոլորտների մասնագետներին, արտադրության ինժեներներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային հարաբերությունների պատմության կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկի՝ Արևելյան հարցի առաջացման, զարգացման և քաղաքական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են Օսմանյան կայսրության աստիճանական թուլացման պայմաններում եվրոպական մեծ տերությունների միջև ձևավորված քաղաքական հակասությունները, ռազմավարական շահերը և ազդեցության ոլորտների ընդլայնման ձգտումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Ավստրիայի և եվրոպական այլ պետությունների արտաքին քաղաքականությանը, Բալկանյան թերակղզու, Սևծովյան տարածաշրջանի և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքական նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են ռուս-թուրքական պատերազմները, միջազգային դիվանագիտական բանակցությունները, խաղաղության պայմանագրերը և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովուրդների քաղաքական ու հասարակական կյանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Օսմանյան կայսրության քրիստոնյա բնակչության իրավունքների պաշտպանության, ազգային-ազատագրական շարժումների և ինքնորոշման ձգտումների հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է Հայկական հարցի տեղը Արևելյան հարցի ընդհանուր համատեքստում, հատկապես XIX դարի երկրորդ կեսին հայկական բարեփոխումների պահանջների և միջազգային դիվանագիտության փոխհարաբերությունների տեսանկյունից։ Դիտարկվում են նաև Բեռլինի վեհաժողովի, մեծ տերությունների մրցակցության և տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմական նշանակությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և ազգային գործոնները փոխազդել միջազգային հարաբերությունների զարգացման տարբեր փուլերում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքագետների, արևելագետների, հայագետների և նոր ու նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Political Science

Ստեղծագործությունը մեթոդական և նորմատիվ բնույթի ուսումնական փաստաթուղթ է, որը նախատեսված է Ռուսաստանի Դաշնությունում գործող հայկական մեկօրյա դպրոցների և լրացուցիչ կրթության խմբակների համար, որտեղ ուսուցումը իրականացվում է ռուսերեն լեզվով՝ հայերեն և հայկական մշակութային բաղադրիչների պահպանման նպատակով։ Ծրագիրը սահմանում է կրթական չափորոշիչներ, ուսումնական բովանդակության հիմնական ուղղությունները, դասավանդման կազմակերպման սկզբունքները և սովորողների լեզվական ու մշակութային կարողությունների զարգացման փուլային մոտեցումները։ Այն ընդգծում է հայոց լեզվի, պատմության, գրականության և ազգային մշակույթի ուսուցման կարևորությունը սփյուռքյան պայմաններում՝ նպատակ ունենալով պահպանել ազգային ինքնությունը և կապը հայրենի մշակութային միջավայրի հետ։ Միաժամանակ փաստաթուղթը նախատեսում է ուսուցման հարմարեցված մեթոդներ՝ հաշվի առնելով երկլեզու միջավայրը և տարբեր տարիքի սովորողների կրթական կարիքները, ապահովելով կրթության շարունակականություն և արդյունավետություն։

Technology

Այս աշխատությունը ներկայացնում է տեխնիկայի ոլորտում հրատարակված նոր գրքերի տեղեկատվական ցանկ՝ նպատակ ունենալով գիտնականներին, ինժեներներին, ուսանողներին և ոլորտի մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկություններ նոր հրատարակությունների վերաբերյալ։ Այն ներառում է տարբեր տեխնիկական ուղղություններին վերաբերող գրքերի մատենագիտական նկարագրություններ, որոնցում սովորաբար նշվում են հեղինակները, վերնագրերը, հրատարակության տվյալները, թեմատիկ ուղղվածությունը և երբեմն նաև համառոտ բովանդակային բնութագրերը։ Նման տեղեկատվական ցանկերը կարևոր դեր են կատարում գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման, մասնագիտական գրականության մատչելիության բարձրացման և հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման գործում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հետևել տեխնիկական գիտությունների և տեխնոլոգիաների զարգացման նոր միտումներին, ծանոթանալ ժամանակակից հետազոտություններին, նախագծային և արտադրական լուծումներին, ինչպես նաև ընտրել անհրաժեշտ գրականություն կրթական կամ մասնագիտական նպատակներով։ Աշխատությունը կարող է ընդգրկել մեքենաշինության, էլեկտրատեխնիկայի, շինարարության, ավտոմատացման, էներգետիկայի, նյութագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և տեխնիկայի այլ ճյուղերի վերաբերյալ հրատարակություններ՝ ծառայելով որպես օգտակար տեղեկատու աղբյուր մասնագիտական համայնքի համար։